Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

17.09.2019
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Վիճակը նետված է վաղուց

Ողջ ազգը սեւեռվում է վիճակի վրա

Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
t.khachatryan@hhpress.am

Մեկ-մեկ թվում է, թե մենք թողեցինք 20-րդ դարը՝ այդպես էլ չփորձելով հասկանալ այն։ Թվում է, այդպես էլ չձեւակերպեցինք հարցերի այն շարքը, որ մեզ խորապես հետաքրքրում էր, եւ, բնականաբար, չգտանք պատասխաններ, որոնցից շատ բան էր կախված, ու առաջին հերթին՝ գուցե թե այդ դարում ապրելու եւ մեր գոյությունը հաստատելու նախադրյալը։ Խոսքն, անշուշտ, չի վերաբերում գոյատեւմանը, որ արդեն ավելի քան հարյուր տարի ամենայն խնամքով գուրգուրում են կուսակցական—քաղաքական գործիչները եւ խանդաղատանքով արտասանում ազգի մտավորականները։ Եթե գոյատեւել է պետք՝ չարժե գլուխ ջարդել. ամենահեշտը գոյատեւելն է։ Գոյատեւելը էլ ո՞նց է լինում։ Հարկ չկա հեռու գնալ. այդպես արդեն մի քանի հազարամյակ գոյատեւում են գնչուները, խաշնարած ցեղերը եւ շատ ավելի ազգային նիստ ու կացով, քան «ազգայինների» ձեռքին օրավուր հյուծվող մեր օրհնյալ ազգը։
Թողեցինք 20—րդ դարը՝ այդպես էլ գլխի չընկնելով, թե ինչու այդքան փորձություններով անցանք։ Ինչո՞ւ դարի երկու խոշոր պատերազմներում կորցրինք ազգի ուղիղ կեսը, իսկ երրորդին, որ հպարտությամբ կոչեցինք «մեր պատերազմը», դրան հետեւած խաղաղ տարիներին կորցրինք նույնքան։ Չփորձեցինք հասկանալ, թե ինչու անցանք աստվածուրացության յոթանասնամյա անապատացնող ուղով, կոմունիզմի կառուցման Սքիլայով, եւ այժմ շփոթահար կանգնած ենք ժողովրդավարության Քարիբդայի առջեւ՝ նույնքան շվար ու նույնքան անօգնական։ Չհասկացանք, որ Աստծո գոյության ընդունումը միայն հավատի խնդիր չէր եւ ոչ էլ «հաշիշ ժողովրդի համար», ինչպես հետեւողականորեն մեզ համոզում էին։ Մետաֆիզիկական խնդիր լինելուց բացի, այն ուներ նաեւ իրական բովանդակություն եւ պարտադրում էր օրենքների ու կանոնների մի ողջ համակարգ, որոնք որոշում էին ամենասովորական քաղաքացու եւ սոցիալական աստիճանակարգության ամենավերին սանդղակին կանգնած չինովնիկի վարքը։ Բնականաբար, Աստծո մերժումն էլ թելադեց իր նոր օրենքները, որով եւ այժմ գոյատեւում ենք։
Իսկ ի՞նչ ունենք այսօր։ Երկիր, որ վերջին՝ 20—ամյա տարիներին, ավելի ու ավելի է կորցնում անկախության հատկանիշները. նախ եւ առաջ բնակչության ճնշող մեծամասնության գիտակցության մեջ՝ տնտեսություն, որ խորհրդային ժամանակների հանգույն միայն թվեր է նկարում, մշակույթ, որ հանգիստ տեղավորվում է «Մեկ ազգ, մեկ մշակույթ» բովանդակազուրկ շուտասելուկի մեջ, իրավական համակարգ, որ միայն պատժիչ գործողություններ է իրագործում վարչակարգի հակառակորդների դեմ, եւ այդ ամենից դուրս պրծնելու առաջարկվող ելք՝ իշխանափոխություն։
Լռում են փառապանծ ակադեմիկոսները, երեք ճակատներում հոխորտում են ազգայինները... Եվ այս խառնաղմուկ—կակոֆոնիայի հեռապատկերին իսկապես անհավատալի է թվում այն արիությունը, որով Վազգեն Սարգսյանը ազդարարում էր. «21—րդ դարը մերն է լինելու»։
Ժամանակին Լեւոն Տեր—Պետրոսյանով մարմնավորում ստացավ մի գաղափար, համաձայն որի՝ առանց Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման՝ մենք լավ չենք ապրելու։ Կարծում եմ՝ տնտեսագիտական հանճար պետք չէր ունենալ այս պարզ ճշմարտությունը հիմնավորելու համար։ Հիմա հարկավոր է ձեւակերպել այդ ճշմարտությունից բխող հետեւյալ խնդիրը. առանց Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման՝ Հայաստանում հնարավոր չէ ժողովրդավարություն, ինչը նշանակում է, որ իշխանափոխություն ժողովրդավարական ճանապարհով անհնար է։ Որովհետեւ ցանկացած պարագայում միշտ էլ կստեղծվի մի իրավիճակ, երբ Ղարաբաղի պահպանումը շատ ավելի նախընտրելի կլինի, քան իշխանության դեմ ցանկացած ընդվզում, որքան էլ այն սուրբ նպատակներ հետապնդի։
«Ազգը վիճակ չէ, այլ ընթացք», գիտականորեն հիմնավորում էր Լ. Ն. Գումիլյովը։ Իսկ սա նշանակում է, որ երբ ողջ ազգը սեւեռվում է վիճակի վրա, ընթացք լինելու ապագան ստուգապես դառնում է կասկածելի։

26-06-2019





14-09-2019
Սուրբ Խաչն ուրախության տոն է
Իսկ ննջեցյալների գերեզմաններին այցելում են հաջորդ օրը

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am




14-09-2019
Պետությունը կաջակցի ջերմատնային տնտեսություն կառուցողներին
Ծրագիրը քննարկման փուլում է

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Էկոնոմիկայի նախարարությունը մի ...


14-09-2019
«Պապական խոսքի» վարքակարգավորիչ ներուժը
Հայոց առածանին, որպես անձի, խմբի եւ հանրության վարվելակերպի նմուշների ...


 
14-09-2019
Միայն գիտակցելով անցյալը
Մենք կարող ենք երաշխավորել ազատության ապագան

Դրանով հանդերձ ...


14-09-2019
Ձգտումները ժողովրդավարական են...
Վաղը ժողովրդավարության համաշխարհային օրն է

Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ
l.sargsyan@hhpress.am


2007թ. աշնանը ...


14-09-2019
Եղել է դեպք, երբ փաստաբանը վարակվել է բանտարկյալից
Կստեղծվեն հատուկ պայմաններ բանտարկյալներին այցելողների համար

Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ
l.sargsyan@hhpress.am


Ազգային ...


14-09-2019
Պետությունը կաջակցի ջերմատնային տնտեսություն կառուցողներին
Ծրագիրը քննարկման փուլում է

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Էկոնոմիկայի նախարարությունը մի ...



14-09-2019
Թումանյանն ու Կոմիտասը «պաշտում» էին միմյանց
Նրանք հանդիպել են կյանքի տարբեր ...

14-09-2019
Մշակութային, գիտակրթական կենտրոն դառնալու հայտ
Արցախում անցկացվել է հայագիտական ...

14-09-2019
Շահագրգիռ քննարկումներ՝ օրենսդրական փոփոխությունների շուրջ
Նախարարը հանդիպել է քաղաքացիական ...

14-09-2019
Մարմնամարզիկները պատրաստ են արդարացնելու սպասելիքները
Սպորտային մարմնամարզության աշխարհի առաջնության ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +20... +22
ցերեկը +37... +39

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO