Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

02.06.2020
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Գայթակղությունները բազում էին, իսկ ինքը մենակ էր

Տիգրանը պատրանքներ չուներ, այլ ստեղծում էր պատրանքներ
 
Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
t.khachatryan@hhpress.am


Քաղաքագետ Տիգրան Հայրապետյանը (1964—1999) ընկերներ ընտրում էր գրեթե Հիսուսի անփութությամբ, մեր փարիսեցիությանը միանգամայն անհասկանալի եղանակներով։ Ծանոթների եւ ընկերների շրջանակը անսահման էր, եւ դժվար էր ասել, թե որտեղ էր սկսվում ծանոթությունը եւ որտեղ ավարտվում ընկերությունը։ Նրան սիրում էին, նրանից երկյուղում էին, նրան նախանձում էին, նրան ուզում էին նվաստացնել, բամբասում էին, նրանով հիանում էին, քամահրում։ Գայթակղությունները բազում էին, իսկ ինքը մենակ էր։ Իրենց գուլիվերներ պատկերացնող քաղաքական լիլիպուտների երկրում ականատես եմ եղել ճակատամարտերի, երբ Տիգրանը րոպեների ընթացքում ջարդուփշուր էր անում իրական ընդդիմախոսի բոլոր «արգումենտները», սակայն սրընթաց հաղթանակը նրան ամբարտավան չէր դարձնում, այլ բնատուր կարեկցանքի շնորհիվ խոնարհությամբ սկսում էր համոզել, որ պարտվողը ինքն է՝ Տիգրան Հայրապետյանը։
Տիգրանը պատրանքներ չուներ։ Այլ ստեղծում էր պատրանքներ։ Հիշում եմ, ինչ—որ պայմանավորվածությամբ մեկ շաբաթ ոչ մի կաթիլ չէր խմել, շաբաթավերջին եկավ խմբագրություն ու դառնացած ասաց. «Առանց խմելու էդ ո՞նց եք ապրում էս երկրում։ Ո՞նց եք էս ամենը բաց աչքերով տեսնում եւ շարունակում ապրել»։ Նրա համար ամենամեծ պատրանքը հենց ապրելն էր։ Հաճախ էր կրկնում Պարույր Սեւակի տողերը.
Այսպես չեն ապրում, այսպես մեռնում են մի դանդաղությամբ,
Որով փտում են հին նավակները ծովախորշերում...
Խնդրում էր վերհիշել Էլիոթի՝ «կյանքը շատ է երկար» տողը։ Եվ քանի որ քաղաքական նախնի չուներ, քաղաքականացնում էր պոեզիան, նկարչությունը, երաժշտությունը։ Ասենք, վերափոխում էր Տերյանի հայտնի տողը Հայրենիքում իմ արնախում (պետք է լինի արնաներկ), Չարենցի անմեղ «Տրիոլետ ինտիմի»՝
Հիմա ամեն ինչ անիմաստ է,
Իզուր այդպես դու շիկնեցիր.
Ինչի՞դ է կյանքը, իր իմաստը,
Հիմա ամեն ինչ անիմաստ է.

Թողել ենք նավը, ղեկը, լաստը,
Իսկ ծովը մութ է ու անծիր.—
Հիմա ամեն ինչ անիմաստ է,
Իզուր այդպես դու շիկնեցիր...
Ընդգծված տողերն այնպես էր արտասանում, որ «ամեն ինչ անիմաստ է»—ն դառնում էր մեր ժամանակի գնահատականը, «թողել ենք նավը, ղեկը, լաստը»՝ հանրապետության անտերության խորհրդանիշ, «իսկ ծովը մութ է ու անծիր»—ը ներիշխանական ինտրիգների եւ տարածաշրջանային խարդավանքների ահազանգ։
Առհասարակ ապշել կարելի էր հայ եւ համաշխարհային պատմության եւ փիլիսոփայության՝ նրա իմացությունների վրա, հայ, ռուս, ֆրանսիական պոեզիայի ու արվեստի գերազանց գիտակ էր։ Այնպես որ, Նիցշեի հետ կարող էր կրկնել. «Արվեստը մեզ տրված է, որպեսզի չմեռնենք ճշմարտությունից»։ Նա ինքն էր սկսել սարսափել իր իսկ ճշմարտություններից եւ ապավինում էր արվեստին։

17-10-2019





02-06-2020
Կուժեղացվեն աշխատողի իրավունքի պաշտպանության դրույթները
Օրենսգրքի բարեփոխումներն ուղղված են աշխատանքի կայունությանը, որակի եւ ...


02-06-2020
Ծանի՛ր զքեզ
Այս պատգամի կատարումը հասուն անհատից պահանջում է յուրացման ...


02-06-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 517 նոր դեպք
Հայաստանում հունիսի 2-ին, ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է ...


02-06-2020
«Որդիքը Տիրոջ ժառանգութիւնն են...»
Մայրությունը կարեւորագույն դեր է, որ Աստված հատկացրել է կանանց ...


02-06-2020
Ավարտվեց ուստարին
Անցնող ուստարում Քաշաթաղի շրջանի 52 հանրակրթական դպրոցներում սովորող 2050 ...


02-06-2020
Քաշաթաղի շրջվարչակազմը նոր ղեկավար ունի
Երեկ Արցախի Հանրապետության տարածքային կառավարման եւ զարգացման նորանշանակ նախարար ...


02-06-2020
Կատարելագործել, այլ ոչ թե շուռ գալ ու հեռանալ
«Կազմակերպությունը, որը մենք ֆինանսավորում ենք, աջակցում եւ որի ...



02-06-2020
Ինչ է ասում ՄԻԵԴ խորհրդատվական կարծիքը
Մեր հասարակությունն իրավունք ունի ...

02-06-2020
Մեր շքեղ բուսաշխարհն ու անշուք վերաբերմունքը
Երբ ոչ ճանաչում ենք, ոչ բուժվում, ոչ ...

02-06-2020
Մերկելը չի ընդունել Թրամփի առաջարկը
«Մեծ յոթնյակի» գագաթնաժողովը կանցկացվի ...

02-06-2020
Գաբրիել Սարգսյանը՝ առաջին առցանց առաջնության բրոնզե մեդալակիր
Երեւանցի գրոսմայստեր Գաբրիել Սարգսյանը դարձել է ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +12... +14
ցերեկը +27... +29

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO