Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

28.10.2020
ՄՇԱԿՈՒՅԹ


Կեսարինը՝ Կեսարին

ՀԱՊ-ում կբացվի «Հին Հռոմի գունեղ տեսիլները. խճանկարներ Կապիտոլյան թանգարաններից» ցուցահանդեսը

Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ
l.sargsyan@hhpress.am


Հին Հռոմի պետական եւ ռազմական գործիչ Հուլիոս Կեսարը, պարզվում է, շքեղության եւ ճոխության սիրահար էր։ Այդ են վկայում աշխարհի ամենահին թանգարանի՝ Հռոմի Կապիտոլիում թանգարանների խճանկարների հոյակապ հավաքածուում տեղ գտած նմուշները, որոնցով հարդարվել են տարբեր պատմական անձանց, այդ թվում Կեսարի առանձնատունը։ Խճանկարը, որն իր բնույթով բավականին բարդ տեխնիկա է, այդ շրջանում շքեղության ձգտող ազնվականների համար ճոխության դրսեւորում էր։ Սիմվոլիստական նշանակության հռոմեական խճանկարչության գլուխգործոցները մենք էլ առիթ կունենանք տեսնելու Հայաստանի ազգային պատկերասրահում բացվող «Հին Հռոմի գունեղ տեսիլները. խճանկարներ Կապիտոլյան թանգարաններից» ցուցահանդեսի շրջանակներում՝ օգոստոսի 10—ից։
ՀԱՊ—ի եւ Իտալիայի դեսպանատան նախաձեռնությամբ իրականացվող միջոցառման շրջանակներում ներկայացվելու է տարատեսակ նյութերով ստեղծված խճանկարների պատկերագրական եւ զարդային հարուստ տեսականի, 21 աշխատանք։ Ներառված կլինեն ինչպես առանձնատներից եւ այգիներից, այնպես էլ դամբարաններից գտնված եզակի օրինակներ։
Ինչպես «ՀՀ»—ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց պատկերասրահի դեկորատիվ—կիրառական արվեստի բաժնի պատասխանատու, ցուցահանդեսի համադրող, արվեստաբան Սաթենիկ Չուգասզյանը՝ հռոմեական խճանկարների կապիտոլյան հավաքածուն ձեւավորվել է մի քանի տասնամյակների ընթացքում՝ 19—րդ դարավերջից մինչեւ 20—րդ դարասկիզբ։ «Սկսած 1870 թվականից, երբ Հռոմը դարձավ Իտալիայի նոր թագավորության մայրաքաղաք, շինարարական աշխատանքների ընթացքում վնասվեցին 19—րդ դարի կեսից առաջ ստեղծված վայրեր։ Հետագայում այստեղից բազմաթիվ հնագիտական մնացորդներ հայտնաբերվեցին։ Չնայած ոչ բավարար վկայություններին եւ դրանց հայտնաբերման եղանակին՝ շատ դեպքերում հնարավոր դարձավ որոշել տվյալ խճանկարի միայն կոնկրետ տեղագրությունը եւ սահմանել դրա սկզբնական գործառույթը, իսկ որոշ դեպքերում՝ առաջարկել դրա տեղը որոշակի սրահներում։ Մասնավորապես այս ցուցահանդեսի շրջանակներում ներկայացված են բնակելի շինությունների եւ գերեզմանների ձեւավորման ամենակարեւոր նմուշներից մի քանիսը»,—մեկնաբանեց Չուգասզյանը։ Այդ շրջանով թվագրվող Հին Հռոմի տարածքներից շատերին, ըստ արվեստաբանի, բնորոշ էին փարթամ այգիներով բնակելի ընդարձակ տները. «Արդեն Ք.ա. 1—ին դարում այգիները հռոմեական արիստոկրատիայի ներկայացուցիչների համար սիրելի վայրեր էին, որ ի հայտ եկան որպես իսկական արվարձանային բնակատեղիներ քաղաքի կենտրոնում։ Այստեղ արտացոլվում էր տիրոջ սոցիալական կարգավիճակը, դրսեւորվում նրա ճաշակն ու կարողությունը։ Այս ամենին կարելի էր հասնել ձեւավորման միջոցների ընտրությամբ՝ ներառյալ պատերի եւ հատակի հարդարանքը, քանդակներն ու շքեղ կահույքը»։
Հայտնի բան է, որ հնագույն աշխարհը միշտ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձրել հուղարկավորության ծեսերին։ Չուգասզյանի ներկայացմամբ՝ Հռոմի տարբեր վայրերի գերեզմանոցներից հայտնաբերված ու տվյալ ցուցահանդեսում ներկայացված խճանկարների պատկերագրական թեմաները արտացոլում են հանգուցյալի արժանիքներն ու հանդերձյալ կյանքի հետ կապված սպասումները։ «Թաղման արարողության առնչությամբ դեկորատիվ մոտիվներն ու պատկերները պետք է մեկնաբանվեն մահվան թեմային կապված խորհրդանշական—վախճանաբանական բանալիով։ Հուղարկավորության մասին պատմող խճանկարները սիմվոլիկ նշանակություն են ունեցել եւ կապված են եղել անդրշիրիմյան կյանքի հետ։ Բաղնիքներից հայտնաբերվածները նկարագրում են մարզումներից տեսարաններ, գիտենք, որ Հռոմը շատ էր կարեւորում սպորտը։ Եթե միջնադարում հայերը բնակարանները ծածկում էին գորգերով, իսկ եկեղեցիները որմնանկարներով, հռոմեացիները զարդարում էին խճանկարներով։ Հռոմեացիների մոտ ընդունված մի առանձնահատուկ բան էլ կար, եթե այլ մշակույթներում խճանկարն օգտագործվում էր միայն հատակը ծածկելու համար, Հռոմի նորամուծություններից եղավ առանձնատան պատերը խճանկարով հարդարելու սկզբունքը»,—նշեց արվեստաբանը։
Ցուցահանդեսի շրջանակում ներկայացված խճանկարների սահմանափակ քանակը, որոնք միայն վերջերս են վերականգնվել, Չուգասզյանի տեղեկացմամբ՝ ընդգրկում է հանրապետության ժամանակաշրջանից մինչեւ վաղ կայսերական դարաշրջանն ընկած ժամանակահատվածը եւ ներկայացնում է հնագույն աշխարհում օգտագործված կրաքարի, մարմարի, այլ տեխնիկաների օրինակներ։

31-07-2019





28-10-2020
Թուրքիայի տնտեսությունը կոլապսի առջեւ
Թուրքիան եւ Ադրբեջանը ստիպված կլինեն առերեսվել քաղաքացիական պատերազմին



28-10-2020
Թուրքիան սխալ էր հաշվարկել
Իսկ Անկարան ի վիճակի՞ է իր համար բախումների նոր ...


28-10-2020
Քարվաճառ. Ամրոց Ծար 1
Արդեն նշել եմ՝ Ծարը (նախկինում՝ Զառ) եղել է Արցախ ...


28-10-2020
Հայկական բանակը դեռ ցույց չի տվել իր ողջ զինանոցը
Համանախագահների առանձին փորձերին պետք է հաջորդի նոր՝ միասնական ու ...


28-10-2020
Հայաստանի Հանրապետություն չի մտնում եւ չի կարող մտնել չստուգված, վտանգավոր սննդամթերք
ՍԱՏՄ-ն անցել է վերահսկողության ուժեղացման ռեժիմի

Մի բան ...


28-10-2020
Ադրբեջանաթուրքական դաշինքը հարվածում է Իրանի անվտանգության համակարգին
Իրանից զենք գնելու մասին հայտարարությունը հեռահար նպատակներ է հետապնդում


27-10-2020
Աստծո բոլոր ծառաները պետք է վերցվեն երկրի վրայից եւ հավաքվեն երկնքում
Վեցերորդ փողի հնչյուններից ազատվում են չորս հրեշտակներ, ովքեր պետք ...



28-10-2020
Արցախը կանգուն է մնալու
Որովհետեւ մեր ոգին անկոտրում է, մեր կամքը` ...

28-10-2020
ԱԺ-ն վավերացրեց վարձկանների հավաքագրման, օգտագործման, ֆինանսավորման եւ ուսուցման դեմ կոնվենցիան
ՀՀ Ազգային ժողովը վավերացրեց «Վարձկանների ...

28-10-2020
Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Գարեգին Բ-ի հետ
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը երեկ կառավարությունում ...

28-10-2020
Ջալալ Հարությունյանին փոխարինել է Միքայել Արզումանյանը
Ջալալ Հարությունյանն ազատվել է Արցախի ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +16... +19
ցերեկը +24... +26

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO