Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

22.09.2019
ԱՅԼՔ...


Թափոնների կառավարումը՝ առաջնահերթություն

Այս ուղղությամբ նոր քաղաքականության մշակման սկիզբ կդրվի

Թափոնների կառավարումը ամբողջ աշխարհում լրջագույն բնապահպանական խնդիր է, որի ուղղությամբ տարբեր երկրներ իրենց մոտեցումն ունեն ու մշակված հստակ քաղաքականությունը։ Կոշտ կենցաղային թափոնները թափվում են քաղաքային աղբանոցներում՝ առանց լրացուցիչ վերամշակման, որի հետեւանքով էլ գրունտային ջրերի մեջ են թափանցում ծանր մետաղներ՝ էկոլոգիական վնաս հասցնելով բնությանն ու առողջությանը։ Հայաստանի կառավարությունը, Ամերիկյան համալսարանի եւ Շվեդիայի կառավարության հետ համատեղ, մեկնարկել է ծրագիր, որով սկիզբ կդրվի նոր թափոնների վերամշակման քաղաքականությանը։
Երեկ Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի «Յակոբեան» բնապահպանական կենտրոնը ոլորտի շահագրգիռ կառուցների ներկայացուցիչների եւ միջազգային փորձագետների հետ կազմակերպել էր եռօրյա աշխատաժողով, որն անցկացվեց «Կայուն զարգացման նպատակների փորձագետների փոխանակման հայ—շվեդական ծրագրի» շրջանակներում։ Այն ֆինանսավորում է Շվեդիայի արտաքին գործերի նախարարությունը եւ ղեկավարում է Շվեդիայում «Life» հիմնադրամը։
ՀՀ վարչապետի գլխավոր խորհրդական Արսեն Գասպարյանը ներկայացրեց վերջին ամիսներին թափոնների կառավարման ուղղությամբ կատարված աշխատանքները։ Այս ընթացքում նոր կառավարության ձեւավորումից հետո, ի թիվս այլ ոլորտների, սկիզբ է դրվել թափոնների համալիր կառավարման համակարգի մշակմանը։ Այդ նպատակով օգոստոս ամսին կազմակերպվել են միջգերատեսչական հանդիպումներ, արդյունքում որոշում է կայացվել ստեղծել մասնագիտական աշխատանքային խումբ՝ ներգրավելով բոլոր շահագրգիռ պետական կառույցներին, խնդրով մտահոգ ՀԿ—ներին եւ հետազոտական կազմակերպություններին։ Ինչպես տեղեկացրեց Արսեն Գասպարյանը, այս համատեքստում համագործակցություն է սկսվել Ամերիկյան համալսարանի հետ, որը մեծ փորձ ու գիտական ներուժ ունի այս ոլորտում։
Հոկտեմբերի 4—ին ստեղծվել է աշխատանքային խումբ կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման ծրագրի մշակման միջգերատեսչական աշխատանքների իրականացման համար։ Այս շրջանակներում իրականացվել են ոլորտը կարգավորող իրավական ակտեր եւ առկա ռազմավարության ընթացիկ ծրագրերի ուսումնասիրություններ։ Ընդ որում, նա ընդգծեց, որ ուսումնասիրվել են նաեւ «Սանիթեք» ընկերության պայմանագիրն ու կատարման ընթացքը։
ՀՀ վարչապետի գլխավոր խորհրդականի մոտեցմամբ, վերամշակման ռազմավարությունը պետք է մշակվի քայլ առ քայլ ողջ հանրապետության տարածքում՝ հաշվի առնելով մեր երկրի առանձնահատկությունները եւ խնդրին համալիր մոտեցում տալու կարեւորությունը։ Թափոնների կառավարումը ներառում է կենցաղային, գյուղատնտեսության բժշկական արդյունաբերական թափոններ, բացառությամբ հանքարդյունաբերական պոչամբարների եւ ռադիոակտիվ թափոնների, որոնք առանձնահատուկ մոտեցում են պահանջում։
Անհրաժեշտ է ունենալ կոշտ կենցաղային թափոնների քանակի եւ մորֆոլոգիական կազմի վերաբերյալ հատուկ ուսումնասիրություն։ Այս նպատակով աշխատանքային խմբի կողմից եւ համալսարանի հետ համատեղ մշակվել է տեխնիկական առաջադրանք, որտեղ հստակ շարադրված է թե ինչ տեղեկատվություն է անհրաժեշտ թափոնների կառավարման ռազմավարության մշակման համար։ Մի շարք բանակցություններ են տարվել եվրոպական, ամերիկյան եւ չինական կազմակերպությունների հետ, որպեսզի վերջիններիս առաջարկները եւս ներառվեն հետազոտական աշխատանքներում։
Այս պահին աղբի որակի եւ քանակի ուսումնասիրման առաջարկներ են ներկայացրել տարբեր ընկերություններ։ Մոտ օրերս հանձնաժողովի կողմից կընտրվի այն ընկերությունը, որը իրականացնելու է այս հետազոտությունը։ Հաջորդ փուլը ենթադրում է ռազմավարության մշակում, որի հիման վրա ձեւավորվելու է Հայաստանի թափոնների կառավարման համակարգը։
Ըստ նախնական քննարկումների՝ հնարավոր է Հայաստանը բաժանել մի քանի տարածաշրջանների, որտեղ կոշտ թափոնների համալիր կառավարումը, տեղակայումը, վերամշակումը եւ էներգիայի արտադրությունը կիրականացվեն տարբեր ընկերությունների կողմից։ Զուգահեռ աշխատանքներ են տարվում կոշտ կենցաղային թափոնների վերամշակմամբ զբաղվող արեւմտյան խոշոր ընկերությունների հետ Հայաստանում հնարավոր ներդրումային ծրագրեր մշակելու վերաբերյալ։ Ինչպես տեղեկացրեց Ա.Գասպարյանը, Հայաստանում աղբից էներգիայի ստացման գործարան կառուցելու ցանկություն են հայտնել ֆրանսիական եւ կանադական ընկերություններ։ Գործարան կառուցելու մտադրություն ունի նաեւ Չինաստանը։ Նրա վստահեցմամբ՝ եռօրյա համաժողովը կնպաստի այս ուղղությամբ աշխատանքների բարեհաջող իրականացմանը։
Հայ–ամերիկյան համալսարանի «Յակոբեան» բնապահպանական կենտրոնի տնօրեն Ալեն Ամիրխանյանից տեղեկացանք, որ ծրագրի տեւողությունը 11 ամիս է, որի իրականացումը թույլ կտա բացահայտել քաղաքականության ուրվագծերն ու ճանապարհային քարտեզը, որպեսզի հստակ լինեն հետագա աշխատանքների ուղղությունն ու ընթացքը։ Այս ուղղությամբ պետք է նախ օրենսդրական փոփոխություններ իրականացվեն, այնուհետեւ քննարկումներ ծավալվեն ներդրումային ծրագրերի շուրջ։ Պետք է մանրակրկիտ ուսումնասիրվեն, թե որ ծրագրերն են առավել արդյունավետ մեր երկրի համար՝ հաշվի առնելով որոշ առանձնահատկություններ։ Ալեն Ամիրխանյանը խոստովանեց, որ առ այսօր թափոնների կառավարման պատշաճ քաղաքականություն չի տարվել երկրում, ունեցել ենք աղբավայրերի մշակման որոշակի քաղաքականություն, սակայն այն չի դիտարկվել որպես բնապահպանական լրջագույն խնդիր։
Հայաստանում Շվեդիայի դեսպան Մարտին Ֆրեդրիկսոնը հավելեց, որ ԱԺ ընտրություններից հետո պետք է անհապաղ գաղափարները վերածել ռեֆորմների։ Հայաստանում կա մեծ պոտենցիալ, սակայն պետք է մտածել՝ ինչպես կարգավորել թափոնների կառավարման խնդիրը, որ արդյունավետ ու կատարյալ լինի երկրի համար։ Նա վստահ է, որ շվեդ փորձագետների կողմից ներկայացվող գիտական փորձը կլինի լավագույնը Հայաստանի համար եւ նախագծի բարեհաջող ընթացքից ու բարեհաջող ավարտից հետո իրենց համագործակցությունը կշարունակվի նաեւ տնտեսության այլ ոլորտներում։
Լուսինե ՆԱԶԱՐՅԱՆ

06-12-2018





21-09-2019
Ինքնիշխան պետության ձեռքբերումներն ու մարտահրավերները
Ինչ է սովորեցնում մեզ անկախության արդեն 28 տարվա ...


21-09-2019
Անկախության բանաձեւը
Ո՞րն է պետություն կառուցելու մեր տեսլականը

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am


1988-90 ...


 
21-09-2019
IPSE DIXIT
Ամբոխի հոգեբանության ուսումնասիրությունը ցանկալի է դիտվում գործնական առումով, բայց ...


21-09-2019
Տղամարդկանց հագուստ
Սմոքինգ
Բարձրաշխարհիկ պաշտոնական միջոցառումների ժամանակ (օրինակ՝ երեկոյան ընդունելությունների) նախընտրությունը ...


21-09-2019
Պատմության նոր էջ
Ժամանակին Մոսկվայում մի հայ ուսանողի քննությանը հարցրել էին. «Ի՞նչն ...


21-09-2019
Անկախության խորհուրդը պետության համար
Եվ անկախության՝ քաղաքացու ընկալումը

Յուրաքանչյուր դպրոցական գիտի, թե ...


21-09-2019
Ու եղավ այնպես, ինչպես չէր եղել արդեն քանի դար
Հայաստանն անկախացավ ժողովրդի գրեթե միաձայն քվեով

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am


«Անկախության ...



21-09-2019
Տնտեսական հեղափոխության ընկալումներն ու իրագործումը
Որքանով է այն պահանջված, եւ որոնք են դրա ...

21-09-2019
Ու եղավ այնպես, ինչպես չէր եղել արդեն քանի դար
Հայաստանն անկախացավ ժողովրդի գրեթե ...

21-09-2019
Իմ թանձրացական անկախությունը
Այն ինձ համար եթերային երազանք ...

21-09-2019
Անկախության սպորտը. անմոռանալի ապրումների պահեր
Հայաստանի անկախության 28 տարիներին ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +20... +22
ցերեկը +26... +28

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO