Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

05.12.2020
ԱՐՏԱՔԻՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ


Ով ինչ է անում եւ ինչ կարող է անել այսօր

Հասարակության դիմադրողականության ընկալումների ու դրսեւորումների մասին

Արվեստի քննադատ Վարդան Ջալոյանի հետ զրույցում «ՀՀ»-ն փորձում է պարզել, թե այս պատերազմի նկատմամբ ինչպիսի՞ դիմադրողականություն ունի մեր ժողովուրդը, հոգեբանական առումով ինչպիսի՞ն է նրա պատրաստվածության մակարդակը։ Ի՞նչ աշխատանքներ են կատարվում թիկունքում, ո՞ւմ խոսքն է ընկալելի ու օգտակար պատերազմական այս իրավիճակում։
-Պարոն Ջալոյան, այսօր ինչպե՞ս է մեր ժողովուրդը պատերազմում իրենից մի քանի տասնյակ անգամ շատ ուժերի դեմ։ Ինչպե՞ս եք գնահատում նրա կռիվը, համախմբումը, մոբիլիզացումը։
-Ես կարծում եմ, որ բոլորն էլ գործում են իրենց հնարավորությունների սահմաններում։ Այս առումով զգացվում է լարվածությունը:
-Անու՞մ ենք առավելագույնը, ինչ կարող ենք։
-Դա մի փոքր տեսական հարց է։ Այնուամենայնիվ, անում ենք այնքան, որքան մեզ հնարավորություն են տալիս կազմակերպման ժամանակակից ձեւերը։ Այսինքն, եթե հասարակությունը սոցիալապես ավելի զարգացած լիներ, կարելի կլիներ առավել շատ հնարավորություններ օգտագործել։
-Իսկ ինչպիսի՞ն էր հասարակության պատրաստվածության աստիճանն այս պատերազմին։
-Կարծում եմ, որ հասարակությունն այդքան էլ պատրաստված չէր երկարատեւ պատերազմի։ Ո՛չ հոգեբանորեն եւ ո՛չ այլ կերպ։ Առաջին հերթին հենց «COVID-19»-ի պատճառով։ Ոչ ոք չէր սպասում, որ համավարակի ժամանակ կարող են լինել պատերազմներ։
-Ինչպիսի՞ն է հասարակություն-իշխանություն կապը. գործողությունների փոխըմբռնում ու փոխլրացում կա՞։
-Առկա է այստեղ հասարակություն-բանակ կապի խնդիրը։ Իսկ բանակն այն հաստատությունն է, որը միշտ ունի բարձր վարկանիշ։
-19-րդ դարի մեր ազգային-ազատագրական պայքարը եւ, ընդհանրապես, մեր անցած տվյալ շրջանի պատմությունն իրենց հետքը թողե՞լ են մեր հոգեբանության ու մտածողության վրա։ Եվ դա երեւո՞ւմ է այս պատերազմի մեջ։
-Անշուշտ, դա թողել է իր հոգեբանական ազդեցությունը։ Ի վերջո, միշտ էլ խոսվել է, որ Հայաստանում գործում է պարտիզանի՝ ֆիդայինի հոգեբանությունը։ Մինչդեռ բանակն առաջին հերթին զենքն է, կարգապահությունը եւ հարակից այլ հանգամանքները։ Իսկ ֆիդայինի հոգեբանությունն այն է, որ նա լոկալ է գործում եւ ո՛չ ստրատեգիական համատեքստում։
-Վարչապետն ասում է, որ պետք է գործել հետեւյալ հոգեբանությամբ՝ «Ամեն ինչ կախված է մեկ մարդուց, ու այդ մեկ մարդը ես եմ»։ Այս գիտակցությունը հասնո՞ւմ է այսօր մեր քաղաքացուն, նա ստանձնո՞ւմ է իր բաժին պարտականությունը։
-Ես Ձեր հարցին ընդհանրական պատասխան տամ։ Ընդհանրապես` աշխատանքի արդյունավետության հիմքն աշխատանքի բաժանումն է, որ ամեն ինչ չի կարող կենտրոնացված լինել։ Մենք սա գիտենք։ Իսկ բաժանում ասելով` ես հասկանում եմ հետեւյալը՝ ամեն մի օղակ անում է իր գործը. զինվորականություն, դիվանագիտական կորպուս, գործադիր իշխանություն եւ այլն, եւ այլն։ Կամ՝ գոյություն ունի նաեւ հարցի սոցիալական կողմը։ Եվ աշխատանքի այս բաժանումը կարծես կամաց-կամաց տեղի է ունենում։
-Ժողովուրդը կարողանո՞ւմ է պատերազմելով՝ հընթացս մոբիլիզացվել ու հոգեբանական առումով առավել ամրանալ, պատրաստ լինել առավել երկարատեւ կռվի։
-Հոգեբանորեն նախապատրաստվելը եւ հասարակությանը նախապատրաստելը դրված են մտավորականների վրա։ Որովհետեւ նրանք են գաղափարախոսություններ մշակողները։ Ուստի հարցն այսպես դնենք՝ մտավորականները պատրա՞ստ են, թե՞ ոչ։ Ես կասեի՝ մեր մտավորականությունը հոգեբանորեն պատրաստ չէր, որ պատերազմը կլիներ այսքան ճնշող ու երկարատեւ։ Ընդ որում` մտավորականներ ասելով` ես նկատի ունեմ ինտելեկտուալներին եւ ոչ պոետիկ կամ արվեստագիտական ընկալումների մարդկանց։ Նրանց, ովքեր կարող են վերլուծություններ անել` վերլուծել քաղաքական, ռազմական, դիվանագիտական, աշխարհաքաղաքական իրադրությունները եւ անել համապատասխան առաջարկություններ։ Իսկ Հայաստանում կան մարդիկ, որոնք կարող են անել խոր վերլուծական աշխատանք եւ կանխատեսել զարգացումները։ Բայց նման մարդկանց ազդեցությունը դեռեւս փոքր է։ Ասեմ, որ այսօր շատ մեծ նշանակություն ունեն սոցցանցերը։ Օրինակ` կարծում եմ, կիմանաք ժամանակակից արվեստի կուրատոր, Ժնեւի քաղաքապետարանի անդամ Աննա Բարսեղյանին, ով տվեց հայտնի բանաձեւը՝ «Անջատում հանուն փրկության»։ Տեսեք՝ նա Երեւանի բնակիչ էլ չէ, բայց հսկայական գործ է անում։ Էլի կան նման մարդիկ, որ մեծ աշխատանք են կատարում այս կամ այն երկրում։ Բերում եմ այն մարդկանց օրինակը, որոնք ունեն արդիական մտածողություն։ Եվ այդ մտավորականներն են, որ կարողանում են այսօր, այս պահին օգտակար լինել։ Իսկ հին կարծրատիպերով ապրող մարդը նման իրավիճակներում չի կարող օգնել։

Գոհար ՍԱՐԴԱՐՅԱՆ

29-10-2020





05-12-2020
Փոխհատուցում՝ մատուցվող ծառայությունների դիմաց
Պետությունն աջակցում է տեղահանված ընտանիքներին

Պատերազմից տուժած, մասնավորապես, ...


05-12-2020
Թուրքական զինուժի հատուկ ստորաբաժանումները կարող են սադրանքներ իրականացնել
Ադրբեջանում արդեն տեղակայված են Թուրքիայի զինված ուժերի հատուկ ստորաբաժանումները


05-12-2020
Եվրոպան սեղմում է օղակը Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի շուրջ
Եվրոպացիները հոգնել են Անկարայի հետ «մուկ ու կատու» խաղալուց


05-12-2020
Պատմություն եւ ժամանակ
«ՀԱՅԱՍՏԱՆ» պարբերականը 100 տարեկան է

Հայ մամուլի պատմության ...


05-12-2020
«Կյանքն է ղեկավարում աշխարհը, ոչ անձնական ազատ կյանքը»
Վիլյամ Սարոյանի հարուստ գրական ժառանգությունից փորձենք առանձնացնել այն էսսեները, ...


05-12-2020
Քարտեզագրում. սահմանագի՞ծ, թե՞ թռչկոտող «նապաստակ»
Պատերազմը կազմված է չնախատեսված իրադարձություններից:
Նապոլեոն Բոնապարտ

Այո, ...


05-12-2020
«Ես տվի իմ ժողովրդին ոչ թե մեծ բան, այլ մեծապես ցանկացա տալ մի բան…»
«…Եվ մի ձգտում՝ հեռանալ աշխարհից այնպես, որ նա մնա ...



05-12-2020
Մեծ կարեւորություն կունենա ԵԱՏՄ ընդհանուր գազի շուկայի վերաբերյալ միջազգային պայմանագրի ընդունումը
Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի հերթական ...

05-12-2020
Ստեփանակերտում կշահագործվի շուրջ 300 բնակարան
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ ...

05-12-2020
Ընդդեմ Արցախի ժողովրդի հանդեպ իրականացված ագրեսիայի
ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակը մեկնաբանել է Ֆրանսիայի ԱԺ ...

05-12-2020
Դիվանագիտությունը կարող է երկիրը դուրս բերել ծանր վիճակից
ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Արա Այվազյանը խնդրում է ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +2... +4
ցերեկը +4... +7

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO