Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

02.06.2020
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


ԱՌՁԵՌՆ ԱՌԱԾԱՆԻ

«Անունը կա, ամանում չկա»

Սա սովորաբար ասում ենք, երբ անձի պատկառազդու արտաքինը, խոստումնալից հայտարարությունները, բարձրագոչ հավաստիացումները չեն համապատասխանում նրա գործերին, չեն արդարացնում մեր ակնկալիքները։ Մեզ հիասթափեցնում է այն հակասությունը, որ արձանագրում ենք «անունի» (անձի բարձր վարկի, տարածված համարումի, հռչակի, վկայականի, հավակնության) եւ «ամանում» առկայի (իրական արժեքի) միջեւ։
Երեւութականության եւ իրողության հաճախադեպ անհամապատասխանությունն է ծնունդ տվել ասացվածքների ու առածների բազմությանը.
p «Ավեր քաղաքին՝ շեն անուն»,
p «Եկավ փաշի պես, գնաց բոշի պես»,
p «Գդակը մեծ, տակը դատարկ»,
p «Խոշոր աչքեր՝ լուս չըկա, գեր—գեր թեւեր՝ ուժ չըկա»,
p «Կոչումը կա, միջումը չկա»,
p «Անուն կա, անկուն չկա»,
p «Ձեւել չի գիտեր, մկրատը ձեռքեն չի ձգեր»,
p «Աչք ունի, լուս չունի»,
p «Թուփն աղեկ, պտուղ չը կա»,
p «Աշկը մեծ ա՝ լուս չունի, կուռը հաստ ա՝ ուժ չունի»։
Մյուս ժողովուրդներն էլ են արձանագրել երեւույթի արտաքինի եւ ներքինի անհամապատասխանությունը։ Օրինակ՝ ֆրանսիացիները ունեն հայերեն «Ամեն պսպղացող ոսկի չէ» ասացվածքի ստույգ համարժեքը՝ «Tout ce qui brille nÕest pas or», նաեւ ասում են՝ անունը դեռ առարկան չէ («Le nom ne fait pas la chose»)։ Ըստ ռուսական ասացվածքի՝ տեսքը լավն է, բայց բանի պետք չէ («ԲՅՃ«Շ պ«Ո«Ռ, Ձ շՁ Ճճն« շճ ղ«Մ»)։ Արտաքուստ՝ աշխույժ, ներքուստ՝ փուչ. այսպես կարելի է թարգմանել գերմաներենը («Von auben fix und innen nix»)։
Անունի եւ ամանումի անհամապատասխանությունը վերաբերում է նաեւ հանրույթներին, կազմակերպություններին, զանազան հաստատություններին։ Հենց քննարկվող ասացվածքով է վերնագրել իր քննադատական հոդվածներից մեկը Վահան Տերյանը՝ բնութագրելու համար բարձրագոչ հայտարարություններ անող, բայց իրականում անճարակ, անգործունյա «Հայոց հրատարակչական ընկերություն» կոչվող կազմակերպությանը։ Այժմ էլ Հայաստանում մեկը մյուսից հավակնոտ անուններով հասարակական զանազան կազմակերպություններ կան, որոնց իրական գործունեությունը վերստին հաստատումն է ասացվածքի բնութագրման։
Կարեւոր է հասկանալ, որ դիմացինին տրվող բարձր (եւ այնուհետեւ՝ չարդարացվող) գնահատականը կարող է հետեւանք լինել թե՛ իր դիտավորության՝ ազդելու մեզ վրա, ներշնչելու պատկառանք ու հիացմունք («ամանում» չունեցողները, որպես կանոն, իրենք են ձգտում «անուն հանել» եւ դրանով քողարկվել), մղելու որոշակի գործողությունների, եւ թե՛ մեր իսկ սեփական ընկալման սխալմունքի, էությունը երեւույթից զանազանելու անկարողության։ Իսկապես, չէ՞ որ ինքներս ենք հաճախ տուրք տալիս ինքնամոլորության տարբեր ձեւերին՝ գերվում առաջին տպավորությամբ, հափշտակվում արտաքին գրավչությամբ, անքննադատորեն հարում տարածված կարծիքին, կանխակալ վերաբերմունքին, փուչ հեղինակությունների փառաբանմանը։
Վալերի ՄԻՐԶՈՅԱՆ
Փ. գ. դ., պրոֆեսոր

17-09-2019





02-06-2020
Կուժեղացվեն աշխատողի իրավունքի պաշտպանության դրույթները
Օրենսգրքի բարեփոխումներն ուղղված են աշխատանքի կայունությանը, որակի եւ ...


02-06-2020
Ծանի՛ր զքեզ
Այս պատգամի կատարումը հասուն անհատից պահանջում է յուրացման ...


02-06-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 517 նոր դեպք
Հայաստանում հունիսի 2-ին, ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է ...


02-06-2020
«Որդիքը Տիրոջ ժառանգութիւնն են...»
Մայրությունը կարեւորագույն դեր է, որ Աստված հատկացրել է կանանց ...


02-06-2020
Ավարտվեց ուստարին
Անցնող ուստարում Քաշաթաղի շրջանի 52 հանրակրթական դպրոցներում սովորող 2050 ...


02-06-2020
Քաշաթաղի շրջվարչակազմը նոր ղեկավար ունի
Երեկ Արցախի Հանրապետության տարածքային կառավարման եւ զարգացման նորանշանակ նախարար ...


02-06-2020
Կատարելագործել, այլ ոչ թե շուռ գալ ու հեռանալ
«Կազմակերպությունը, որը մենք ֆինանսավորում ենք, աջակցում եւ որի ...



02-06-2020
Ինչ է ասում ՄԻԵԴ խորհրդատվական կարծիքը
Մեր հասարակությունն իրավունք ունի ...

02-06-2020
Մեր շքեղ բուսաշխարհն ու անշուք վերաբերմունքը
Երբ ոչ ճանաչում ենք, ոչ բուժվում, ոչ ...

02-06-2020
Մերկելը չի ընդունել Թրամփի առաջարկը
«Մեծ յոթնյակի» գագաթնաժողովը կանցկացվի ...

02-06-2020
Գաբրիել Սարգսյանը՝ առաջին առցանց առաջնության բրոնզե մեդալակիր
Երեւանցի գրոսմայստեր Գաբրիել Սարգսյանը դարձել է ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +12... +14
ցերեկը +27... +29

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO