Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

16.06.2019
ՄՇԱԿՈՒՅԹ


Հայրենիքի նկատմամբ սիրո եւ հիացմունքի ներքին զգացումով

Բացվեց Գաբրիել Գյուրջյանի առաջին անհատական ցուցահանդեսը

Անցյալ դարի խորհրդահայ գեղանկարչության նշանավոր վարպետ, ժողովրդական նկարիչ Գաբրիել Գյուրջյանի ծննդյան 125—ամյակի առիթով Հայաստանի ազգային պատկերասրահում երեկ բացվեց հետահայաց ցուցահանդես՝ պատկերասրահում, Երեւանի պատմության թանգարանում, ընտանիքի եւ մասնավոր հավաքածուներում պահվող շուրջ 100 նկարների ընտրանիով։ Գյուրջյանի վրձնին են պատկանում ծննդավայր Արդվինի եւ Հայաստանի գողտրիկ անկյունների պատկերներ, պատմամշակութային հուշարձաններով բնանկարներ։
Պատկերասրահի գիտական գծով փոխտնօրեն Սամվել Հովհաննիսյանը, կատարելով ցուցահանդեսի պաշտոնական բացումը՝ ընդգծեց, որ այն իրականացնելու գործում մեծ է եղել հատկապես նկարչի ընտանիքի անդամների մասնակցությունը։ «Նկարների գերակշիռ մասը ցուցադրվում է առաջին անգամ եւ արդեն ծանոթ գործերի հետ ամբողջական պատկերացում է տալիս Գաբրիել Գյուրջյանի թողած հարուստ ժառանգության մասին, որը մի ամբողջ դարաշրջանի լավագույն ձեռքբերումներից է եւ իր ուրույն տեղն ունի հայ կերպարվեստի գանձարանում։ Ցուցահանդեսի բացման առիթով մենք ունենք եւս մեկ շատ կարեւոր նախաձեռնություն։
Հեղինակի լայնածավալ ընտրանին հրատարակվել է մեկ ընդգրկուն պատկերագրքով։ Այս հարցում եւս վարպետի ընտանիքի ներդրումը բավականին մեծ է եղել»,– ասաց Հովհաննիսյանը։
Գյուրջյանը, ինչպես իր խոսքում ընդգծեց պատկերասրահի հայ գեղանկարի բաժնի ավագ գիտաշխատող Քնարիկ Ավետիսյանը, մասնակցել է հանրապետական, միութենական եւ արտասահմանյան երկրներում կազմակերպված հայ նկարիչների խմբային բազմաթիվ ցուցահանդեսների, սակայն կենդանության օրոք խուսափել է անհատական ցուցահանդեսներ կազմակերպելուց։ Սա նրա առաջին հետահայաց, նկարչի ստեղծագործական աշխարհը ամբողջապես ներկայացնող անդրանիկ ցուցահանդեսն է։
«Գյուրջյանը ստեղծել է ծննդավայր Արդվինի եւ Հայաստանի գողտրիկ անկյունների պատկերներ. Սեւանա լիճ եւ կղզի՝ առափնյա ժայռերով ու եկեղեցիներով, Բջնի, Ապարան, Գորիս, Եղեգնաձոր, Լոռի, Գյումրի, հին եւ նոր Երեւան, որոնք տոգորված են հայրենիքի նկատմամբ սիրո, հիացմունքի ու ներքին հպարտության զգացումով։ Նկարիչն աշխատել է շարքերով եւ նույն տեղանքի պատկերման համար ամեն անգամ կարողացել է գտնել կոմպոզիցիոն հետաքրքիր կառուցվածք, տարվա եղանակի, օրվա պահի եւ տրամադրության համապատասխան երանգավորում։ Արժեքավոր են նաեւ գյուղի կյանքին ու աշխատանքին, հայրենի երկրի արդյունաբերական շինարարությանը նվիրված ռեալիստական մեկնաբանմամբ թեմատիկ կտավները։ Գյուրջյանը հայ կերպարվեստում արդյունաբերական բնանկարի ժանրի հիմնադիրներից է»,–ներկայացրեց Ավետիսյանը՝ հավելելով, որ նկարչի գեղարվեստական լեզվի ձեւավորման հարցում նշանակալից դեր են խաղացել ինչպես 20—րդ դարի ռուս ռեալիստական գեղանկարչության ավանդույթը, այնպես էլ եվրոպական արվեստում մշակված պլեներային նկարչության սկզբունքները։
Մեծ է եղել նկարչի հետաքրքրությունը հատկապես իմպրեսիոնիզմի նկատմամբ, որից քաղած դասերը, Ավետիսյանի խոսքով, առավել ցայտուն դրսեւորվել են 1920—1950—ական թվականների գործերում. «Նա հիմնականում աշխատել է բնանկարի ժանրում՝ նպաստելով պլեներային նկարչության զարգացմանը հայ արվեստում։ 1960—70—ական թվականների գործերում նկարիչը ձգտում է մարմնավորել հայրենի երկրի մոնումենտալ, ընդհանրացված կերպարը, որն ամբողջական լուծում է ստանում լայն, ընդգրկուն տարածության հետաքրքիր դիտակետի, առանձին պլանների մանրակրկիտ մշակման ու մաքուր, հնչեղ գուներանգի միջոցով»։
Գյուրջյանն ավարտել է Պենզայի գեղարվեստական բարձրագույն արվեստանոցներում։ Ուսանողական տարիներից սկսած մասնակցել է ռուս առաջադեմ նկարիչների՝ «Բելի մեդվեդ», «Վոլժսկի սոյուզ» խմբակցությունների ցուցահանդեսներին։ 1923—ին եկել է Հայաստան, մշտական բնակություն հաստատել Երեւանում։ Այս շրջանից սկսվում է նրա ակտիվ ստեղծագործական, մանկավարժական, գիտական–հասարակական գործունեությունը։
Շուրջ 35 տարի դասավանդել է մասնագիտական նորաբաց ուսումնական հաստատություններում՝ Երեւանի «Գեղարդ» տեխնիկումում (1923—1935), Երեւանի պոլիտեխնիկական (1929—1935) եւ գեղարվեստաթատերական (1945—1958) ինստիտուտներում, գրել է 20—րդ դարի հայ նկարիչներին նվիրված մենագրություններ եւ պարբերական մամուլում հրատարակել բազմաթիվ հոդվածներ։ «Նրա նախաձեռնությամբ 1939 թ. ստեղծվել է եւ որոշ ընդհատումներով առ այսօր գործում է «Նկարիչների շրջիկ արվեստանոցը»։ Դրա շնորհիվ տարբեր նախասիրությունների տեր արվեստագետներին հնարավորություն է տրվել միասին այցելելու հանրապետության շրջանները, շփվելու իրար հետ, ստեղծագործելու բնության գրկում, կազմակերպելու ցուցահանդեսներ»,– մանրամասնեց պատկերասրահի գիտաշխատողը։
Անդրադառնալով պատկերագրքի լույս ընծայման անհրաժեշտությանը՝ Ավետիսյանը նշեց, որ Գյուրջյանը իր կենդանության օրոք արժանացել է միայն մի փոքրիկ արվեստաբանական գիրք ունենալու երջանկությանը, այնուհետեւ հրատարակվել են ընդամենը մեկ—երկու փոքրիկ բուկլետներ։
«Քիչ նյութ կար նրա ժառանգությանը նվիրված, եւ ժամանակն էր վերանայել նկարչի ստեղծագործական ուղին ու հրապարակել ընդգրկուն մի մեծ պատկերագիրք»,–ասաց նա՝ միաժամանակ տեղեկացնելով, որ ցուցահանդեսը կգործի մինչեւ 2019 թ. փետրվարի 15—ը։
Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ

22-12-2018





15-06-2019
Հանրային վերահսկողությունը՝ կանխարգելիչ եւս մեկ միջոց
Քաղաքացու արձանագրած ճանապարհային կանոնների խախտումներին կտրվի իրավական գնահատական

Լուսինե ...


15-06-2019
Տավարի մսի մաքսատուրքը 61.5 տոկոսով նվազել է, գառի մսինը՝ սառեցվել
Ինչ կտա ՀՀ-ին ԵԱՏՄ-ԻԻՀ ազատ առեւտրի գոտու ստեղծման ...


15-06-2019
Շների, շնատերերի եւ Ծիծեռնակաբերդի զբոսայգու մասին
Գաղտնիք չէ, որ մեր մայրաքաղաքում վերջերս թափառող շները շատացել ...


15-06-2019
Խորհրդարանական մշակույթի ժողովրդավարացման հիմնախնդիրները՝ արժեբանական չափման ներքո
Հարցազրույց քաղաքական գիտությունների դոկտոր Մարիամ Մարգարյանի հետ

Խորհրդարանական ...


15-06-2019
Կանխարգելե՞լ, թե՞ գնալ հետեւանքները վերացնելու ճանապարհով
Օրինագիծը միտված է սպառողների իրավունքների պաշտպանությանը

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am


«Շատ ...


15-06-2019
Դանիիլ Խարմս. «Պատահարներ» շարքից
«Մի պառավ չափազանց հետաքրքրությամբ դուրս նայեց պատուհանից, ցած ընկավ ...


15-06-2019
Հովհաննես Մելքոնյան
Իրեն, ինչպես շատերը, ես նույնպես Ռուբենիչ էի ասում. ու ...



15-06-2019
Նոր շունչ տիկնիկագործությանը
Թբիլիսիում բացվել է հայկական տիկնիկային ...

15-06-2019
Շախմատի արքան
Հունիսի 17-ին Տիգրան Պետրոսյանը կդառնար 90 ...

15-06-2019
Մեծագույն խնդիրը գիրք հրատարակելն է
Ծաղկաձորում քննարկվել են երիտասարդ ...

15-06-2019
Պետական պահպանության կարիք կա
Մարտունի-Եղեգնաձոր ճանապարհն անցնում է Գեղհովիտ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +17... +19
ցերեկը +28... +30

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO