Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

20.08.2019
ԼՂՀ


Դադիվանքում 100 մետր երկայնքով հենապատ է կառուցվում

Վերականգնման ի՞նչ աշխատանքներ են ընթանում վանական համալիրում

Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ
l.sargsyan@hhpress.am


Արցախի Դադիվան լեռան լանջին բազմած հրաշափառ Դադիվանք վանական համալիրը դրախտավայր է դարձել։ Քանիցս ավերումից փրկված սրբավայրում, նախնական հաշվարկներով, վերանորոգչական աշխատանքները կավարտվեն մինչեւ 2020 թվականը։ Վերականգնելու եւ գործող սրբատեղի դարձնելու նպատակով, երբ 2015 թվականի սկզբին Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգեւ արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանի օրհնությամբ տեր Հովհաննես քահանա Հովհաննիսյանը նշանակվեց Դադիվանքի վանահայր եւ Քարվաճառի շրջանի հոգեւոր հովիվ, ո՛չ ճանապարհ կար, ո՛չ հոսանք, ո՛չ էլ մի անկյուն, որտեղ կարող էին նստել։ Այսօր արդեն վանական համալիրի բոլոր եկեղեցիները վերականգնվել են։
«Դադիվանքն ունի 4 եկեղեցի, 7 մատուռ։ Մատուռներից 4—ը վերականգնվել է, հինգերորդը վերականգնողական փուլում է։ Մյուս երկուսի մասին դժվար է մտածել, սարերի, անտառի մեջ է, հնար չկա, շինանյութն այնտեղ միայն ուղղաթիռով կարող ենք տեղափոխել։ Մյուս երկու մատուռները սարքելու համար էշերով ու ձիերով ենք շինանյութը տարել»,–«ՀՀ»–ի հետ զրույցում պատմում է տեր Հովհաննեսը։ Ասում է՝ այն ժամանակ մեծ հավատքի տեր են եղել մարդիկ, երբեմն անգամ քարերը ձեռքով են տեղափոխել, իսկ այսօր գումարով է ամեն բան որոշվում։
Վանական համալիրի 4 եկեղեցիներում զանգերն արդեն ղողանջում են՝ Ս. Աստվածածին Կաթողիկեն, որը այս տարվա մայիսի 7—ին վերաօծվեց, Ս. Նշանը, որտեղ 2016 թվականից ամեն կիրակի պատարագ է մատուցվում, Ս. Գրիգոր Լուսավորիչում աշխատանքներն անցյալ տարի ավարտվեցին եւ Ս. Դադի եկեղեցին, որտեղ դեռ վերականգնողական աշխատանքներ են ընթանում։ Տեր Հովհաննեսը շեշտում է՝ այն, ինչ հիմա տեսնում ենք, արվել է շնորհիվ նվիրատուների։ Զուգահեռ կառուցվել են նաեւ երիցատունը, որը փլված էր լրիվությամբ, եւ մատաղատունը։ Ճանապարհն ամբողջությամբ ասֆալտապատված է։ Դադիվանքի տարածքում այս պահին մեծ հենապատ է կառուցվում՝ 100 մետր երկայնքով։ Սողանքներից պետք է փրկեն եկեղեցու արեւելյան կողմը։
«Նաեւ մեքենայի ճանապարհն ենք սարքում, նախկինում ամբողջը ձոր էր։ Ինչպես տեսնում եք, եկեղեցին զառիվայր է, գտնվում է թեքության վրա, մարդիկ դժվարությամբ են վերեւից իջնում։ Շինանյութը կա, աստիճաններ պիտի սարքենք։ Նաեւ նպատակ ունենք մոմատունը թանգարան դարձնել։ Ամենակարեւոր բանը, որ արվեց՝ վանքն ամբողջությամբ ցանկապատելն ու պարսպապատելն էր»,–ընդգծեց տեր Հովհաննեսը։
Դադիվանքի վանահայրը շեշտում է՝ այս պահին հրատապ կառուցման անհրաժեշտություն ունեն հենապատը, թանգարանը, աստիճանները, եւ մատուռը, իսկ գումարը, ինչպես միշտ, չի բավականացնում։ «Եթե բարերարներն իրենց նվիրատվությունը բերեն, շինարարությունը կավարտենք ավելի սեղմ ժամկետներում»,–ասաց հոգեւոր հայրը։ Թանգարանում ցուցադրելու շատ բան ունեն։ Շինարարական աշխատանքների ընթացքում բազմաթիվ ուշագրավ իրեր են գտել, միջնադարով թվագրվող խաչքարեր, կավե ամաններ, աշխատանքային գործիքներ… «Այս ցակատը, որ գտանք անցյալ տարի, 300 տարվա պատմություն ունի։ Նախատեսված է ցախ կտրելու համար։ Պատկերացրեք՝ այն 300 տարեկան է, իսկ Ադրբեջանը 98 տարվա պատմություն ունի։ Իրենք ասում են՝ իրենցն է»,–ծիծաղելով նշում է տեր հայրը։ Ըստ նրա՝ վանական համալիրն ամբողջությամբ կվերականգնվի ամենայն հավանականությամբ մինչեւ 2020 թվականը։
Հիշում է՝ երբ առաջին անգամ մտավ Դադիվանք, որմնանկարները մրի ու ծխի մեջ չէին նշմարվում։ 1920—ականներին, երբ Արցախի բոլոր եկեղեցիները, այդ թվում նաեւ Դադիվանքը, փակվում են, 1950—ականներին սրբավայրում վերաբնակեցվում է մի թուրք ընտանիք։ Ընտանիքի հայրը ազգությամբ քուրդ է եղել։ Ապրելով հենց եկեղեցու ներսում՝ ամեն երեկո կերակուր պատրաստելու, տաքանալու նպատակով խարույկ են վառել տաճարի կենտրոնում։ Որմնանկարները, որոնք ավելի քան 700 տարվա պատմություն ունեն, ամբողջությամբ խամրել են ու մրով պատվել։
«Գրեթե չէին երեւում։ Արցախյան ազատագրական շարժման ժամանակ ադրբեջանցիները եթե տեսնեին այդ որմնանկարները, անպայման կքանդեին։ Փառք Աստծո, այսօր դրանք պահպանված են։ Եկեղեցին 1920—ական թվականներից չէր գործում։ Անասունների հետ այստեղ եկած քուրդը կենդանիներին պահել է խցերում, ինքն էլ ընտանիքով ապրել եկեղեցու ներսում։ Վանական համալիրը ազատագրելուց հետո Պարգեւ սրբազանի հետ մտանք Դադիվանք ու տեսանք այս հրաշքը։ Հենց այդ օրվանից սկսեցինք եկեղեցու վերականգնողական աշխատանքները»,–պատմում է տեր հայրը։
Ըստ ավանդության՝ վանական համալիրը հիմնադրվել է 1—ին դարում՝ ս. Թադեոս առաքյալի աշակերտ, քրիստոնեական քարոզչության համար նահատակված ս. Դադիի գերեզմանի տեղում։ Դադիվանքը համարվում է միջնադարյան Հայաստանի խոշորագույն վանական համալիրներից մեկը։ Բաղկացած է եկեղեցիներից, գավիթ—ժամատնից, զանգակատնից, սունասրահից եւ հարակից այլ կառույցներից՝ հյուրատուն, հնձան, մառան, սեղանատուն, խոհանոց եւ այլն։ Նախնական ուսումնասիրությունների համաձայն՝ Դադիի եկեղեցում է ամփոփված Դադի սրբազանը, որի դամբարանը կառուցվել է ավելի վաղ, քան Դադիի եկեղեցին։
Տեր Հովհաննեսի խոսքով՝ դամբարանախցում ամփոփված անձնավորությունը հենց սուրբ նահատակ Դադին է, որը, ըստ ավանդության, դամբարանախցում ամփոփվել է ամբողջությամբ, գահին նստած վիճակում, դեմքով դեպի արեւելք։

18-07-2019





01-08-2019
Ինչպե՞ս դառնալ ներդրող
Բնակելի շենքի կառուցապատման գործընթացից կարելի է շահույթ ստանալ ...


01-08-2019
«Աշխարհս առանց իշխանութեան չի կառավարուիր»
Մկրտիչ Ա Վանեցի Ամենայն հայոց կաթողիկոսը (1820–1907) համոզված էր, ...


01-08-2019
Հնարավոր չէ առանց պատժվելու այլասերել բառերը
Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
t.khachatryan@hhpress.am


Կամյուին կարելի է համարել 20-րդ դարի ...


01-08-2019
Արեւայրուք ստանալ բակում «բուրդ չփխելո՞վ», թե՞ լողափին
Հանգստի ամեն տեսակ էլ կարող է լավագույնը լինել

Թամարա ...


01-08-2019
Թավշյա հեղափոխությունը բացառապես ներքին խնդիր էր
ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հարցազրույցը Մարշալի հիմնադրամին



01-08-2019
Թարմ մսի սպանդանոցային ծագման պահանջ՝ այսօրվանից
Տեսչական մարմինը մշտադիտարկում է սկսում հանրային սննդի կետերում

Արմենուհի ...


01-08-2019
Ժամանակ ու սերունդներ կապող մարդ-մշակույթ էր
ՀՀ ժողովրդական արտիստ, բեմադրիչ Երվանդ Ղազանչյանի վախճանը մեծ ...



01-08-2019
Եղիշե Չարենցը պաշտում էր Արեւելքը
Վաղը բանաստեղծի տուն-թանգարանում կբացվի ...

01-08-2019
Այվազովսկուց մինչեւ Սալվադոր Դալի
Ի՞նչ են սովորում ՀԱՊ-ի ամառային ...

01-08-2019
Արոտների ջրարբիացումից՝ ճանապարհների վերակառուցում
Ի՞նչ խնդիրներ են լուծվում Ամասիա ...

01-08-2019
Մեդալներն արդեն նշմարվում են
Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +20... +22
ցերեկը +37... +39

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO