Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

28.01.2021
ԱՐՏԱՔԻՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ


Արցախի հիմնախնդիրը՝ միջազգային իրավունքի համատեքստում

Անկախության ճանաչումը հանուն փրկության

Պատերազմի օրերից սկսած մինչ այսօր տարբեր երկրների քաղաքային եւ նահանգային իշխանությունների կողմից ճանաչվում է Արցախի անկախությունը։ Այսօր Արցախի անկախությունը ճանաչելու մասին բանաձեւի նախագիծ է քննարկվելու Ֆրանսիայի Սենատում։ (Այս հարցին «ՀՀ»-ն մանրամասն անդրադարձել է նոյեմբերի 21-ի համարում)։ Նշենք, որ Ֆրանսիայի խորհրդարանի վերին պալատի՝ Սենատի ընդունած բանաձեւերը կրում են խորհրդատվական բնույթ, եւ գործադիրը դրանք ընդունում է ի գիտություն։
Արցախի անկախության ճանաչման գործընթացի քաղաքական-իրավական արդյունքների թեմայի շուրջ «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթը զրուցել է միջազգային իրավունքի մասնագետ, փաստաբան Արա Ղազարյանի հետ։ Մասնագետի հետ զրույցի շրջանակներում անդրադարձ է կատարվել նաեւ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի՝ Հայաստանից 50 մլրդ դոլարի փոխհատուցում պահանջելու վերաբերյալ հայտարարությանը եւ դրա հնարավորություններին, ինչպես նաեւ Ադրբեջանի կողմից տասնյակ տարիներ շարունակ իրականացվող էթնիկ զտումների քաղաքականությանը, դրա իրավական հետեւանքներին, Արցախի կարգավիճակի շուրջ բանակցությունների ընթացքում եւ դատական գործընթացներում Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ունեցած օրինական հիմքերին, Ադրբեջանի կողմից պատերազմական մեթոդներին եւ այլն, ինչին առանձին հրապարակումներով կանդրադառնանք։
Արա Ղազարյանի խոսքերով՝ Արցախի անկախության ճանաչումը քաղաքային եւ նահանգային իշխանությունների կողմից առավելապես քաղաքական գործընթաց է։ «Միջազգային իրավունքի տեսակետից Արցախն իր անկախությունը հռչակել է իրավական գործընթացների արդյունքում դեռ 1992թ. սեպտեմբերի 2-ին։ Որեւէ երկիր դա կասկածի տակ չի դնում, որովհետեւ իրավական գործընթացի արդյունքում ապահովվել են մարդու հիմնարար իրավունքները՝ արտահայտվելու ազատությունը, հավաքների իրավունքը եւ այլն։ Արդյունքում՝ Արցախի բնակչությունն ազատորեն իր կամքն է արտահայտել, ինչն էլ ընդունվում է միջազգային հանրության կողմից։ Երբեւիցե չենք տեսնի մեկին, որն այդ գործընթացը կասկածի տակ դրած լինի»,- ասաց զրուցակիցս։
Արցախի անկախության ճանաչման համար կարեւոր է, որ ձեւավորվի համընդհանուր կոնսենսուս։ Երբ առանձին համայնքների կողմից՝ կլինեն քաղաքներ կամ ռեգիոնալ մարմիններ, ճանաչվում է Արցախի անկախությունը, ապա, զրուցակցիս խոսքերով, դա չի վերագրվում պետությանը՝ որպես միջազգային իրավունքի սուբյեկտի։ Սակայն այդ ամբողջ գործընթացը ձեւավորում է ընդհանուր մտայնություն, որ արդեն հասունացել է Արցախի անկախությունը ճանաչելու ժամանակը ոչ միայն այն պատճառով, որ ունեն պետության ատրիբուտները կամ անկախություն են հռչակել օրենքով սահմանված կարգով ժողովրդավարական սկզբունքներին համաձայն, այլ նախեւառաջ այն հիմքով, որ անկախության հռչակումը մարդու հիմնարար իրավունքն է։
Հայկական կողմը շրջանառության մեջ դրեց փրկվելու նպատակով անկախության գաղափարը։ Դրա վերաբերյալ խոսակցություններն այս ընթացքում ավելի են շատացել եւ կոնկրետացել։ Այստեղ կա երկու պատճառ, մեկը՝ քաղաքական, այն է՝ զսպելու Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի տարածաշրջանային նկրտումները, այսինքն՝ երբ քողարկված սպառնալիքի դեպքում կարող ենք ճանաչել անկախությունը, երկրորդը՝ մարդու իրավունքների խախտումներով, հաշվի առնելով պատերազմի մեթոդները, այսինքն՝ երբ այն ուղեկցվել է պատերազմական հանցագործություններով։ «Սրանով կարծես թե սկսել է աշխատել այն մտայնությունը, որ միայն անկախությունը, այսինքն՝ ՄԱԿ-ի անդամ պետություն, այլ կերպ ասած՝ սուբյեկտ լինելը կարող է երաշխիք դառնալ արցախահայության անվտանգության համար»,- նշեց նա։
Նկատենք, որ մինչ այսօր Արցախի Հանրապետության ճանաչված չլինելը թույլ չէր տալիս, որպեսզի միջազգային կազմակերպություններն այնտեղ ներկայացված լինեին։ Բոլոր միջազգային մարմինները, որոնք գործունեություն են ծավալում Հայաստանում, Արցախում ներկայացված չեն. «Հայաստանը ներգրավված է բազմաթիվ ծրագրերում, սակայն երբ խոսք է լինում այդ ծրագրերն Արցախում եւս տարածելու մասին, ապա միջազգային կառույցները զգուշանում են, քանի որ իրենց մանդատը դա թույլ չի տալիս։ Մեծ զգուշությամբ են թեմաներ շոշափում Արցախի հետ կապված։ Մյուս կողմից՝ այդ կազմակերպությունները՝ ԵԱՀԿ-ն, ՄԱԿ-ի տարբեր գործակալությունները, ԵԽ գրասենյակը կամ միջազգային իրավապաշտպան կառույցները, կարող են հայտնվել միջազգային սկանդալներում։ Միայն, երբ մարդու իրավունքների կոպիտ խախտումներ են տեղի ունենում, ընդամենը արձագանքում են եւ մտահոգություն հայտնում»։

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ

25-11-2020





27-01-2021
Իրական սեփականատերերի բացահայտումն ու խնդիրները
ՏՄՊՊՀ-ն համալիր ուսումնասիրել է հանքարդյունաբերության ոլորտը

Որ Հայաստանի ...


27-01-2021
Վաշինգտոնն ու Մոսկվան տրամագծորեն հակառակ հայացքներ ունեն
Մի շարք քաղաքական ուղղություններում

Այն, որ ԱՄՆ-ի նորընտիր ...


27-01-2021
Անե՞ծք, թե՞ օգուտ
«Հյուսիսային հոսք-2» նախագիծը մասնատում է Եվրոպան

Գերմանական «Handelsblatt»-ը ...


27-01-2021
Կփլուզվի՞, արդյոք, դեռ վերջնականապես չկայացած «Ջրային գերտերությունը»
Երաշտը եւ վատնումները Թուքիային զրկում են իր երազանքների նախագծերից


27-01-2021
Հայ ռազմագերիների վերադարձի հարցը՝ ԵԽԽՎ օրակարգի լուսանցքում
Ադրբեջանն այս անգամ եւս չի ենթարկվում պատասխանատվության

Ստրասբուրգում ...


27-01-2021
«Ես Հայաստանի հողի ամեն թիզին սիրահարված եմ…»
Իսկ նրա երաժշտությանն ամենքն են սիրահարված

«Հայի համար ...


27-01-2021
Առակաց խորհուրդ. Քրիստոսի առակները
Սողոմոն արքան միայն նմանակն էր մեր Վարդապետ Քրիստոսի. «Հարաւի ...



27-01-2021
Փաշինյանն անթույլատրելի է համարում դատական համակարգի քաղաքականացման փորձերը
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն անընդունելի է համարում ...

27-01-2021
Արմեն Սարգսյանի առողջական վիճակում առկա է դրական դինամիկա
Նոր տիպի կորոնավիրուսով վարակված ՀՀ նախագահ Արմեն ...

27-01-2021
Բյուջեն սոցիալական ուղղվածություն ունի
Աջակցության ծրագրերը կշարունակեն օրակարգում մնալ ...

27-01-2021
Շրջակա միջավայրի նախարարն անդրադարձել է Ամուլսարի խնդրին
ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարությունը Ամուլսարի ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը -1... +1
ցերեկը +1... +4

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO