Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

30.11.2020
ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ


ՀԱՅ ԱՐՎԵՍՏԱԲԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆՎԻՐՅԱԼ ՄՇԱԿԸ

Հրավարդ Հակոբյանի ծննդյան 90-ամյակի առթիվ

Լրանում են ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, ՀՀ պետական մրցանակի դափնեկիր, արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Հրավարդ Հակոբյանի ծննդյան 90-ամյա եւ գիտաստեղծագործական գործունեության 60-ամյա հոբելյանները:
1959-ին Հ. Հակոբյանի գիտաստեղծագործական բեղմնավոր կյանքն անխզելիորեն կապվեց ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդին առընթեր Հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտի (Մատենադարան) հետ. նա 1966-ից Մատենադարանի գիտական խորհրդի անդամ է, 2016-ից՝ հոգաբարձուների խորհրդի անդամ, երկար տարիներ ղեկավարել է Մատենադարանի միջնադարյան արվեստի բաժինը:
Տասնամյակներ շարունակ միջնադարագետ-հայագետը զբաղվել է պատմական Հայաստանի Վասպուրական նահանգի եւ հարակից շրջանների ձեռագիր-մատյանների ուսումնասիրությամբ, որի հանրագումարը դարձան թեկնածուական («Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի սկզբնավորումը եւ Աղթամարի XIV-XV դդ. նկարիչները», 1968) եւ դոկտորական («Վասպուրականի մանրանկարչությունը (XIII-XV դդ.)», 1985) ատենախոսությունները, «Վասպուրականի մանրանկարչությունը» երկհատոր աշխատությունը եւ «Миниатюра Васпуракана (XIII-XV вв.)» մենագրությունը, ինչպես նաեւ «Ձեռագիր մատյանների պատկերազարդման արվեստը Վասպուրականում» ալբոմն ու գիտական բազմաթիվ հոդվածները: Հ. Հակոբյանի շնորհիվ առաջին անգամ ուսումնասիրվեց Վասպուրականի մանրանկարչությունն իր բոլոր դպրոցներով, գիտական շրջանառության մեջ դրվեցին մինչ այդ անհայտ տասնյակ տաղանդավոր մանրանկարիչների անուններ, բացահայտվեցին այդ դպրոցների ու դրանց առանձին ներկայացուցիչների ստեղծագործության ոճական եւ գեղարվեստական-պատկերագրական առանձնահատկությունները:
Ծանրակշիռ է գիտնականի ներդրումը Արցախի եւ Ուտիքի մանրանկարչության ուսումնասիրության գործում եւս: 1989-ին հրատարակված «Արցախ-Ուտիքի մանրանկարչությունը XIII–XIV դարերում» եռալեզու գրքով արվեստաբանը հայկական մատենական նկարչության մեջ հաստատեց ինքնատիպ դպրոցի առկայության փաստը՝ գիտական շրջանառության մեջ դնելով մի քանի հազվագյուտ ձեռագրեր: Երկու տարի անց՝ 1991-ին լույս տեսավ «Արցախի միջնադարյան արվեստը» եռալեզու ուսումնասիրությունը: Ինչպես նկատել է ակադեմիկոս Սեն Արեւշատյանը. «Այդ գրքերն իրենց պատմաարվեստագիտական ու աղբյուրագիտական բնույթով առաջիններից էին, որ որոշակի նպաստ բերեցին արցախյան պայքարի տեսական հիմնավորմանը»:
Ուշագրավ է, որ Բեռլինում 1993-ին Գերմանիայի ավետարանական հոգեւոր խորհրդի նախագահ, քահանա, մեծ հայասեր Մանֆրեդ Ռիխտերի եւ Հ. Հակոբյանի ջանքերով հրատարակվեց «Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախ) պայքարը, պատմությունը, մշակույթը, արվեստը…» հիմնարար հատորը, որտեղ Հ. Հակոբյանի հետ համահեղինակներ էին եվրոպացի մի քանի նշանավոր դեմքեր: Եվրոպայում դա առաջին դեպքն էր, երբ Արցախի արվեստն ու քաղաքական խնդիրները ներկայացվում էին համակողմանի եւ օբյեկտիվ կերպով, այն էլ՝ գերմաներեն լեզվով:
Վերոհիշյալ գիտական աշխատությունների համար Հ. Հակոբյանը 1996-ին արժանացավ ԼՂՀ նախարարների խորհրդի Եղիշեի անվան ամենամյա մրցանակին:
2003-ին լույս տեսավ միջնադարագետի «Հայոց տերունական սրբապատկերները» աշխատությունը, որը ծանրակշիռ ներդրում դարձավ հայկական սրբապատկերի ուսումնասիրման բնագավառում: Նկատի ունենալով նյութի ծավալը՝ հեղինակն աշխատության մեջ քննության է առել միայն Հիսուս Քրիստոսի, Ս. Խաչի եւ Ս. Աստվածամոր պատկերները:
2007-ին լույս տեսավ Հ. Հակոբյանի (համահեղինակ՝ Ավո Հովհաննիսյան) «Նոր Ջուղայի խոջայական ապարանքների գեղարվեստական հարդարանքները 17-18-րդ դդ.» ուսումնասիրությունը, որտեղ, ինչպես նկատել է ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի տնօրեն, բանասիրական գիտությունների դոկտոր Վարդան Դեւրիկյանը. «Նոր Ջուղայի որմնանկարչական արվեստը դիտարկվում է նոր շրջանի արեւմտաեվրոպական ու արեւելյան ավանդական զարդարվեստի հետ տարված զուգահեռներում, ինչպես նաեւ կարեւոր անդրադարձ է կատարում այն հարցին, թե Հին Ջուղայի եւ, ընդհանրապես, Նախիջեւան աշխարհի մշակութային ավանդներն ինչպես շարունակվեցին Նոր Ջուղայում»։
Գիտական բեղմնավոր աշխատանքին զուգահեռ՝ Հ. Հակոբյանը զբաղվել է ակտիվ մանկավարժական գործունեությամբ եւս: 1989-ին Հ. Հակոբյանը համատեղության կարգով հրավիրվել է Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան, նախ՝ որպես ամբիոնի վարիչ, ապա 2000-ից՝ ամբիոնի պրոֆեսոր: Ուսանող երիտասարդության համար անվանի արվեստաբանը հրատարակեց «Հայ արվեստի աշխարհում», «Համաշխարհային եւ հայ արվեստի պատմության ուղեցույց ծրագիրը» եւ իր բնագավառում աննախադեպ «Կերպարվեստը հայոց կրթարաններում» արվեստի ուսուցման պատմության առաջին հատորը, որը, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Աելիտա Դոլուխանյանի գնահատմամբ` «հավակնում է նաեւ ազգային կերպարվեստի ուսուցման ձեռնարկի դեր կատարելու, եւ այս առումով նրա երեւան գալը, իհարկե, երեւույթ է, քանզի շեշտվում է իր նախորդը չունենալու իրողությունը»:
Զգալի է գիտնական–մանկավարժի վաստակը երիտասարդ կադրերի պատրաստման գործում: Նրա գիտական ղեկավարությամբ պաշտպանվել են թեկնածուական ատենախոսություններ արվեստաբանության եւ մանկավարժության գծով:
Գիտամանկավարժական աշխատանքին զուգընթաց՝ Հ. Հակոբյանը զբաղվել է նաեւ հասարակական ակտիվ գործունեությամբ: 1990-ից Հ. Հակոբյանն Արտասահմանյան երկրների հետ մշակութային կապերի եւ համագործակցության հայկական կոմիտեի «Հայաստան-Իտալիա» ընկերության փոխնախագահն է: Նրա գործունեության արդյունքներից մեկը դարձավ «Հայերը եւ Իտալիան» գիրքը (1999, 2005), որտեղ լուսաբանվել են հայ-իտալական գեղարվեստական հարուստ ու հարյուրամյակների պատմություն ունեցող առնչությունները: 2005-ին նա ընտրվել է Հումանիզմի խնդիրների ակադեմիայի իսկական անդամ:
Հ. Հակոբյանի արվեստագիտական գործունեության կարեւոր էջերից է համագործակցությունը ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի հետ, որը սկիզբ է առել տասնամյակների հեռվից: Նա իր ակտիվ մասնակցությունն է ունեցել ՀՍՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտի կազմակերպած՝ հայ արվեստին նվիրված միջազգային սիմպոզիումների աշխատանքներին: Նա ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի գիտական խորհրդի հրավիրված անդամ է 2003-ից, իր ստեղծման օրից՝ 1996-ից ի վեր, ինստիտուտի գիտական աստիճանաշնորհման, արվեստագիտության 016 մասնագիտական խորհրդի անդամ է։
Ուշադրության է արժանի Հ. Հակոբյանի գիտական համագործակցությունը Արվեստի ինստիտուտի կերպարվեստի բաժնի վարիչ, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Վիգեն Ղազարյանի հետ: Նրանց համահեղինակությամբ 2012-ին հրատարակված «Հայ միջնադարյան կերպարվեստի պատմություն» աշխատության մեջ լուսաբանվեց հայ միջնադարյան կերպարվեստի պատմական ուղին: Նրանց համահեղինակությամբ 2019-ին հրատարակվեց «Հայկական մանրանկարչություն. սկզբնավորումը եւ զարգացման ընթացքը» մենագրությունը, եւ առաջին անգամ մի ամբողջ ստվարածավալ հատոր նվիրվեց հայ միջնադարյան արվեստի թերեւս ամենահարուստ բնագավառի՝ հայկական մանրանկարչության պատմությանը:
Իսկ դրանից տարիներ առաջ՝ 2009-ին լույս էր տեսել Արարատ Աղասյանի, Հրավարդ Հակոբյանի, Մուրադ Հասրաթյանի եւ Վիգեն Ղազարյանի «Հայ արվեստի պատմություն» աշխատությունը, որի համար հեղինակները ՀՀ նախագահի 2009 թ. դեկտեմբերի 29-ի հրամանագրով արժանացան 2009 թվականի Հայաստանի Հանրապետության պետական մրցանակին՝ կերպարվեստի ոլորտում:

Արարատ ԱՂԱՍՅԱՆ
ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի տնօրեն,
ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ,
Աննա ԱՍԱՏՐՅԱՆ
ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի տնօրենի տեղակալ,
արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր

12-09-2020





28-11-2020
Արցախն ունի անկախության ճանաչման իրավական հիմքերը
Քրեական պատասխանատվության պետք է ենթարկվեն Ադրբեջան պետությունն ու անհատ ...


28-11-2020
Տնտեսական խաղաղ խաչակրաց արշավանքն առաջնահերթություն է
Այս տարբերակի դեպքում Հայաստանի կարեւորությունն ակնհայտ կդառնա

Ինչպես ...


28-11-2020
Բրիտանական փորձը ձախողվեց
Պաշտոնյաներն անտեսել էին օդերեւութաբանների նախազգուշացումները

Աշխարհը խելագարվել է, ...


28-11-2020
Հույժ կարեւոր է ամեն ջանքի ու քայլի գործարկումը
Տնտեսությունը չպետք է զրկվի սնուցող հզորություններից

«Տարբեր լրատվամիջոցներով ...


28-11-2020
Երկակի ստանդարտների անհաջող կիրառում Թուրքիայի կողմից
Դիվանագիտական գործընթացներից այս երկրի մեկուսացումը պարտադիր է

1974 ...


28-11-2020
Պատմական հետաքրքիր դրվագ
Ինչպես հայ հետախույզը Դը Գոլին բերեց Մոսկվա
ԽՍՀՄ արտաքին ...


28-11-2020
«Դու դա կարող ես, դրա վառ ապացույցն է քո ստեղծած «Սայաթ-Նովան»
Եվ նա վերածնեց հայ հանճարներին

Երբեմն ճակատագիրը խնայում ...



28-11-2020
«Կարեւոր նպատակը Հայաստանի եւ Արցախի շուրջ կայունությունը եւ անվտանգությունն ապահովելն է»
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ...

28-11-2020
Փաշինյանը Պուտինի հետ քննարկել է Լաչինի միջանցքի բնակավայրերի հարցը
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ...

28-11-2020
Հանգանակվել է 22.990.898 ԱՄՆ դոլար
Գոհաբանության օրը՝ նոյեմբերի 26-ին, Լոս Անջելեսում ...

28-11-2020
Հայաստանը վերջապես բարձրացավ սանդղակում
Ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքականը 13 ամսվա ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +2... +4
ցերեկը +4... +7

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO