Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

06.12.2019
ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅՈՒՆ


Հայ բժշկագիտության նորագույն նվաճումը

Բարեհաջող է ընթացել նաեւ լյարդի երկրորդ փոխպատվաստումը

Լուսինե ՆԱԶԱՐՅԱՆ
l.nazaryan@hhpress.am


Այս տարեսկզբից, երբ հայտնի դարձավ, որ հայաստանյան առողջապահության համակարգում քայլեր են ձեռնարկվում՝ զարգացնելու տրանսպլանտոլոգիայի ոլորտը, հանրության շրջանում թերահավատություն կար, թե, արդյոք, մեր մասնագիտական ներուժը կկարողանա՞ հայ բժշկագիտության զարգացմանը նման թափ հաղորդել։ Բազմիցս լսել ենք եւ միջազգային մամուլից տեղեկացել, որ համաշխարհային բժշկությանը վաղուց հասանելի է կյանք փրկող այս վիրաբուժական միջամտության մեթոդը՝ լինելով միաժամանակ պահանջված, բայց եւ թանկ ծառայություն։
Բնականաբար, տարիներ առաջ միայն երազանքով կխոսեինք Հայաստանում փոխպատվաստում իրականացնելու հնարավորությունների մասին, քանի որ նախկինում, ինչպես եւ այսօր, հազվադեպ, բայց հայ բժիշկներին հաջողվում էր միայն երիկամի փոխպատվաստում իրականացնել, այն էլ միայն նեղ մասնագիտացված «Արաբկիր» բժշկական կենտրոնում։ Այն, որ կարելի է դոնորից, օրինակ, լյարդի փոխպատվաստում անել եւ այն էլ՝ Հայաստանում, քչերը կկարողանային իրատեսական համարել, քանի որ առողջապահական մի շարք ծառայությունների առումով հայ քաղաքացիները դեռեւս շարունակում են միջազգային երկրների փորձին վստահել, եւ քիչ չեն դեպքերը, երբ բուժման կամ հետազոտման նպատակով շատ քաղաքացիներ դեռեւս նախընտրում են այլ երկիր մեկնել։
Հայ բժշկագիտության վերջին նվաճումը, թերեւս, կարելի է համարել տարեսկզբից իրականացված լյարդի առաջին փոխպատվաստումը։ Առայժմ արտասահմանյան գործընկերների ուղեկցությամբ, բայց հայ մասնագետների մասնակցությամբ Հայաստանում հաջողությամբ իրականացվեց նաեւ լյարդի երկրորդ փոխպատվաստումը։ Սա խոսում է այն մասին, որ մեր երկրի ոչ միայն մասնագիտական ներուժն է հնարավոր դարձնում այս բարդ ու ծանրագույն վիրահատությունն արդյունավետ իրականացնելու, այլեւ տեխնոլոգիական եւ սարքավորումների հագեցվածությունը։ Համաշխարհային վիճակագրության համաձայն՝ տարեկան լյարդի փոխպատվաստման կարիք է ունենում յուրաքանչյուր 1 մլն—ից 20 մարդ։ Եթե Հայաստանի բնակչությունը շուրջ 3 մլն հաշվենք, ապա տարեկան ռեցիպիենտների թիվը պետք է մոտ 60 կազմի՝ հաշվի առնելով, որ ոչ բոլոր դեպքերում է հիվանդին ցուցվում տվյալ վիրահատությունը։
Աշխարհում բազմաթիվ մահեր են արձանագրվում լյարդի տարբեր հիվանդությունների պատճառով, իսկ այդ կենսական օրգանի փոխպատվաստումը լյարդի բազմազան հիվանդությունների, սուր լյարդային անբավարարության, հեպատիտների, ցիռոզի, ռեզեկցիայի ոչ ենթակա չարորակ առաջնային եւ երկրորդային ուռուցքների ամենաարդյունավետ բուժման մեթոդն է։ Ըստ Հայաստանի լյարդաբանների ասոցիացիայի նախագահ, «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոցի հեպատոլոգիայի բաժանմունքի վարիչ Հասմիկ Ղազինյանի՝ ՀՀ—ում 40—50 հազար հեպատիտ B—ով եւ մոտ 70 հազար հեպատիտ C—ով վարակված հիվանդ կա։ Ուստի հնարավոր է բժշկի համապատասխան ցուցումով հնարավորինս կրճատել լյարդի տարբեր հիվանդություններով պայմանավորված մահերի թիվը։
Նշենք, որ առղջապահության նախարարության տվյալների համաձայն՝ Հայաստանում երկու բուժկենտրոն մոտեցել են լյարդի փոխպատվաստման իրականացման նախադրյալներին։ Ի դեպ, լյարդի առաջին փոխպատվաստումը կատարվել է մեծահասակի, «Աստղիկ» ԲԿ—ում՝ ռուսաստանցի գործընկերների մասնակցությամբ։ Երկրորդ փոխպատվաստումը իրականացվել է վերջերս «Արաբկիր» ԲԿ—ում՝ բելոռուս գործընկերների օգնությամբ։ Փոխպատվաստումը կատարվել է երեխային՝ կենդանի դոնորից։
«Արաբկիր» ԲԿ—ից տեղեկացանք, որ փոխպատվաստված երեխայի առողջական վիճակը բավարար է եւ համապատասխանում է հետվիրահատական նորմալ ընթացքին։ Նշենք, որ երեխան կենտրոն է ընդունվել այս տարվա օգոստոսին՝ լյարդի ֆունկցիաների խաթարման ախտանշանով, առողջական վատ վիճակում, եւ անմիջապես անցել է հետազոտություն, որի արդյունքները ցույց են տվել, որ հայտնաբերված փոփոխությունները տիպիկ են եղել ՄԻԱՎ—ին։ Հնարավոր վիրուսի վարկածը իսկույն հայտնաբերվել է, եւ ամեն ինչ արվել է երեխայի կյանքը փրկելու համար։ Այս պահին երեխան հետվիրահատական բուժման պրոցեսում է եւ ոչ միայն բուժկենտրոնի, այլեւ ՀՀ ԱՆ վերահսկողության ներքո։ Բժիշկները նրա վիճակը գնահատում են բավարար, կարողանում է արդեն ինքնուրույն տեղաշարժվել, սնվել։
Ինչ վերաբերում է լյարդի փոխպատվաստման մատչելիությանը եւ, առհասարակ, տրանսպլանտացիայի ծառայության արժեքին, ապա աշխարհի զարգացած երկրների համեմատ՝ Հայաստանում գները տասնապատիկ էժան են։ Քննարկման փուլում է պետության կողմից համաֆինանսավորման հնարավորությունը, սակայն նշենք, որ ե՛ւ առաջին, ե՛ւ երկրորդ վիրահատությունները կատարվել են բացառապես անվճար։
Միով բանիվ, պիտի հուսալ, որ փոխպատվաստման ցուցում ունեցող ռեցիպիենտներն արդեն ստիպված չեն լինի այլ երկրում ստանալ նման վիրաբուժական ծառայություն, քանի որ հայ մասնագետները կարողանում են փոխպատվաստման բարձր որակ ապահովել նաեւ Հայաստանում։

14-11-2019





05-12-2019
Ֆինանսական համահարթեցման նոր բանաձեւն ամբողջությամբ կգործի 2022-ից
Առաջարկվում է ներդնել ծնելիությունը խթանող լրացուցիչ գործակից

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am




05-12-2019
Օպերային թատրոնը 60 տարի է՝ «լռում էր» սկանդալային սպանության մասին
Այսօր, վերջապես, Ջ. Վերդիի հայտնի օպերան կներկայացվի հայ ...


05-12-2019
«Արմենպրես»-101
Կարեւորագույն օղակներից մեկը

Թարգմանությունների բաժին

«Արմենպրեսի» կարեւորագույն օղակներից մեկը ...


05-12-2019
Թուրքական գումարներն են դրդել Գրեհեմին
Թուրքիայում գտնվելու ընթացքում Էրդողանը սենատոր Գրեհեմին հրավիրել է ...


05-12-2019
«Այս տարի թեթեւ ենք նշելու»
Միֆ՝ Ամանորը տոնելու մասին

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am


Աչք թարթելու արագությամբ ...


05-12-2019
Արցախը մայր հայրենիքին կապող կյանքի ճանապարհը
Քաշաթաղի շրջանի կազմավորումից անցել է 26 տարի

Սա ...



05-12-2019
Ո՞ր ուղղություններն են «մերժել» դիմորդները
Պահանջված ու չպահանջված ...

05-12-2019
Ինչո՞ւ էին Պաստեռնակի մահվան մեջ մեղադրում Կապուտիկյանին
Ավելին՝ քարկոծում բանաստեղծուհուն ...

05-12-2019
Շոտլանդականը՝ հաջորդ հզոր անկախական շարժումը Եվրոպայում
Անկախության ձգտող երկրամասերը ելք ունեն ...

05-12-2019
Մեր գեղասահորդները հետաքրքիր մրցաշրջան են խոստանում
Հայկական սպորտին ձմեռային երանգներ են հաղորդում ոչ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +1... +3
ցերեկը +7... +9

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO