Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

20.10.2019
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Շների, շնատերերի եւ Ծիծեռնակաբերդի զբոսայգու մասին

Գաղտնիք չէ, որ մեր մայրաքաղաքում վերջերս թափառող շները շատացել են, սրա մասին տարբեր առիթներով խոսվել է։ Սակայն հիմա կամենում եմ շների հետ կապված մի այլ խնդրի մասին բարձրաձայնել՝ տերով շների եւ դրանց տերերի։ Ինչպես գիտենք, շուն պահողները երբեմն իրենց շներին զբոսանքի են տանում. դա բնական է, տիրապետողը՝ կենդանի պահողը, կենդանու տերը, նույնիսկ օրենքով պարտավոր է ապահովել շարժման, բնական ակտիվության նկատմամբ կենդանու պահանջները։
Շների զբոսանքի առումով, սակայն, կա մի մերժելի երեւույթ. երբեմն որոշ շնատերեր իրենց խոշոր ցեղատեսակի շներին հանրային վայրեր են դուրս բերում առանց կապի։ Ինչքան էլ ասեն «շունը մարդու բարեկամն է», այնուամենայնիվ, շունը կենդանի է, բանականությունից զուրկ արարած, եւ չկա ոչ մի երաշխիք, որ նա չի վնասի շրջապատի մարդկանց։ Շների զբոսանքն իրականացնելու կանոնները սահմանված են Երեւան քաղաքի ավագանու 2011 թ. հոկտեմբերի 24—ի՝ Երեւան քաղաքում ընտանի կենդանիներ պահելու եւ հաշվառելու կանոնները հաստատելու մասին N 312—Ն որոշմամբ։ Ըստ վերջինիս 5—րդ կետի 10—րդ ենթակետի՝ տիրապետողը պարտավոր է «ապահովել յուրաքանչյուր անձի անվտանգությունը եւ անդորրը կենդանու ազդեցությունից, այդ թվում՝ առանց դնչկալի կամ վնասազերծման ապահովման»։ Նույնն է պահանջում նաեւ 23—րդ կետը. «Շների զբոսանքն իրականացնելու ժամանակ տիրապետողը պետք է ապահովի շրջապատող անձանց անվտանգությունը»։
Տիրապետողի՝ շների զբոսանքի հետ կապված պարտավորությունների մասին մեզ հետաքրքրող հարցի առնչությամբ մանրամասն խոսվում է 24—րդ կետում (Շների զբոսանքի ժամանակ տիրապետողը պարտավոր է՝ «1) շանը տարածքից դուրս բերել կամ ներս տանել կապով, որի երկարությունը թույլ է տալիս հսկել շան վարքը։ Մարդկանց եւ ուրիշ կենդանիներին սպառնացող շները (մարտական, ծառայողական, պարեկային եւ այլ ցեղատեսակի շներ, որոնք կարող են լինել ագրեսիվ եւ վտանգավոր մարդու կամ այլ կենդանու կյանքի կամ առողջության համար, այսուհետ՝ ագրեսիվ շուն) պետք է ունենան դնչկալներ։ Ագրեսիվ շների ցանկը սահմանում է Երեւանի քաղաքապետը,
2) ագրեսիվ շանը պահել դնչկալով՝ մայթերով շարժման ժամանակ, հետիոտնի ճանապարհին, մարդաշատ վայրերում եւ երթեւեկության հատման մասերում։ Բնակելի թաղամասերում ագրեսիվ շների զբոսանքը թույլատրվում է իրականացնել միայն դնչկալի եւ կապի առկայության դեպքում։ Հասարակական վայրերում տիրապետողը պետք է ագրեսիվ շանը պահի կարճ կապի վրա եւ դնչկալով,
3) առանց դնչկալի եւ կապի շանը զբոսանքի տանելու առանձնացված վայրերը սահմանվում են Երեւանի քաղաքապետի կողմից»։
Կապերով երբեմն բռնում են, դնչկալի մասին, սակայն, խոսք անգամ լինել չի կարող։
Շաբաթներ առաջ Ծիծեռնակաբերդի զբոսայգում ականատես եղա շնասերների չորսհոգանոց մի խմբի, որը դանդաղաքայլ ճեմում էր ութ խոշոր ցեղատեսակի առանց կապերի եւ, իհարկե, առանց դնչակալների շների հետ՝ զբաղեցնելով Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր եւ թանգարան—ինստիտուտ տանող ողջ ճանապարհը։ Այդօրինակ զբոսանքների հետեւանքով թանգարան—ինստիտուտի մի շարք աշխատակիցներ դժվարությամբ են հասնում աշխատավայր, այդ զբոսանքները անհարմարություն են պատճառում նաեւ անցորդներին։ Նշված երեւույթն ավելի ամոթալի կլինի, ավելի կմեծանա դրա բացասական բնույթը, երբ դրան բախվեն Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր եւ թանգարան—ինստիտուտ այցելող օտարերկրացիներ, զբոսաշրջիկներ. ի՞նչ կմտածեն նրանք մեր մասին, չե՞ն ասի արդյոք. «Հայերն այսպե՞ս են պահպանում իրենց մեծագույն ողբերգությանը նվիրված հուշահամալիրն ու թանգարան—ինստիտուտը»։
Այստեղ հարկ եմ համարում մեջբերել որոշման 27—րդ կետը. «Շներ տիրապետողներն իրավունք ունեն դրանց ազատ արձակել միայն սեփականության, տիրապետման կամ օգտագործման ներքո գտնվող հատուկ առանձնացված տարածքներում կամ մեկուսացված շինություններում»։ Իսկ ըստ 22—րդ կետի. «Կենդանիների զբոսանքը թույլատրվում է միայն այդ նպատակով հատուկ հատկացված տարածքներում։ Նման տարածքների բացակայության դեպքում զբոսանքը կարող է իրականացվել ամայի կամ խոտածածկ տարածքներում, բացառությամբ կրթական, մշակութային, սպորտային, առողջապահական կազմակերպություններին (հիմնարկներին) հարող տարածքների, մանկական հրապարակների եւ շուկաների տարածքների»։ Հավելենք նաեւ 31—րդ կետի 5—րդ ենթակետը, համաձայն որի՝ արգելվում է «շանը զբոսանքի տանելը մանկական հրապարակներում, առողջապահական, կրթական, մշակույթի, սպորտի հիմնարկների եւ շուկաների տարածքներում»։
Ասեմ, որ Ծիծեռնակաբերդի զբոսայգում կա շների զբոսանքն արգելող ցուցանակ, որը, ինչպես տեսնում ենք, արհամարհված է։ Ցավով պիտի նշեմ, որ շներին առանց կապերի զբոսանքի տանելու դեպքեր կան նաեւ Կոմիտասի զբոսայգում, ամենեւին չի բացառվում, որ երեւանյան այլ զբոսայգիներում ու պուրակներում եւս այս երեւույթը լինի։
Նկատի ունենանք, որ իրենց տերերի հետ ազատ զբոսնող շների կարող են հանդիպել նաեւ երեխաներ եւ այնպիսի մարդիկ, որոնց ամենաբարի շունն անգամ վախեցնում է, իսկ շները, եւ ոչ միայն դրանք, ինչպես գիտենք, վախն զգում են։
Իհարկե, շների զբոսանքն իրականացնելու կանոնները խախտելը պատժվում է օրենքով։ Քաղաքային համայնքների տարածքում ընտանի կենդանիներ պահելու կանոնները խախտելը կարգավորվում է «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի 113—րդ հոդվածով, որը սահմանում է. «1. Քաղաքային համայնքների տարածքում ընտանի կենդանիներ պահելու կանոնները խախտելը առաջացնում է տուգանքի նշանակում՝ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկից մինչեւ տասնապատիկի չափով։ 2. Սույն հոդվածի 1—ին մասով նախատեսված արարքները, որոնց հետեւանքով վնաս է պատճառվել իրավաբանական կամ ֆիզիկական անձանց գույքին, ինչպես նաեւ ֆիզիկական անձանց առողջությանը՝ առաջացնում է տուգանքի նշանակում՝ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի քսանապատիկից մինչեւ հիսնապատիկի չափով»։
Ինչպես տեսնում ենք, օրենքը կա եւ վատը չէ, պարզապես պետք է այն կիրառել. անպայման պետք է մի դժբախտ դե՞պք, մի դժբախտությո՞ւն լինի, որ մենք սկսենք օրենքը կիրառել, թեպետ, ցավոք, մարդկանց վրա հարձակվելու, կծելու դեպքեր եղել են եւ դեռ կարող են լինել։
Մայրաքաղաքի իշխանությունների ուշադրությունն ենք հրավիրում խնդրի վրա՝ հույս ունենալով, որ նրանք ավելի կկարեւորեն այն։ Խնդիր, որը առկա է ոչ միայն մայրաքաղաքում, այլեւ ամբողջ հանրապետությունում։

Հրաչյա ԲԱԼՈՅԱՆ

15-06-2019





19-10-2019
Հայաստանն ընտրվել է ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների խորհրդի անդամ
Ի՞նչ անելիք ունենք այդ կարգավիճակում

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am


Մեր ...


19-10-2019
Լրագրողական կրթության խոստումնալից ընթացքը
Նշվեց ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի 20-ամյակը

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am


ԵՊՀ գիտական ...


 
19-10-2019
ԱՌՁԵՌՆ ԱՌԱԾԱՆԻ
«Աղբը քանի իրար տաս՝ հոտը կելնե»

Իմաստուն խորհուրդ ...


19-10-2019
Նոր ու ժամանակակից գրապահարաններ թանգարան-ինստիտուտին
Հայ բարեգործի շնորհիվ Հայոց ցեղասպանության պատմությունը ամփոփող գրականությունն ...


19-10-2019
Չկենտրոնացնել, չկուտակել ամեն ինչ մեկ վայրում եւ մեկ ձեռքում
Էրեբունի-Երեւանի տոնակատարությունների կազմակերպման տրամաբանությունը փոխվել է

Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ
l.sargsyan@hhpress.am


Դժվարին ...


19-10-2019
Զգացմունքների մաքրությունը...
Օրերս ՀԲԸՄ համերգասրահում ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի ...


19-10-2019
Լրագրողական կրթության խոստումնալից ընթացքը
Նշվեց ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի 20-ամյակը

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am


ԵՊՀ գիտական ...



19-10-2019
Գյումրիի թանգարաններն էլ կոտրեցին կարծրատիպերը
Շիրազի հուշատուն-թանգարանը՝ որպես ...

19-10-2019
«Կուզենայի, որ երեւանցիներն ավելի շատ զբաղվեն սպորտով»
«Էրեբունի-Երեւան» տոնից ավանդաբար անմասն չեն ...

19-10-2019
Երջանկության բանաձեւը
Հայը, hայերենն ու Հայաստանը անխզելի միասնություն ...

19-10-2019
Այն, ինչ անվերահսկելի է, միշտ վտանգավոր է
Թուրքիան տոնայնությունը փոխելով՝ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +18... +20
ցերեկը +25... +27

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO