Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

25.01.2020
ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ


Էլեկտրաէներգետիկական շուկայի ազատականացումը մի քանի փուլով կլինի

Գիշերային սակագնի հետագա կիրառության նպատակահարմարությունը կքննարկվի

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Վերջերս շատ է խոսվում Հայաստանի էլեկտրաէներգետիկական շուկայի ազատականացման մասին։ Ի՞նչ է սա ենթադրում, արդյոք այդ ազատականացում ասվածը, ինչպես սովորաբար լինում է, չի՞ հանգեցնելու սակագների բարձրացման, եւ ինչու՞ ենք դիմում այդ քայլին։ Այս եւ այլ հարցերի պարզաբանումը ստանալու համար դիմեցինք տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների նախարարի էներգետիկայի գծով տեղակալ Հակոբ Վարդանյանին։ Մանավանդ՝ որ սա այն հարցերին մեկն է, որ ներառված է մեր երկրի էներգահամակարգի՝ մինչեւ 2040թ. զարգացման ռազմավարությունում, որը քննարկման փուլում է։
Փոխնախարարը նախ ընդգծեց, որ շուկայի ընդամենը 10 տոկոսն է ազատականացվելու սկզբնական փուլում, որպեսզի նաեւ տեսնեն, թե ինչ ռիսկեր կարող են լինել, եւ եթե հանկարծ վատ լինի, սարսափելի ոչինչ չկա, «հետ կգան»։ Իսկ ինչ վերաբերում է սակագների խնդրին, ապա պետությունն անպայման կկիրառի համապատասխան մեխանիզմները՝ պայմանավորվածություններ թույլ չտալու համար։
Ապա անդրադառնալով ոլորտին՝ նշեց, որ Հայաստանի էլեկտրաէներգետիկական շուկայի ներկայիս մոդելը կիրառության մեջ է դրվել 2004 թ. եւ հենվում է «միակ գնորդ (վաճառող)» մոդելի վրա, որի դեպքում էլեկտրաէներգիայի բաշխման լիցենզիա ունեցող անձին է վերապահված էլեկտրաէներգետիկական մեծածախ շուկայում արտադրողներից էլեկտրաէներգիա գնելու եւ այն սպառողներին վաճառելու իրավունքը։ «Ընդ որում, շուկան ինչպես մեծածախ, այնպես էլ մանրածախ հատվածում ամբողջությամբ կարգավորվում է։ Էլեկտրաէներգետիկական շուկան հենվում է միայն էլեկտրաէներգիայի արտադրության ու սպառման տարեկան ծավալների կանխատեսման վրա եւ շուկայի մասնակիցների համար չի սահմանում պատասխանատվություն այդ ծավալների շեղումների դեպքում։ Եվ տեսեք՝ արդյունքում էլեկտրաէներգիայի արտադրության կանխատեսված եւ փաստացի ծավալների տարբերության պատճառով առաջացած ռիսկերը հավասարակշռվում են սպառողներին առաքվող էլեկտրաէներգիայի սակագների միջոցով՝ ներառելով նաեւ էլեկտաէներգիայի բաշխման լիցենզիա ունեցող անձի՝ այդպիսի ռիսկերի հավասարակշռման արժեքը»,– ասաց Հակոբ Վարդանյանը։
Մինչդեռ զարգացած եւ զարգացող շատ երկրներում էլեկտրաէներգետիկական շուկաներն արդեն իսկ ազատականացված են ու լիարժեք մրցակցության պայմաններում են գործում։
Փոխնախարարը պարզաբանեց նաեւ, որ էլեկտրաէներգետիկական շուկայի ազատականացման համար անհրաժեշտ է անցում կատարել շուկայի նոր մոդելի, ինչը կնպաստի մեծածախ եւ մանրածախ շուկաների արդյունավետության բարձրացմանը, իսկ միջպետական առեւտրի խթանումը հնարավորություն կընձեռի ներքին շուկայում ունենալ մրցակցության նոր տարրեր։ «Այդ գործընթացը արդեն իսկ սկսված է,–հայտնեց նա,–եւ այժմ ենթաօրենսդրական ակտերն են մշակվում»։
Շուկայի նոր մոդելին անցումը միանգամից չի արվելու։ Այն կիրականացվի առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում՝ երկարաժամկետ թիրախում ունենալով շուկայի լիարժեք ազատականացումը։ Շուկայի նոր մոդելն արդեն իսկ այս փուլում կհենվի էլէներգիայի առեւտրի ժամանակակից կանոնների վրա, կգործի պահանջարկի եւ առաջարկի հավասարակշռման միջոցով, կսահմանի առեւտրի ընթացքում շուկայի մասնակիցների պատասխանատվության մեխանիզմները։
Սա բարեփոխումների առաջին փուլն է։ Սրան կհաջորդի էլեկտրաէներգետիկայի մասին նոր օրենքի մշակումը, որը հաշվի կառնի ԵՄ դիրեկտիվների պահանջները, ինչն էլ բարեփոխումների երկրորդ փուլի սկիզբը կդառնա։ Եվ հենց այդ փուլի ընթացքում էլ կդիտարկվեն լիարժեք մրցակցային շուկայի ձեւավորման հնարավորությունները։
Ազատականացման ժամանակ ուժի մեջ կմնա՞ն գիշերային սակագները։ Ըստ Հակոբ Վարդանյանի պարզաբանման՝ շուկայի բարեփոխումների առաջին փուլի ընթացքում կդիտարկվեն նաեւ կիրառվող սակագնային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված հարցեր։ Մասնավորապես, գիշերային եւ ցերեկային սակագների հետագա կիրառության նպատակահարմարությունն ու դրա այլընտրանքները, ամսական հաստատուն սպասարկման վճարների սահմանման անհրաժեշտությունը եւն։ Բայց խոցելի սպառողների պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործումը մշտապես կմնա կառավարության ուշադրության կենտրոնում։
Հավելենք, որ Հայաստանն ակտիվորեն մասնակցում է Եվրասիական միասնական էլեկտրաէներգետիկական շուկայի ձեւավորման աշխատանքներին։ Այն նախատեսվում է գործարկել 2025թ.՝ համաձայն միջոցառումների իրականացման պլանի։ Նշված պլանի համաձայն սահմանվում է նաեւ 5 հիմնական կարգավորող փաստաթղթերի ընդունումը։ Խոսքը միջպետական հաղորդումների հասանելիության կանոնների, էլեկտրաէներգիայի փոխադարձ առեւտրի կանոնների, միջպետական հատույթների որոշման ու բաշխման կանոնների, տեղեկատվության փոխանակման կանոնների եւ միջպետական ցանցերի զարգացման կանոնակարգի մասին է։ Այս փաստաթղթերի նախագծերը մշակված են եւ քննարկվում են։

12-12-2019





25-01-2020
Ճակատամարտ, որը լավ դաս էր թշնամու համար
Քարին տակի հերոսամարտի 28-րդ տարեդարձը

Դավիթ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆ
d.miqayelyan@hhpress.am


Հունվարի 26-ին ...


25-01-2020
Ադրբեջանի քաղբանտարկյալների հարցը՝ ԵԽԽՎ օրակարգում
Խոշորացույցի տակ կհայտնվի նաեւ Թուրքիան

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am


Ստրասբուրգում հունվարի ...


 
25-01-2020
ԱՌՁԵՌՆ ԱՌԱԾԱՆԻ
«Բերնե բերան՝ կելնի գերան

Ասացվածքը պարզում է մարդկային ...


25-01-2020
Գրականագիտությունը, գրականությունը, ժամանակը
Տաղանդավոր գրողներ եւ միջակ գրականություն

Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
t.khachatryan@hhpress.am


Հնարավոր առարկությունները ...


25-01-2020
Հայ պոեզիայի անլռելի զանգակատունը
Հունվարի 24-ը Պարույր Սեւակի ծննդյան օրն է։ «Պարույր Սեվակ ...


25-01-2020
«Ոստիկանության բարեփոխումների կարեւորագույն նպատակը պետք է լինի ոստիկանություն—քաղաքացի նոր հարաբերությունների հաստատումը»
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ երեկ տեղի ունեցած խորհրդակցության ընթացքում ...


25-01-2020
Քանդակագործի տան ճանապարհի ոդիսական պատմությունը
«Մերօրյա արտառոց իրավիճակներ» շարքից

Օրերս անվանի քանդակագործ Արամ ...



25-01-2020
Ինչպե՞ս կայացավ
32-ամյա Կոմիտասի եւ 29-ամյա Չոպանյանի ...

25-01-2020
Ցանքատարածքների վիճակը մտահոգիչ է
Անցած տարվա հոկտեմբերի վերջին Քաշաթաղի ...

25-01-2020
Կարդարանա՞ն Լիբանանում ճգնաժամը հաղթահարելու հույսերը
«Փրկության խումբը» անցավ ...

25-01-2020
Մենք զբաղված ենք մեր աշխատանքով
Ձգտելով կատարելագործել մեր մարզիկների ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +1... +3
ցերեկը +7... +9

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO