Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

22.10.2020
ՄՇԱԿՈՒՅԹ


Ֆրանսիական կինոյի լեգենդի մի մասնիկը

Ազգ ներկայացնող փառավոր անուն

«Ես կարդում, գրում եմ հայերեն: Երբ հաջողվում է երկու, երեք օր իրար հետեւից խոսել մայրենի լեզվով, ապա իմ հայերենը դառնում է պարզ ու մաքուր: Արմատներից հրաժարվել` նշանակում է հրաժարվել ինքդ քեզնից: Հինգ տարեկանից մոմ եմ բռնել հայկական եկեղեցիներում: Իսկ եկեղեցին միայն հավատք չէ, այն նաեւ մշակույթ է: Երգել եմ մեր Մեծ Կոմիտասի պատարագը: Եվ եթե ես Հայ եկեղեցու զավակն եմ, նշանակում է` զավակն եմ նաեւ հայ մշակույթի»:
Անրի Վերնոյ
Ֆրանսիական աշխարհահռչակ կինոարվեստում անուրանալի վաստակ ունեն հայազգի այնպիսի դեմքեր, ինչպիսիք են մեծահամբավ շանսոնյե եւ դերասան Շառլ Ազնավուրը, Սերժ Ավետիքյանը, Անրի Վերնոյը (Աշոտ Մալաքյան): Վերջինի կյանքում, թերեւս, ճակատագրական դերակատարում է ունեցել Ռուբեն Մամուլյանի նկարահանած ֆիլմի դիտումը, որն առաջինն էր իր կյանքում. «Ֆիլմում խաղում էր Գրետա Գարբոն: Սա Մամուլյանի «Քրիստինա թագուհին» էր: Այդ պահից սկսած՝ չկար մի օր, որ ես կինոթատրոն չգնայի: Ես չէի կասկածում, որ օրերից մի օր կգտնեմ իմ տեղը կինեմատոգրաֆում»,- ժամանակներ անց գրել է Ա. Վերնոյը:
Թուրքիայի Ռոդոստո քաղաքում ծնված փոքրիկը 4 տարեկան էր, երբ նրանց ընտանիքը, հազարավորների նման, փախչում է մահաշունչ այդ երկրից Հունաստան, որտեղից էլ մտադիր էին ուղեւորվել Մեքսիկա: Սակայն, հանգամանքների բերումով, հանգրվանում են Մարսելում ու հիմնավորվում այդտեղ: Տարիներ անց նրանց ընտանիքը տեղափոխվում է Փարիզ: Ծնողները հետամուտ էին իրենց որդու պատշաճ ուսում ստանալուն: Էկուան-Պրովանսի ֆրանսիական լիցեյն ավարտելուց հետո ծնողները վարձում են մասնավոր ուսուցիչ, որպեսզի ֆրանսերենի հետ համատեղ սովորի նաեւ իր մայրենին: Բարձրագույն կրթություն ստանալուց հետո աշխատանքի է անցնում «Լա Մարսելյեզ» թերթում: Այս թերթի հրապարակումներում անդրադառնում է Հայկական հարցին եւ իր հոդվածների տակ ստորագրում Անրի Վերնոյ մականունը, որով էլ հետագայում աշխարհը ճանաչելու էր Աշոտ Մալաքյան կինոգործչին:
Կինոաշխարհում Ա. Վերնոյի առաջին քայլերն սկսվում են փաստագրական ֆիլմերի նկարահանումներով: Առաջինը Մարսելին նվիրվածն էր, որին հաջորդում են եւս 30 այդպիսի եւ կարճամետրած կինոնկարներ:
1951-ին ռեժիսորը նկարահանում է «Սեղան մեռածների համար» գեղարվեստական ֆիլմը: Այն անմիջապես ցուցադրվում է Կաննի կինոփառատոնում եւ հայտնի դարձնում հեղինակի անունը: Արդյունքում Ա. Վերնոյը դասվում է Ֆրանսիայի լավագույն ռեժիսորների շարքը եւ հրավեր ստանում Հոլիվուդից:
Անցյալ դարի 60-70 թթ. Վերնոյի ֆիլմերը երեւույթ են դառնում եւ մեծ հռչակ բերում հայազգի կինոռեժիսորին: Նրա անունը հնչում է այնպիսի երեւելիների անուններին զուգահեռ, ինչպիսիք են Ժան Ռենուարը, Ֆրանսուա Տրյուֆոն, Մարսել Կարմեն, Քրիստիան Ժակը, ֆրանսիական կինոյի այլ վարպետներ: Իսկ նրա ֆիլմերում նկարահանված դերասաննե՞րը՝ Ժան Գաբեն (5 կինոնկարում), Ժան Պոլ Բելմոնդո (6 կինոնկարում), Ալեն Դելոն, Պատրիկ Դեւաեր, Իվ Մոնտան, Էնտոնի Քուին, Հենրի Ֆոնդա, Օմար Շարիֆ, Կլաուդիա Կարդինալյե: Աստղեր, որոնք անխամրելի են համաշխարհային կինոարվեստի երկնակամարում:
Վեց տասնյակի հասնող նրա լավագույն ֆիլմերից են «Սիցիլիական կլանը», «Արգելված պտուղ», «Սարսափ քաղաքում», «Կարնավալ», «Կովը եւ զինվորը», «Իմ թշնամու դիակը», «Ֆրանսուհին եւ սերը»: Իսկ «Այսպիսի տարբեր ճակատագրեր» ֆիլմը նվաճել է Հոլիվուդի բարձրագույն՝ «Օսկար» մրցանակը, «100 հազար դոլար արեւի տակ» կինոնկարը՝ Կաննի գլխավոր մրցանակը՝ «Ոսկե արմավենու ճյուղը»:
Արմատներով իր հող ու ջրին կապված, իր ժողովրդի ճակատագիրը իրենը համարող արվեստագետը չէր կարող անտարբեր անցնել այդ ճակատագրի կողքով եւ աշխարհին չներկայացնել իր իսկ վեպի սցենարով նկարահանված «Մայրիկ» ֆիլմը: Ինքնակենսագրական այս կինոնկարը հուզիչ պատմություն է ճակատագրի բերումով Ֆրանսիայում ապաստանած հայ ընտանիքի մասին: Անծանոթ աշխարհի անտարբերության եւ սառնության մթնոլորտում մի բուռ մարդիկ ապավինում են իրենց աշխատասիրությանը, բարությանը եւ դրանցով իսկ նվաճում վերապրելու իրենց իրավունքը: Նույն թեմայի շարունակությունն է «Պարադի փողոց, տուն 588» ֆիլմը՝ նկարահանված 1991-ին:
Հավելենք, որ 1988-ի երկրաշարժին նվիրված «Քեզ համար, Հայաստա՛ն» երգի (տեքստը՝ Շառլ Ազնավուրի, երաժշտությունը՝ Տիրան Կառվարենցի) տեսահոլովակի ռեժիսորն է Ա. Վերնոյը, արվեստագետ, ով Ժակ Շիրակի գնահատմամբ՝ «Ֆրանսիական կինոյի լեգենդի մի մասնիկն էր», իսկ մեզ համար՝ աշխարհին ազգ ներկայացնող փառավոր անուն:

Հակոբ ՍՐԱՊՅԱՆ

17-10-2020





22-10-2020
Պետությանն անհատույց ապրանքներ մատակարարողները կազատվեն հարկերից
Իսկ ռազմական գործողությունների հետեւանքով զոհվածների կամ հաշմանդամ դարձածների վարկերը ...


22-10-2020
Թուրքիան ձգտում է ճողոպրել անխուսափելի պատասխանատվությունից
Ներխուժելով տարածաշրջան եւ բնիկ ժողովուրդների տարածքներում հիմնադրելով սեփական պետությունը՝ ...


22-10-2020
Սարսափելի վատ է Թուրքիայի սոցիալ-տնտեսական վիճակը
Բանտարկված լրագրողների թվով այս երկիրն աշխարհում զբաղեցնում է առաջին ...


22-10-2020
Հայկական թեմատիկայի եւ խորհրդային ագիտացիայի համադրությունը
Կերամիկական արձանիկները կոլեկցիոներների ուշադրության կենտրոնում են

«Անահիտ», «Անուշ», ...


22-10-2020
Ազգային երգարվեստի վեհափառը
Կոմիտաս վարդապետը սկիզբ է, որ վախճան չունի

«Այն ...


22-10-2020
IPSE DIXIT
«Առատության հասարակությունը» ծնում է նաեւ ազատ ժամանակի առատու-թյուն, մի ...


22-10-2020
Եւ ասում էին սարերին եւ ժայռերին. «Վայր ընկէք մեզ վերայ եւ ծածկեցէք մեզ …»:
Երբ հանվի վեցերորդ կնիքը, լինելու է մեծ երկրաշարժը, արեւը ...



22-10-2020
Հաղթանակի կամքը մեզ պետք է ասի, որ մենք չենք նահանջի, չենք կոտրվի
Վարչապետ Փաշինյանի ուղերձը

ՀՀ վարչապետ ...

22-10-2020
Սա նախապես ծրագրված լայնամասշտաբ պատերազմ էր, որը սպառնալիք է ողջ տարածաշրջանին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հարցազրույց է տվել ...

22-10-2020
ՀՀ-ում կձեւավորվի արցախցի ընտանիքների սոցխնդիրներով զբաղվող շտաբ
ԱՀ նախագահը խորհրդակցություն է հրավիրել

22-10-2020
Հրադադարը բացարձակ անհրաժեշտություն է, Թուրքիան պետք է դուրս գա հակամարտությունից
Աշխատանքային այցով Բրյուսելում գտնվող Հայաստանի ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +16... +19
ցերեկը +24... +26

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO