Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

06.06.2020
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


IPSE DIXIT

Ամբոխի հոգեբանության ուսումնասիրությունը ցանկալի է դիտվում գործնական առումով, բայց եթե անգամ դա լիներ բացառապես տեսական հետաքրքրության առարկա, ապա այդ դեպքում նույնպես արժանի պիտի լիներ ուշադրության։ Մարդկանց գործողությունները կառավարող շարժիչների պարզաբանումը պակաս հետաքրքրական չէ, քան ինչ—որ հանքաքար կամ ծաղիկ ուսումնասիրելը....
Իսկն ասած, աշխարհի բոլոր տիրակալները, կրոնների եւ պետությունների բոլոր հիմնադիրները, բոլոր հավատքների առաքյալները, ականավոր պետական մարդիկ, նաեւ, ավելի համեստ ասպարեզում, մարդկանց փոքր ու մեծ հանրույթների առաջնորդները միշտ եղել են ակամա հոգեբաններ, բնազդորեն ըմբռնել են ամբոխի հոգին եւ հաճախ՝ միանգամայն ստույգ։ Հատկապես այդ ըմբռնման շնորհիվ էլ նրանք դառնում էին ամբոխի տիրակալները....
Ամբոխի մեջ մարդը չափազանց դյուրին է ենթարկվում այն բառերին եւ պատկերացումներին, որոնք մեկուսի վիճակում նրա վրա ոչ մի ազդեցություն չէին կարող ունենալ, եւ կատարում է արարքներ, որոնք բացահայտորեն հակասում են նրա շահերին ու սովորույթներին։ Անհատն ամբոխում մի ավազահատիկ է՝ բազում մյուսների պես, որ քամին վեր է հանում ու տանում։ Ամբոխի հատկապես նման հատկության շնորհիվ է, որ մենք երբեմն տեսնում ենք, թե ինչպես ատենակալները մի այնպիսի որոշում են կայացնում, որ նրանցից ամեն մեկն առանձին չէր հնչեցնի։ Մենք տեսնում ենք, որ խորհրդարաններն այնպիսի միջոցառումների են համաձայնում եւ այնպիսի օրենքներ են ընդունում, որոնք խորհրդարանի ամեն մի անդամը մեկուսի կդատապարտեր։ Կոնվենտի անդամները, առանձին վերցրած, խաղաղասիրության հակված լուսավորյալ բուրժուաներ էին։ Բայց միավորվելով որպես ամբոխ՝ արդեն առանց դույզն—ինչ վարանման նրանք ընդունում էին ամենազարհուրելի որոշումները եւ միանգամայն անմեղ մարդկանց գիլյոտինի էին դատապարտում։ Ի լրումն՝ նրանք հակառակ գնացին սեփական շահերին՝ հրաժարվեցին սեփական անձեռնմխելիությունից եւ իրենք իրենց պատժեցին։
Բայց միայն արարքներով չէ, որ անհատն ամբոխում տարբերվում է ինքն իրենից մեկուսի վիճակում։ Մինչ ամեն տեսակի անկախությունը կորցնելը՝ նրա գաղափարներում եւ զգացումներում պետք է կատարվի փոփոխություն, ընդ որում այնքան խոր, որ ունակ է ժլատին դարձնել շռայլող, սկեպտիկին՝ հավատավոր, ազնիվ մարդուն՝ հանցագործ, վախկոտին՝ հերոս....
Անհատն ամբոխում հենց միայն քանակի շնորհիվ ձեռք է բերում անկասելի ուժի գիտակցում, եւ այդ գիտակցումը նրան ենթարկում է այնպիսի բնազդների, որոնց նա երբեք տուրք չէր տա միայնակ լինելով։ Մինչդեռ ամբոխի մեջ նա քիչ է հակված զսպելու այդ բնազդները, որովհետեւ ամբոխն անանուն է եւ ոչ մի պատասխանատվություն չի կրում։ Պատասխանատվության զգացումը, որ միշտ զսպում է առանձին անհատներին, իսպառ չքանում է ամբոխի մեջ....
Այս ամենից մենք եզրակացնում ենք, որ ամբոխը մտավոր առումով միշտ ցածր է կանգնած մեկուսի անհատից, բայց հույզերի եւ դրանց հարուցած արարքների առումով կարող է լինել անհատից ավելի լավը կամ վատը՝ ըստ հանգամանքների։ Ամեն ինչ կախված է նրանից, թե ինչ տեսակի ներշնչման է ենթարկվում ամբոխը։ Հատկապես այս պահն են լիովին անտեսել բոլոր այն հեղինակները, որոնք ուսումնասիրել են ամբոխը միայն վերջինիս հանցավորության տեսանկյունով։ Հարկավ, ամբոխը հաճախ է լինում հանցավոր, բայց նույնպես հաճախ լինում է նաեւ հերոսական։ Ամբոխը մահվան կգնա հանուն որեւէ հավատքի կամ գաղափարի։ Ամբոխի մեջ հնարավոր է խանդավառություն արթնացնել եւ այդկերպ, առանց հացի ու անզեն, հարկադրել առաջ շարժվելու հանուն փառքի եւ պատվի, ինչպես խաչակրաց արշավանքների ժամանակ էր....
Գուստավ ԼԵԲՈՆ

Պատրաստել է Վ. ՄԻՐԶՈՅԱՆԸ

21-09-2019





06-06-2020
Երբ խոսում ենք գույքահարկի կտրուկ բարձրանալու մասին
Պետք է իրական պատկերը հասկանանք եւ զգացմունքային դաշտից ...


06-06-2020
Նա դարձել է մեր փոքր լինելու առասպելի մեծ հերքում
Դարձել է մեր փոքր ժողովրդին մեծերի հետ չափելու ...


06-06-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 547 նոր դեպք, առողջացել է 207, մահացել՝ 7 քաղաքացի
Հայաստանում հունիսի 6-ին, ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային ...


06-06-2020
«Ուրախ սիրտը օգտակար է, ինչպէս դեղ...»
Առօրյա կյանքում հաճախ ենք հանդիպում անցանկալի երեւույթների, իրողությունների, որոնք ...


06-06-2020
Գլոբալացու՞մ, թե՞ ազգային ինքնության պահպանում
Արդի ժամանակաշրջանում մարդկության զարգացման հիմնական առանձնահատկությունը գլոբալիզացիայի որդեգրումն է։ ...


06-06-2020
Բնակապահովման խնդիրն ամբողջությամբ կլուծվի
Երկրաշարժի հետեւանքով անօթեւան մնացած ընտանիքներին բնակարանով ապահովելու նպատակով Լոռու ...


06-06-2020
Լիբիան Էրդողանի համար կդառնա՞ փրկօղակ
Թուրքիայում իշխող «Արդարություն եւ զարգացում» կուսակցության (AKP) եւ նախագահ ...



06-06-2020
Փաստահավաք հանձնաժողովը լինելու է անկախ, ինքնավար մարմին
Անցումային արդարադատության հիմքում՝ ...

06-06-2020
Համայնքը կզբաղվի իր բնակիչների էկոլոգիական կրթության հարցերով
Նոր լիազորություններ են տրվում տեղական ...

06-06-2020
Թուրքիան Ռուսաստանից մոտ 1 մլրդ դոլարի տեխնիկա է պատվիրել
Եթե նախկինում իրավիճակը բարդ էր, ապա այժմ ...

06-06-2020
Առաջին միլիարդատերը Ռոնալդուն է
Թուրինի «Յուվենթուսի» պորտուգալացի հարձակվող ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +13... +15
ցերեկը +28... +30

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO