Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

05.06.2020
ԱՇԽԱՐՀ


Թուրքիան սրում է իրավիճակը Միջերկրականի ավազանում

Այդ երկիրն անտեսում է միջազգային հանրության պահանջներն ու հորդորները

Էմմա ԲԵԳԻՋԱՆՅԱՆ
e.begijanyan@hhpress.am


ԱՄՆ պետքարտուղարությունը, հանդես գալով հայտարարությամբ, Թուրքիայից պահանջել է կասեցնել Միջերկրական ծովի արեւելյան հատվածում՝ Կիպրոսի տնտեսական գոտում, գազ արդյունահանելու նպատակով հորատումները։ Պետքարտուղարությունը դրանք գնահատել է որպես մտահոգիչ եւ սադրիչ գործողություն։ Միաժամանակ, կողմերին զսպվածության կոչ անելով, պահանջել է զերծ մնալ իրավիճակը սրելու քայլերից։ Բացի այդ, հայտարարությունում նշվել է, որ ինչպես կղզու ամբողջ բնական պաշարները, նավթն ու գազն էլ պետք է հավասարապես բաժանվեն կղզու հունաբնակ ու թուրքաբնակ բնակչության միջեւ։ Ինչպես հայտնի է, 1974թ. Թուրքիան հարձակվեց Կիպրոսի վրա՝ գրավելով կղզու հյուսիսային հատվածը, կղզին բաժանեց երկու՝ հարավային եւ հյուսիսային՝ հունաբնակ ու թուրքաբնակ հատվածների, սակայն միջազգային հանրությունը հարավային հատվածի կառավարությունն է համարում Կիպրոսի միակ օրինական ներկայացուցիչը, որն էլ անդամակցում է ԵՄ—ին։ Մինչդեռ հյուսիսային հատվածի անկախությունը պաշտոնապես միայն Թուրքիան է ճանաչել։
Թուրք—կիպրական տարաձայնությունների նոր բռնկումը, որը բացառված չէ, որ նոր թեժ կետի վերածվի, փաստորեն սկսվել է դեռեւս ընթացիկ տարվա մայիսի սկզբներին, երբ թուրքական առաջին հորատող «Ֆաթիհ» նավն իր գործողություններն սկսեց Կիպրոսի տնտեսական գոտում, ինչը ոչ միայն արժանացավ Նիկոսիայի խիստ քննադատությանը, այլեւ վերջինս, այդ քայլը ապօրինի գնահատելով, սպառնաց դատական գործ հարուցել ցանկացած ընկերության դեմ, որը կհամագործակցի թուրքական կողմի հետ։ Եվ իրականում էլ դատական գործ է հարուցվել միջազգային 3 ընկերությունների դեմ, որոնք համագործակցել են, եւ 20 հոգու դեմ միջազգային հետախուզում է հայտարարվել։ Հորատումներն առանց Կիպրոսի թույլտվության տեղի էին ունենում կղզու արեւմտյան հատվածից 60 կմ հեռավորության վրա։ Եվրամիությունը, խստիվ քննադատելով Թուրքիայի գործողությունները, պահանջել էր անհապաղ դադարեցնել հորատումները։ Ավելին, ԵՄ գերագույն հանձնակատար Ֆեդերիկա Մոգերինին այս առնչությամբ շեշտել էր, որ հակառակ դեպքում ցանկացած գործողություն, որը կոտնահարի Կիպրոսի իրավունքները, կարժանանա ԵՄ—ի համապատասխան քայլին։ Հարցն արծարծվել էր նաեւ մայիսի 9—ին Ռումինիայում տեղի ունցած Եվրամիության գագաթնաժողովում, որտեղ կրկին Թուրքիայից պահանջվել էր դադարեցնել հորատումները՝ սպառնալով սահմանափակումներով։
Մինչդեռ Թուրքիան իր գործողությունները համարում է միջազգային օրենքներին համապատասխան։ Այդ երկրի ԱԳ նախարար Չաուշօղլուն, պատասխանելով Մոգերինիին, շեշտել էր, թե ով որեւէ քայլ չի կատարել կիպրոսյան հիմնահարցի լուծման ուղղությամբ, խորհուրդ տալու իրավունք չունի։ Ի դեպ, ԱՄՆ—ը մայիսի 5—ին եւս քննադատել էր Թուրքիայի գործողությունները եւ մտահոգություն հայտնել այդ առնչությամբ, ինչին Անկարան թերեւս նույն կերպ էր պատասխանել՝ հայտարարելով, որ ԱՄՆ գնահատականները մայրցամաքային ծանծաղուտում (shelf) հեռու են ճշմարտությունից։ Ավելին, Թուրքիայի էներգետիկայի նախարար Ֆաթիհ Դունմիզը շեշտել էր, որ Միջերկրական ծովի արեւելյան տարածքում գտնվող Կարբաս թերակղզում, որը պատկանում է «Հյուսիսային Կիպրոսի թուրքական հանրապետությանը», իրականացվող աշխատանքները միանգամայն օրինական են, քանի որ Թուրքիան արտոնություն է ստացել վերջինից։
Եվ այսպիսով, Թուրքիան, գործնականում անտեսելով Կիպրոսի դատապարտումները, ԱՄՆ—ի նախազգուշացումներն ու ԵՄ—ի քննադատություններն ու սպառնալիքները, շարունակել է գործունեությունը Կիպրոսի ափերում։ Սակայն կողմերի միջեւ լարվածության մեծացում չէր արձանագրվում մինչեւ հուլիսի 5—ը, երբ Անկարան հայտարարեց այդ ուղղությամբ իր երկրորդ քայլի մասին, այն է՝ երկրորդ «Յավուզ» նավի գործուղումը հորատման վայր։
Անդրադառնալով Կիպրոսի ափամերձ տարածքներում գազի հսկայական պաշարների հայտնաբերմանը, նշենք, որ ըստ մասնագետների տվյալների, հայտնաբերված գազի պաշարները շուրջ 300 միլիարդ խմ են կազմում, ինչը կարող է շուրջ 30 տարի ապահովել այդ երկրի պահանջարկը։
Թուրքիայի կողմից երկրորդ նավի գործուղումը Կիպրոսի մայրցամաքային ծանծաղուտ կրկին լարվածություն է առաջացրել տարածաշրջանում, քանի որ այն ոչ միայն արժանացել Նիկոսիայի ու ԵՄ առավել կոշտ հակազդեցությանն ու սպառնալիքներին, այլեւ Միջերկրական ծովի ավազանի այլ երկրների, ինչպես օրինակ՝ Եգիպտոսի, որը հունիսի 9—ին հանդես է եկել քննադատող հայտարարությամբ։
Հիշեցնենք, որ նախօրեին ՀՀ ԱԳՆ —ն եւս այս կապակցությամբ հանդես է եկել հայտարարությամբ. «Մեր խորին մտահոգությունն ենք հայտնում Թուրքիայի՝ Կիպրոսի հյուսիս—արեւելքում նոր հորատման գործողություն իրականացնելու փորձի կապակցությամբ։ Արեւելյան միջերկրածովյան տարածաշրջանում Թուրքիայի շարունակական սադրիչ գործողությունները վտանգում են տարածաշրջանի անվտանգությունն ու կայունությունը։
Մենք վերահաստատում ենք մեր լիակատար աջակցությունն ու համերաշխությունը Կիպրոսի Հանրապետությանը եւ նրա ժողովրդին եւ կոչ ենք անում Թուրքիային՝ դադարեցնել Կիպրոսի բացառիկ տնտեսական գոտում բոլոր գործողությունները, հարգել Կիպրոսի Հանրապետության ինքնիշխանությունը եւ Կիպրոսի ժողովրդի իրավունքները՝ հետամուտ լինելու իրենց քաղաքական, սոցիալական եւ տնտեսական զարգացմանը՝ առանց արտաքին ճնշման»։

12-07-2019





04-06-2020
Ծաղկուն այգի, բերք ու բարիք պարգեւող հայրենի կենարար հող
Նորաշենցիները հարազատ բնօրրանում իրենց ապահով ու վստահ են ...


04-06-2020
Մշակույթ. պատմական անցյա՞լ, թե՞ ներկա
Թույլ չտալ, որ համաշխարհային մշակույթի զինանոցում այսօր մեր ...


04-06-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 697, մահվան 6 նոր դեպք
Հայաստանում գրանցվել է կորոնավիրուսով վարակման 697 նոր դեպք: Այս ...


04-06-2020
Պատուիր քո հօրը եւ մօրը
Սա է առաջին պատուիրանքը խոստմունքով։ Որ քեզ լաւ ...


04-06-2020
Որեւէ մեկը չի կարող կանխատեսումներ անել
Թե մեկ շաբաթ հետո վարակակիրների ինչ թիվ ենք ...


04-06-2020
Հայագիտական կենտրոնների հիմնումը
Կխթանի աշխարհում հայկականության տարածումը

Ռուսաստանի հայ համայնքի խնդիրների ...


04-06-2020
Հեղափոխությունը դարձնել ինստիտուցիոնալ, ձեռքբերումները՝ անշրջելի
«ՀՀ» օրաթերթը ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ, ԱԺ ֆինանսավարկային ...



04-06-2020
Այլընտրանքային էներգետիկա
Կամ՝ երբ հայացքդ ձգտում է դեպի ...

04-06-2020
Ոստիկանության բարեփոխումների գործընթացը թափ է հավաքում
Կփոխվի Հայաստանը ներկայացնող պարեկային ...

04-06-2020
Ինչու է վարակի տարածումն աճում
Պետք է ուժեղացնել երկրի սոցիալական ...

04-06-2020
ՀՖՖ-ն շարունակելու է ֆուտբոլային աջակցությունն Արցախին
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան շարունակելու է ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +13... +15
ցերեկը +28... +30

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO