Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

18.01.2020
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


«Ֆորդիզմի» այբուբենը

Ամերիկացի նշանավոր գործարար Հենրի Ֆորդը (1863–1947) հիշվում է ամենից առաջ ավտոշինության մեջ հարահոսի գործադրմամբ, ինչը հիմք դարձավ զանգվածային արտադրության դարաշրջանի։ Հիմնադրել է «Ֆորդ Մոտոր Քոմպանի» ընկերությունը, որը դարձավ բնագավառի առաջատարը շնորհիվ ավտոմեքենայի նորանոր մոդելների թողարկման։ «Ֆորդիզմի» մեջ համադրվեցին երկու սկզբունք՝ միջին ամերիկացուն մատչելի մեքենայի արտադրություն եւ աշխատակիցների համար հնարավորինս բարձր աշխատավարձի ապահովում։ Ֆորդը առաջինը (1914 թ.) սահմանեց մեկ աշխատանքային օրվա համար 5 դոլար վարձատրությունը, դարձյալ առաջինն էր, որ սահմանեց 5—օրյա աշխատանքային շաբաթ (1926 թ.)։ Կարելի է ասել, որ նա «սոցիալական կապիտալի» ժամանակակից հեղինակներից ավելի վաղ է հասկացել աշխատակիցների լիարժեք հանգստի, ժամանցի, ազատ ժամանակի, կրթական մակարդակի բարձրացման տնտեսական եւ սոցիալական կարեւորությունը։ Սիրում էր կրկնել իր հավատո հանգանակը. «Արգասաբեր աշխատանքային օրը ամենաանսպառելի ոսկեբեր երակն է, որ երբեւէ հայտնագործվել է»։
Բառիս լավ իմաստով «փիլիսոփայող» ձեռներեցի, արտադրության բազմափորձ կազմակերպչի հրապարակած մի շարք գրքերից գործարարների եւ կառավարիչների համար այսօր էլ մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում երեքը՝ «Իմ կյանքը եւ գործը» (1922), «Այսօր եւ վաղը» (1926) եւ «Արդյունաբերության իմ փիլիսոփայությունը» (1929)։ Արդ՝ ձայնը տանք Հենրի Ֆորդին։
p Ձեռնարկությունը կենսունակ է միայն այնքանով, որքանով նա զարգացնում է իր աշխատակիցների տաղանդը եւ աշխատունակությունը, քանի որ միայն դրանց միջոցով է ձեռնարկությունը գործառում։
p Չվախենալ ապագայից եւ չպատկառել անցյալից։ Ով վախենում է ապագայից, վախենում է ձախողումից, նա սահմանափակում է սեփական ակտիվությունը։ Ձախողումը միայն մի հնարավորություն է՝ սկսելու նորից ու ավելի խելամտորեն։ Ազնիվ ձախողման մեջ ամոթալի բան չկա. ամոթալին ձախողման վախն է։ Իսկ անցյալն օգտակար է, եթե մեզ մատնացույց է անում առաջընթացի ուղիներ եւ միջոցներ։
p Արտադրել՝ չի նշանակում էժան գնել եւ թանկ վաճառել։ Դա նշանակում է հարմար գներով ձեռք բերել հումք, վերամշակել, հնարավորինս քիչ լրացուցիչ ծախսերով վերածել որակյալ արտադրանքի եւ տրամադրել սպառողին։ Շահույթի հետեւից ընկնել, խարդախել, խորամանկել՝ նշանակում է միայն խաթարել զարգացումը։
p Մեզ հարկավոր են ստեղծարարներ, որ տիրապետում են արդյունաբերական հարաբերությունների արվեստին։ Մեզ հարկավոր են արդյունաբերական մեթոդի վարպետներ, ինչպես արտադրողի, այնպես էլ արտադրանքի տեսակետից։ Մեզ հարկավոր են մարդիկ, որ ունակ են անձեւ զանգվածը վերափոխելու առողջ, լավ կազմակերպված ամբողջության՝ քաղաքական, սոցիալական, արդյունաբերական եւ բարոյական առումով։
p Երբեք չի կարելի վարձատրության հարցը խառնել բարեգործության հետ։
p Արդյունաբերությունը պետք է ունենա իր գեներալները, ընդ որում բարձր որակավորման գեներալներ։ Խոշոր արդյունաբերական կորպորացիան ուղղակի արգասիքն է արդյունաբերական ղեկավարման։
p Ես չեմ վիճարկում նոր գաղափարները ծաղրելու ընդհանուր դիրքորոշումը։ Ավելի լավ է սկեպտիկորեն մոտենալ բոլոր նոր գաղափարներին եւ պահանջել ապացույց, քան վազել դրանց հետեւից՝ ամեն մի նոր գաղափարից ուղեղային գրոհի ընթարկվելով։ Սկեպտիցիզմը, որպես շրջահայացություն, քաղաքակրթության անվի հավասարակշռումն է։ Աշխարհում ներկայիս շատ սուր խնդիրներ առաջ են եկել այն բանից, որ նոր գաղափարները ընդունվել են առանց խնամքով պարզելու՝ արդյոք դրանք լա՞վ գաղափարներ են։ Ոչ մի գաղափար չի կարող անպայմանորեն լավը լինել, քանի որ նոր է, եւ ոչ մի գաղափար էլ պարտադիր չի ոչ վատը լինի, քանի որ նորն է. եթե հին գաղափարն աշխատում է, ապա դա արդեն ծանրակշիռ ապացույց է նրա օգտին։ Գաղափարները ինքնին շատ արժեքավոր են, բայց գաղափարը վերջիվերջո գաղափար է. գրեթե ամեն ոք կարող է գաղափար հղանալ, կարեւորն այն է, թե դա գործնականում ինչ արդյունք է բերում։
p Մանր ձեռնարկատիրոջ վիճակն անկայուն է, եթե նա իր գործերն այնքան լավ չի կարգավորել, որքան իր մրցակիցներից յուրաքանչյուրը. չէ՞ որ միշտ էլ կարող է ի հայտ գալ ավելի խոշոր մի ձեռնարկատեր, որն այնպիսի մեթոդներ է գործադրում, որոնք ապահովում են մանր ձեռնարկատիրոջ առաջարկից ավելի ցածր գներ եւ շահույթ ստանալու հնարավորություն։ Սա՛ է անխուսափելի առաջընթացը։ Նա, ով չի ցանկանում կամ ի վիճակի չէ գործերը լավ վարելու, պետք է կա՛մ ասպարեզից դուրս մնա, կա՛մ սովորի գործերը լավ վարել։
p Այն բոլոր միավորումները, որոնց հիմքում ընկած է այս կամ այն գործում անիրազեկ մարդկանց պահպանելը, կունենան հաջողության հասնելու ճիշտ նույնքան հնարավորություն, որքան այն միավորումները, որ նպատակադրված կլինեն կանգնեցնել արեգակի ընթացքը։
p Եթե մարդը սիրահարված է սեփական համակարգին, սեփական մեթոդին, սեփական եղանակին եւ դրանց տալիս է առաջնագույն կարեւորություն, ապա նա վրդովվում է հիմնավոր քննադատությունից՝ ուղղված իր բուն աշխատանքի կազմակերպմանը։ Ուստի իմ խորհուրդն է երիտասարդ մարդկանց՝ պատրաստ եղեք վերանայելու ամեն մի համակարգ, ազատվել ամեն մի մեթոդից, հրաժարվել ամեն մի տեսությունից, եթե աշխատանքի հաջողությունն է դա պահանջում։
p Ավելի շատ անձնատուր եղած մարդիկ կան, քան ձախողված։ Նրանց ոչ թե գիտելիքը, փողը, խելքն ու ցանկությունը չի բավարարել, այլ ողնաշարը։ Համառության կոշտ, հասարակ, պարզունակ ուժը կամքի աշխարհի անթագադիր թագուհին է։ Մարդիկ չարաչար սխալվում են, իրենք իրենց մոլորեցնում երեւույթները գնահատելիս։
Նրանք տեսնում են ուրիշների հաջողությունները եւ համարում են դրանք դյուրին հասանելի։ Բայց դա փաստերից հեռու մոլորություն է։ Ընդհակառակը, ձախողումն է դյուրին, հաջողությունը դժվար է ձեռք բերվում։ Ձախողումներն անգործության եւ անհոգության հետեւանք են, իսկ հաջողության համար պետք է վճարես ամենը, ինչ ունես եւ այն ամենով, ինչ դու կաս։
p Ինձ համար չկա ավելի նողկալի բան, քան պարապ կյանքը։ Մեզանից ոչ ոք դրա իրավունքը չունի։ Դատարկապորտները տեղ չունեն քաղաքակրթության մեջ։

Վալերի ՄԻՐԶՈՅԱՆ
Փ. գ. դ., պրոֆեսոր

19-07-2019





18-01-2020
Պահանջը չի փոխվելու
«Միսը չի թանկանա, հակառակը, նույնիսկ իջեցում կարող է ...


18-01-2020
Տեւական երաշտը փորձությունների առաջ է կանգնեցրել հողագործներին
Ինչպես հաղթահարել բնական արգելքները

Դավիթ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆ
d.miqayelyan@hhpress.am


«Աշնան ամիսների եւ ...


18-01-2020
Մեջքով... դեպի հանդիսատեսը
Դիրիժորը, թերեւս, միակն է, որ հանդիսատեսին կանգնում է մեջքով, ...


18-01-2020
Կաշեգործի մասնագիտությունը մերժած, նավապետի երազանքով մեծն նվագավարը
Մի ողջ դիվանագիտություն՝ թաքնված մաեստրո Չեքիջյանի կենսագրության թվերի ու ...


18-01-2020
Ինչո՞ւ Չեքիջյանի երազանքը մնաց անկատար…
Մաեստրոյի խոսքով՝ ամբողջ կյանքում ջանացել է, որ իրեն ...


18-01-2020
Աշխարհի առաջնակարգ նվագախմբեր ղեկավարած երաժշտություն մատուցողը
Որ հաշվի է առնում անգամ դահլիճի աթոռների գույնը

Արմենուհի ...


18-01-2020
Ամեն դիրիժոր իր ակնոցով է նայում նոտաներին
Դժվար է ասել, թե 91 տարի առաջ ի՞նչ եղանակ ...



18-01-2020
Անմահների ուղին փշոտ է, բայց հաղթական
Ադրբեջանական նենգության հերթական ...

18-01-2020
Հայաստանի մարզիկները ռուսական սպորտում լեգեոներներ չեն համարվի
Նոր հեռանկարներ հավաքական եւ ակումբային ...

18-01-2020
«Վարպետ Հակոբից բարեւներ եմ բերել ձեզ...»
Դուդուկահար Էրթան Թեկինը «ՀՀ»-ի հետ ...

18-01-2020
Ազգային երաժշտարվեստի զուլալ ակունքներից
Սասուն Պասկեւիչյանի երգերը շարունակում ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +1... +3
ցերեկը +7... +9

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO