Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

23.10.2018
ԳԼԽԱՎՈՐ


Գործնական հարթակ, որտեղ ռազմավարական որոշումներ կկայացվեն

ԵԱՏՄ—ում ուզում են մեկ ապրանքանիշով հանդես գալ համաշխարհային շուկայում

«Եվրասիական շաբաթ» եռօրյա միջազգային համաժողովը, որ արդեն երրորդն է, երեկ մեկնարկեց Երեւանում։ «Եվրասիական շաբաթը» միտված է ԵԱՏՄ գործարարների միջեւ արդյունավետ կապերի զարգացմանը, երրորդ երկրների հետ առեւտրային հարաբերությունների խթանմանը։ Գործարար այս համաժողովին ԵԱՏՄ—ից շուրջ 2500 եւ երրորդ երկրներից շուրջ 250 ընկերությունների ներկայացուցիչների մասնակցություն է նախատեսվում։ Այս համաժողովը կոչված է երկխոսության արդյունավետ հարթակ դառնալու։ Հարթակ, որտեղ գործարար եւ փորձագիտական շրջանակները, ԵԱՏՄ եւ երրորդ երկրների պետական մարմինների ներկայացուցիչները կկարողանան քննարկել տնտեսական աճի օրակարգային խնդիրները միջազգային մարտահրավերների պայմաններում եւ, ըստ այդմ, այդ խնդիրների ռազմավարական լուծումները։
Ի դեպ, «Եվրասիական շաբաթ» միջազգային ցուցահանդեսային համաժողովը կազմակերպվել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի նախաձեռնությամբ, ՀՀ տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների նախարարության ու «Բիզնես Արմենիա» հիմնադրամի աջակցությամբ։
Մինչ պլենար նիստի սկսվելը Հայաստանի վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը, Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահ Տիգրան Սարգսյանը եւ բարձրաստիճան այլ պաշտոնյաներ, հյուրեր շրջեցին ցուցահանդեսային տաղավարներում, ծանոթացան մասնակից ընկերությունների հնարավորություններին։ Իսկ ցուցահանդեսային մասը միավորում էր ԵԱՏՄ երկրների՝ գյուղմթերքի վերամշակման եւ սննդարդյունաբերության, դեղագործական եւ բժշկական արտադրանքի, շինանյութերի արտադրության, ոսկեգործության ու թեթեւ արդյունաբերության ոլորտների ընկերությունների։ Մինչ լրագրողներս զբաղվում էինք համաժողովի պաշտոնական մասը լուսաբանելով, ընկերությունները փորձ ու տվյալներ էին փոխանակում...
«Այս փուլում Հայաստանում տեղի է ունենում քաղաքական եւ տնտեսական համակարգի խորը տրանսֆորմացիա, ձեւավորվում է ակտուալ տնտեսական ու քաղաքական օրակարգ։ Ակնհայտ է, որ այն շատ առումներով որոշվում է նաեւ ԵԱՏՄ ինտեգրացիոն ներուժը հաշվի առնելով։ Այս համատեքստում կարծում եմ, որ համաժողովը լավ հարթակ է՝ ինտեգրացիոն գործընթացի միջանկյալ արդյունքներն ամփոփելու համար, հատկապես ԵԱՏՄ խորհրդի նախագահությունը Հայաստանին անցնելու շեմին։ Մենք արդեն սկսել ենք հարցերի քննարկումը, որոնք մտադիր ենք առաջարկել որպես առաջնահերթություններ ԵԱՏՄ—ում Հայաստանի նախագահության շրջանում»,—համաժողովի բացման խոսքում ելույթն այսպես սկսեց Նիկոլ Փաշինյանը (տե՛ս առանձին)։
Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահ Տիգրան Սարգսյանը համաժողովի բացման խոսքում նկատեց, որ արդեն երրորդ անգամ անցկացվող միջոցառման շրջանակներում կազմակերպված ցուցահանդեսին մասնակցում է ավելի քան 120 ընկերություն։ Տիգրան Սարգսյանը կարեւորություն տվեց այն հանգամանքին, որ համաժողովի աշխատանքները կազմակերպելու ընթացքում կարեւորություն է տրվել իշխանությունների ու գործարար հատվածի հարաբերությունների բարելավմանը։ Նա տեղեկացրեց, որ Եվրասիական շաբաթվա շրջանակներում քննարկվելու են մի շարք նախաձեռնություններ՝ ոսկերչությանը, շինարարությանը, ապրանքների թվային հետեւելիությանը, խելացի քաղաքների տեխնոլոգիաներին առնչվող։ Տիգրան Սարգսյանը ուշադրություն հրավիրեց այն հանգամանքին, որ բոլոր ինտեգրացիոն գործընթացների հիմնական ուղղությունը կոոպերացիաների համատեղ գործունեությունն է։ Օրինակ, մրցակցությունը շատ լավ ներկայացնում են Ավստրալիան ու Նոր Զելանդիան, որոնք թեեւ ուժեղ մրցակիցներ են անասնաբուծության ոլորտում, բայց այսօր արդեն ունեն համատեղ արտահանման ռազմավարություն։ «Այն, ինչը մենք չունենք»,– նշեց Տիգրան Սարգսյանը։
Նա մի հարցի վրա էլ ուշադրություն հրավիրեց. «Եվրասիական շաբաթի» ընթացքում անդրադարձ է լինելու ԵԱՏՄ զարգացման ռազմավարությանը։ Տիգրան Սարգսյանի համոզմամբ՝ այո, արդեն հասունացել է համատեղ քաղաքականության իրականացման անհրաժեշտությունը։ «Ամեն դեպքում, մենք պարբերաբար առնչվելու ենք մեր գործունեության քննադատությանը, իսկ վերացված խոչընդոտների փոխարեն կհայտնվեն նորերը»,–ժպտաց Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահը։
Տիգրան Սարգսյանն ընդգծեց, որ ԵԱՏՄ—ն ցանկանում է դուրս գալ համաշխարհային շուկա՝ եվրասիական բրենդներով։ Եվ համաժողովի աշխատանքները ծրագրելիս խնդիր է դրվել զարգացնելու բիզնեսի ու իշխանությունների միջեւ փոխհարաբերությունները. «Մենք ցանկանում ենք ճանաչելի, ժամանակակից եվրասիական բրենդներով դուրս գալ համաշխարհային շուկա։ Բրենդներ, որոնք կներառեն նաեւ նորագույն տեխնոլոգիաներ»։ Ուստի առանձնացրեց այնպիսի նախաձեռնությունների քննարկումը (առաջիկա երեք օրերի ընթացքում կլինեն), որոնք կվերաբերեն Եվրասիական ոսկերչական բրենդի ստեղծմանը, շինարարության ոլորտի ստանդարտներին, բեռներին ու ապրանքներին թվային ձեւով հետեւելու հնարավորությանը, «խելացի քաղաքներին» եւ այլն։
«Եվրասիական շաբաթ» միջազգային գործնական համաժողովի բացմանը Ղազախստանի առաջին փոխվարչապետ Ասքար Մամինը կարեւորեց համաշխարհային տնտեսությունում հնարավոր բացասական երեւույթների կանխման միասնական մեխանիզմների մշակումը ԵԱՏՄ երկրների կողմից. «Հիմա ԵԱՏՄ երկրների միջեւ ապրանքաշրջանառությունը 15 տոկոսով է ավելացել, իսկ երրորդ երկրների հետ՝ 23 տոկոսով։ Մենք չենք կարող ուշադրություն չդարձնել այն բանին, որ համաշխարհային տնտեսության ապագայի կանխատեսումներն անմխիթարական են։ Ուստի հարկ է բացասական հետեւանքների նվազեցման նպատակով ընդհանուր միջոցներ մշակել ու ընդունել»։
Նկատենք, որ այս տարի ԵԱՏՄ անդամ երկրները եւ Իրանը ժամանակավոր համաձայնագիր են ստորագրել՝ որպես ազատ առեւտրի գոտու ձեւավորման առաջին քայլ։ Եվ որ Հայաստանը ԵԱՏՄ անդամ միակ երկիրն է, որը ցամաքային սահման ունի Իրանի հետ։ Այս հանգամանքը հաշվի առնելով՝ փոխվարչապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար Մհեր Գրիգորյանը ասաց, որ ԵԱՏՄ եւ Իրանի միջեւ ազատ առեւտրի գոտու ժամանակավոր համաձայնագիրը չի կարող դրական տնտեսական ազդեցություն չունենալ բոլոր կողմերի համար, քանզի այդ համաձայնագիրը նոր հեռանկարներ է բացում ԵԱՏՄ շրջանակներում բիզնեսի համար։ Եվ եթե բիզնեսը ճիշտ մոդելավորվի, ապա, ՀՀ փոխվարչապետի պաշտոնակատարի խոսքով, հաշվի առնելով ԵՄ երկրների, Կանադայի, ԱՄՆ—ի եւ Ճապոնիայի հետ Հայաստանի արտոնյալ ռեժիմը, կարող ենք «խոշոր էֆեկտ ստանալ»։ Մ. Գրիգորյանը ասաց նաեւ, թե ճիշտ կլինի, որ ԵԱՏՄ երկրների գործարար շրջանակներն ուսումնասիրեն հարցը այս համապատկերում, օգտագործեն այն առեւտրային արբիտրաժի շրջանակներում, ինչպես նաեւ երկկողմ հարաբերությունների զարգացման համար։ Սրան հավելած հայ—իրանական սահմանի վրա գործող ազատ տնտեսական գոտին, որ տնտեսական որոշակի շահաբաժիններ է ենթադրում։ Արտահանման ու նրկրման ներուժը բավականին մեծ կլինի, եթե ԵԱՏՄ—ն Իրանի եւ Եվրամիության հետ համատեղելու հնարավորությունները հաշվի առնվեն։
Որպեսզի այս ամենը ավելի հասկանալի դառնա, տեղեկացնենք, թե ինչ է նշանակում ԵԱՏՄ—ի եւ Իրանի միջեւ ժամանակավոր համաձայնագիրը։ Բանն այն է, որ այդ համաձայնագրի համաձայն, ԵԱՏՄ—ն եւ Իրանը կնվազեցնեն մաքսատուրքերը, ինչպես նաեւ մի քանի հարյուր ապրանքի համար կվերացնեն խոչընդոտները։ Երկու կողմերի ցուցակում շուրջ 850 միավոր ապրանք է ընդգրկված։ «ԵԱՏՄ երկրներից Իրանի հետ ամենաակտիվ առեւտուրը Հայաստանն է անում։ 2017 թ. Հայաստանի եւ Իրանի միջեւ ապրանքաշրջանառությունը կազմել է մոտ 263 մլն դոլար, այդ թվում՝ Հայաստանի արտահանումը 80 միլիոնից փոքր—ինչ պակաս է։ Համեմատության համար նշեմ, որ Հայաստանի արտաքին առեւտրում Իրանի մասնաբաժինը 4 տոկոսից մի փոքր ավելի է, այն դեպքում, երբ Ղազախստանի պարագայում այն 0.7 տոկոս է, իսկ Ռուսաստանի դեպքում՝ մոտ 0.5 տոկոս»,–ասաց Մհեր Գրիգորյանը։
Բելառուսի փոխվարչապետ Իգոր Պետրիշենկոն էլ շեշտեց համաշխարհային շուկայում միասին մրցակցելու շահավետությունը։ «Միասինը ե՛ւ շահավետ է, ե՛ւ հուսալի։ Միայնակ մրցակցելը գնալով ավելի ու ավելի է դժվարանում։ Այդ իսկ պատճառով այստեղ ավելի կարեւոր է դառնում համատեղ արտադրությունների, արդյունաբերական կորպորացիաների ստեղծումը, ենթակառուցվածքներին եւ ֆինանսներին հասանելիությունը»,–ասաց Ի. Պետրիշենկոն՝ համոզմունք հայտնելով, որ հետագայում եւս հարկ է զարգացնել կոոպերացիոն շղթաները։
Բելառուսի արդյունաբերության նախարարի առաջին տեղակալ Գենադի Սվիդերսկին ավելի պրակտիկ լինելու կողմնակից է, այն է՝ որոշ նորմեր, որոնք խոչընդոտում են ավելի արագ գործելուն, պետք է հանել, այդ դեպքում խնդիրներ չեն ծագի։
Իսկ Սերգեյ Կռիլովը, որ «Սիմենս» ընկերության փոխնախագահն է պետական կառույցների հետ կապի գծով, խոսեց մաքսային կարգավորման անհրաժեշտությունից, որ ամենակարեւոր հարցն է թե՛ ԵԱՏՄ—ի, թե՛ ԵՄ—ի եւ թե՛ ընդհանրապես աշխարհի համար։ Նկատելով, որ այժմ աշխատում են պետերբուրգյան ինստիտուտի հետ՝ մեծ տեղ տալով թվային տեխնոլոգիաներին։ Օրինակ՝ էներգամատակարարման խափանման պարագայում մի ամբողջ արտադրություն շարքից կարող է դուրս գալ։ Եվ հիմա իրենք այնպիսի տեխնոլոգիա են մշակում, որ արտադրության խափանում թույլ չտան։ Ու դա շատ շատերին կհետաքրքրի։

Արագության ողջամիտն է լավը

Քանի որ ԵԱՏՄ գործընկերները այդքան հնարավորություններ էին նախանշում եւ ԵԱՏՄ—Իրան համաձայնագրի շրջանակում էլ Հայաստանի դերը կարեւորում, փորձեցի հայկական կողմից, որ նաեւ ԵԱՏՄ—ն են ներկայացնում, մի բան պարզել. որն է պատճառը, որ մեր այդքան ներուժով՝ ԵՄ—ում GSP+ համակարգ, Իրանի հետ ազատ առեւտրի ռեժիմ, Վրաստանի հետ կապ, ԵԱՏՄ անդամ, մենք մի լավ մեկնարկ չենք անում։
Արման Խաչատրյանը (ԵՏԿ—ի հարկային քաղաքականության դեպարտամենտի տնօրեն) նախ ժպտաց. «Ձեր հարցը քաղաքական է, շատ կուզեի պատասխանել, բայց պաշտոնս թույլ չի տալիս»։ Ապա անդրադարձավ «օրակարգային հարցերին»։ Եթե օրակարգային, ապա անցանք հարկային խնդիրներին, ինչի մասին նա խոսեց նաեւ աշխատանքային քննարկման ժամանակ։ Երկու հարց է պետք բարձրացնել՝ անուղղակի հարկերի կարգավորման եւ արժութային կարգավորման։ Սրանք երկուսն էլ շատ անհրաժեշտ են փոխադարձ առեւտրի խթանման համար։ ԱԱՀ—ի վերադարձի թեման էլ է կարեւոր. այն է՝ երբ արտահանողը մի երկրից մեկ այլ երկիր արտահանում է անում, արտահանող կողմը ինչպես է վերադարձնում արդեն իր երկրի տարածքում վճարված ԱԱՀ—ն։ «Երկրորդ խնդիրը տարբեր տեսակի վալյուտային վերահսկողության խնդիրներն են,–ասաց Արման Խաչատրյանը,–երբ մի երկրի ռեզիդենտ ընկերությունները իրենց բիզնեսը բացում են մեկ այլ երկրում, ինչպես է դա կարգավորվում ազգային եւ վերազգային մակարդակներում։ Այս հարցերի կարգավորումը լուրջ արդյունքներ կարձանագրի»։
Արդյո՞ք այս ամենը թվային դեկլարացիայի տիրույթում է, ինչի մասին խոսեց նաեւ Տիգրան Սարգսյանը։ «Մի մասն է»,–ասաց Ա. Խաչատրյանը։
Գանք այն հարցին, թե ԵԱՏՄ—ն ի՞նչ միասնական բրենդով է ուզում հանդես գալ երրորդ երկրներում։ Այս անգամ զրուցակիցս տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների նախարարի խորհրդականի պաշտոնակատար Գագիկ Մկրտչյանն է։ Անկեղծացա նրա հետ զրույցում։
—Ինձ այնքան չի հուզում ԵԱՏՄ միասնական բերնդը, ինչքան այն հարցը, թե արդյոք այդ միասնականում մենք չե՞նք կորչի։
— Կախված է նրանից,—պատասխանեց Գագիկ Մկրտչյանը,—թե այդ բրենդի առաջացման գործում ի՞նչ դեր ունես՝ պոչու՞մ ես, թե՞ առաջատար դիրքում։
— Ընդհանուր որեւէ բրենդի ինչ—որ նախագիծ կա՞ արդեն։
— Աշխատանքային խումբ է ձեւավորված։ Բոլորս պետք է պաշտպանենք այս միասնականի իդեան։ Հիմա ով ինչ գաղափար ունի, պետք է դնի կաթսայի մեջ։ Բայց դա դեռ կերակուր չէ, պետք է եփվի։ Հետեւողական աշխատանք է պետք։ Շատ հետեւողական։ Չեղավ՝ ոչ մի իդեա միս ու արյուն չի դառնա։
—ԵԱՏՄ երկրներին ի՞նչն է խանգարում, որ ավելի արդյունավետ աշխատեն։
— Երեւի մի 20 գործոն կարող եմ թվարկել՝ օրենսդրությունից սկսած մինչեւ մշակութային տարբերությունները եւ ինչու ոչ՝ վերջին տարիներին միասին աշխատելու պակասը։ Բայց կսովորենք։ Օրինակ՝ ահագին չարչարվելուց հետո վերջապես կարողացանք հարգադրոշմների խնդիրը լուծել։ Իրականում ոչինչ էլ չի խանգարում։ Արագություն է պետք ու ժամանակ։ Արագությունն էլ պետք է ողջամիտ լինի։ Մինչեւ շտապողականություն հասած արագությունն էլ բանի պետք չէ։
Ի՞նչն է խանգարում ԵԱՏՄ–ին ավելի արդյունավետ աշխատելու հարցս ուղղեցի տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների նախարարի պաշտոնակատար Տիգրան Խաչատրյանին, որի խոսքով էլ կամփոփեմ ասելիքս։ Ըստ նրա՝ պետք է երկու բան հասկանալ. ԵԱՏՄ ներքին տարածքում արդյոք պոտենցիալն օգտագործվա՞ծ է, թե՞ ոչ, եւ ի՞նչ կարող են անել ԵԱՏՄ երկրները միասնաբար՝ երրորդ երկրներում պինդ ոտնատեղ անելու համար։ «Երկու ուղղությամբ էլ ընդհանուր ենթակառուցվածքների խնդիր կա, միասնական կարգավորումների խնդիր կա՝ օրենսդրականից սկսած։ Եվ եթե կան Հայաստան—Ռուսաստան, Հայաստան—Բելառուս երկկողմ կարգավորումներ, ապա պետք է լինեն նաեւ նոր զարգացումներ՝ վերազգային, բայցեւ պիտի պաշտպանվեն ազգային շահերը»,–ասաց Տիգրան Խաչատրյանը՝ հավելելով՝ մեծ հարցերի շարան կա։
«Եվրասիական շաբաթը» այսօր կշարունակի աշխատանքները։
Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ

23-10-2018





23-10-2018
Առանձնահատուկ հարաբերություններ, որոնք ավելի կամրապնդվեն
Վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը աշխատանքային այց է ունեցել ...


23-10-2018
Տոնն անկեղծ էր ու մտերմիկ
Այսպիսին տեսա հոկտեմբերի 21—ը Երեւանի փողոցներում

Այսպես չէր ...


 
23-10-2018
Որոշիչը ընտրողի ձայնն է
ՏԻՄ ընտրությունները ընտրողի ազատ կամահայտնության դրսեւորում էին

«Եվրասիական ...


23-10-2018
ՏԻՄ ընտրությունների նախնական արդյունքները հայտնի են
Կիրակի օրը տեղական ինքնակառավարման մարմինների (ՏԻՄ) ընտրություններ անցկացվեցին Արագածոտնի, ...


23-10-2018
Բարեփոխումների փաթեթը չընդունվեց
Սակայն դեկտեմբերին արտահերթ ընտրությունները կկայանան

«Ֆեյսբուք» սոցիալական ցանցի ...


23-10-2018
ԵԱՏՄ ինտեգրացիոն ներուժը մեծ է
Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցել է «Եվրասիական շաբաթ» համաժողովի բացմանը



23-10-2018
Ակնկալում են նոր պայմանագրեր
Երեւանում ընթացող «Եվրասիական շաբաթ» միջազգային ցուցահանդեսային համաժողովին, որն արդեն ...



23-10-2018
Շուշին եւ Սենտ Էտիենը եւս բարեկամացան
Ֆրանսիայի եւ Արցախի քույր քաղաքների թիվը ...

23-10-2018
Ռուդոլֆ Ջուլիանին այցելեց Ծիծեռնակաբերդ
Դոնալդ Թրամփի անձնական իրավաբան, Նյու Յորքի նախկին ...

23-10-2018
Երեւանը շուքով նշեց հիմնադրման 2800—ամյակը
Տոնական միջոցառումներն ամփոփվել են ...

23-10-2018
Նռան փառատոն Մարտունի քաղաքում
Արցախում փառաբանվել է մրգերի ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +7... +9
ցերեկը +21... +23

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO