Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

20.02.2019
ԱՇԽԱՐՀ


Իրան—5+1—ի համաձայնագիրը փրկելու ապարդյուն ջանքեր

2018թ. մայիսի 8—ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ստորագրած հրամանագրով այդ երկիրը միակողմանիորեն լքեց Իրանի միջուկային ծրագրերի շուրջ Իրան–5+1 (ՄԱԿ—ի 5 մշտական անդամները՝ ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա Ռուսաստան, Չինաստան եւ Գերմանիա) համաձայնագիրը։
Ստեղծված իրավիճակում Իրանի հետ համաձայնագիր կնքած մյուս 5 երկրները շարունակում են ջանքեր գործադրել ինչ—որ կերպ փրկելու համաձայնագիրը։ Այդ ջանքերի շրջանակներում էլ Եվրամիության դիվանագիտության ղեկավար Ֆեդրիկա Մոգերինիի հրավերով Վիեննայում տեղի է ունեցել Իրանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի, Չինաստանի եւ Գերմանիայի ԱԳ նախարարների համաժողովը, որի օրակարգում ԱՄՆ—ի հեռանալուց հետո ստեղծված իրավիճակի եւ համաձայնագիրը փրկելու ուղիներ փնտրելու հարցերն էին, որոնք կարող են Իրանին գոհացնել, որպեսզի վերջինս եւս չհեռանա դրանից։ Համաժողովի ավարտին Մոգերինին դրա արդյունքների վերաբերյալ հանդես է եկել հայտարարությամբ, ինչը չի գոհացրել իրանական կողմին։
Համաժողովին նախորդել էր Իրանի նախագահ Հասան Ռուհանիի եռօրյա այցը Շվեյցարիա եւ Ավստրիա, որտեղ բանակցությունների առանցքը դարձյալ Իրան—4+1—ի համաձայնագրի շուրջ են եղել։ Ավստրիան՝ որպես Եվրամիության, որը իրանական կողմի կարծիքով պետք է որոշիչ դեր ստանձնի այս հարցում, նախագահող երկիր է, որը ԵՄ առաջակրությունների փաթեթը ներկայացրել է Ռուհանիին, ինչը չէր գոհացրել Իրանի նախագահին։ Նա այս առնչությամբ իր դժգոհությունը հայտնել է Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելի եւ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում, շեշտելով, որ առաջարկությունների փաթեթը չի բավարարում Իրանի բոլոր պահանջները։ Այլ կերպ ասած՝ իրանցիներն ակնկալում էին ստեղծված բարդ իրավիճակից դուրս գալու հստակ գործնական քայլերի առաջարկությունը, սակայն ներկայացվածը գլխավորապես ընդհանրական է, ոչ հստակ։ ԵՄ առաջարկություններին նման գնահատական են տալիս ոչ միայն իրանցիները, այլեւ արեւմտյան փորձագետներից շատերը։ Այսուհանդերձ, Եվրամիությունը, ինչպես հայտարարել է Ֆրանսիայի ԱԳ նախարար Ժան Իվ Լուդրիանը, ներկայացնելու է առաջարկների հստակ փաթեթ, որը ընթացիկ տարվա նոյեմբերից շուտ պատրաստ չի լինելու։ Իրանցիները դժգոհ են նաեւ Մոգերինիի հայտարարությունից։ Իրանի խորհրդարանի անդամներից շատերը, այդ թվում անվտանգության հարցերի հանձնաժողովի փոխնախագահ Քամալ Դեհղանին, էներգետիկայի հանձնաժողովի անդամ Ալի Բխտյարին եւ այլք շեշտել են՝ որպեսզի երկիրը հավատարիմ մնա Իրան—5+1—ի համաձայնությամբ ստանձնած պարտավորություններին, ԵՄ—ն պետք է հստակ քայլեր առաջարկի Իրանի շահերը պաշտպանելու ուղղությամբ եւ երաշխիքներ տա։ Եվրամիության առաջարկություններն էլ ավելի խիստ են քննադատում պահպանողական թեւի ներկայացուցիչները, որոնք ի սկզբանե դեմ են եղել համաձայնագրին, կոչ անելով դուրս գալ դրանից։ Այսուհանդերձ, փորձագետների, այդ թվում քաղաքագետ, պրո ֆեսոր Ալի Բիքդելիի կարծիքով, հաշվի առնելով, որ Եվրոպա—ԱՄՆ առեւտրատնտեսական ծավալը տարեկան շուրջ 1,2 տրիլիոն դոլար է, կարելի է ասել, ԱՄՆ—ին չի թողնելու։ Հետեւաբար Իրանը, հաշվի առնելով այս իրողությունը, պետք է ջանքեր գործադրի Եվրոպայի հետ ընդհանուր հայտարարի գալու ուղղությամբ, այլապես բացառված չէ, որ կվերականգնվեն նաեւ ԵՄ—ի սահմանափակումները, ինչն առավել ծանր վիճակի մեջ կդնի Իրանին։

Էմմա ԲԵԳԻՋԱՆՅԱՆ

11-07-2018





20-02-2019
ԵՄ-Հայաստան առեւտրաշրջանառությունն աճել է 19 տոկոսով
Արտահանման դյուրացմանը նպաստել է նաեւ GSP+ համակարգը

Եվրամիության ...


20-02-2019
Պատմական նստաշրջանը անհրաժեշտություն էր
Բաքուն ի զորու չէր կասեցնելու համաժողովրդական շարժումը

Արցախյան ...


20-02-2019
Ներդրողին պետք է հուշել
Թափոնների վերամշակումից մինչեւ արեւային էներգետիկա հնարավորություններ կան

Այս ...


20-02-2019
Թումանյանական շունչն ամենուր է
Գրքերի ցուցահանդես-վաճառք Երեւանի մետրոպոլիտենի «Երիտասարդական» կայարանում

Հայ մեծանուն ...


20-02-2019
«Հեքիաթի դեսպանները»՝ մանուկներին
Մանկապատանեկան գրքի երեւանյան 15—րդ հոբելյանական ցուցահանդես—վաճառքն ավանդույթի համաձայն միտված ...


20-02-2019
«Թումանյանը՝ մեր աչքերով»
Ազգային գրադարանը միջոցառումներով հագեցած տարի կունենա

Հայաստանի ազգային ...


20-02-2019
Շվեյցարիայի դեսպանը՝ ԱԺ-ում
Հայաստանի օրենսդիր մարմնի ղեկավար Արարատ Միրզոյանը երեկ ընդունել է ...



20-02-2019
Հանցագործություն՝ պետական մակարդակով
Բուդապեշտում Գուրգեն Մարգարյանի ...

20-02-2019
Ցուցադրություններ նոր տեխնոլոգիաներով
Մատենադարանը ցուցանմուշները ...

20-02-2019
Ամենայն հայոց բանաստեղծի «այցը» Գանձասար
Արցախում եւս տրվել է թումանյանական ...

 
20-02-2019
ՖԻԴԵ-ն խստացնում է պահանջները
Շախմատի միջազգային ֆեդերացիան վերանայել է ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը 0... -2
ցերեկը +2... +4

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO