Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

12.07.2020
ՍՈՑԻՈՒՄ


Միշտ չէ, որ աղբը աղբ է

Հասարակության իրազեկվածության խնդիր կա

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am


Աղբ համարվող զանգվածի մեջ կան թափոններ, որոնք ենթակա են վերամշակման։ Եվ որպեսզի մարդկանց իրազեկվածության մակարդակը բարձրանա ու գիտակցության մեջ ամրապնդվի, որ աղբը պետք է տեսակավորել՝ տարբեր աշխատանքներ են տարվում։
«Էկո աղբ» հասարակական կազմակերպությունը շուրջ մեկ տարի է՝ Երեւանում եւ Հայաստանի տարբեր մարզերում էկո մշակույթն է տարածում, բարձրաձայնում է թափոնների տեսակավորման հիմնախնդիրները, բնակիչներին սովորեցնում է տեսակավորել ու թափոններն ուղարկել վերամշակման։
ՀԿ—ի անդամ Սուսաննա Գեւորգյանը «ՀՀ»—ին պատմեց, որ, օրինակ, Եղվարդ քաղաքում ինչ—որ առումով դրական տեղաշարժ նկատում են։ Այս տարվա միջոցառումները նախորդ տարվա համեմատ ավելի մեծ արձագանք են գտել։
«Այս տարի ամառային դպրոց կազմակերպեցինք աշակերտների համար։ Մասնակցեց ավելի քան 15 աշակերտ, որոնք հետո միացան մեր իրականացրած ակցիային։ Ակցիայի համար երկու կետ էինք առանձնացրել՝ Եղվարդի հիվանդանոցի հարեւանությամբ ու «Ռայկոմ» թաղամասի այգու հարակից տարածքում։ Ու պետք է արձանագրենք, որ այս անգամ ավելի շատ մարդ մասնակցեց, ու ավելի շատ թափոն հավաքվեց, քան նախորդ ակցիայի ժամանակ»,—նշեց Սուսաննան՝ ավելացնելով, որ աշխատանքները շարունակական են լինելու։
Հավաքված թափոններն ուղարկելու են վերամշակման։ Միայն թե ոչ հիմա։ Բանն այն է, որ հավաքված թափոնները ակնկալվածի չափ շատ չեն, ու, դրանով պայմանավորված, համապատասխան ծախսը մեծ է լինելու, ահա թե ինչու կուտակված թափոնները պահպանվում են մինչեւ հաջորդ նախաձեռնությունը, որի ժամանակ, կազմակերպիչները համոզված են՝ արդյունքն ավելի տեսանելի է լինելու։
Սուսաննան բարձրաձայնում է, որ աղբի տեսակավորման տարրաները պետք է տեղադրել բնակչության իրազեկվածության աստիճանը բարձրացնելուց հետո։
Եղվարդում պլաստիկե շշերի համար առանձնացված աղբամաններ արդեն իսկ կան։ Բայց մեր զրուցակիցը նկատել է, որ դեռեւս մարդիկ կան, որոնք աղբն այդպես էլ չեն տեսակավորում ու պլաստիկե շիշը շարունակում են գցել ընդհանուր աղբարկղի մեջ. «Մինչդեռ թափոնն ու աղբը տարբեր բաներ են։ Թափոնը կարել է վերամշակել, դրանից ինչ—որ բան ստանալ ու նորից օգտագործել»։
Նրա խոսքերով, եթե այս պահին թափոնների տեսակավորման համար նախատեսված առանձին ամաններ տեղադրվեն, գուցե դատարկ մնան։ Ասում է. «Չի բացառվում, որ շատերը շարունակեն իրենց նույն կենսակերպը. աղբը թափեն առանց տեսակավորելու։ Եղվարդում ակցիաների կազմակերպման նպատակը նաեւ պլաստիկի, պոլիէթիլենի ու ապակու թափոնները վերամշակման ուղարկելն է։ Պլաստիկե շշերը շատ են, ու շատերը դրանք պարզապես վառում են։ Մարզերում դա տարածված երեւույթ է, բայց դա օդն աղտոտելուն զուգահեռ վնասակար է մարդկանց առողջության համար»։
Ս. Գեւորգյանի խոսքերով, իրենց նպատակն այն է, որ ակցիաների միջոցով ավելի շատ մարդկանց ներգրավեն աշխատանքներում։ Նախատեսում են սեպտեմբերից այցելել դպրոցներ։ Նա կարեւորում է միջոցառումներում հատկապես աշակերտների ներգրավվածությունը, քանզի ապագան նրանցն է։ Աշխատանքներ են նախատեսում նաեւ մանկապարտեզի երեխաների հետ։
Հասարակական կազմակերպության ներկայացուցիչը ավելացրեց նաեւ, որ քննարկումների ժամանակ եղվարդցի աշակերտներն առաջարկել են հենց դպրոցում տեղադրել տեսակավորման տարաներ։ «Բոլոր դասարանների համար պատրաստելու ենք արկղեր, իսկ կարճ դասընթացի միջոցով բացատրելու ենք, թե ինչու է պետք տեսակավորել աղբը։ Դպրոցներում ամենաշատ սպառվող իրը թուղթն է, եւ վերամշակման դեպքում ծառահատումները կպակասեն»։
Երեւանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանի ուսանող Վահան Մարտիրոսյանն ընդգծեց, որ ամենաարագ արձագանքը ստացել են այն համայնքից, որտեղ երեխաների հետ են աշխատել։ Խոսքը Գեղարքունիքի մարզի Գեղարքունիք գյուղի մասին է։ «Փորձը ցույց է տալիս, որ երեխաներին սովորեցնելն ավելի հեշտ է, որովհետեւ մեկ շաբաթ անց իրենք արդեն ակցիա էին կազմակերպել ու մեզ լուսանկարներ ուղարկել»,—նշեց Վ. Մարտիրոսյանը։
Արեւելյան գործընկերության քաղաքացիական հասարակության (Eastern Partnership Civil Society Facility) ծրագրի շրջանակներում «Էկո աղբ» ՀԿ—ի հետ էլ կյանքի է կոչվել Վահանի ստեղծած «Համայնքներ՝ առանց թափոնների» (Zero Waste Communities) ծրագիրը։ Ծրագրի գերնպատակը թափոնների տեսակավորման, վերաօգտագործման եւ վերամշակման մշակույթի ձեւավորումն է Հայաստանի համայնքներում՝ ոչ ֆորմալ կրթության եւ քաղաքացիական ներգրավվածության միջոցով. «Իրազեկվածության բարձրացման մեծ խնդիր ունենք։ Այդ իսկ պատճառով մինչ տեսակավորման տարաների տեղադրումը, նախ կրթում ենք։ Դասընթացների հիմքը միայն բնապահպանական խնդիրներից խոսելը չէ, նաեւ խնդիր ունենք քաղաքացիական ներգրավվածության մակարդակի բարձրացման, որովհետեւ մեզ պետք է, որ համայնքներն ինքնակազմակերպվեն։ Ծրագրի բուն էությունն այն է, որ մեկ գաղափարի շուրջ համախմբվելով՝ երիտասարդներն իրենց ուժերով իրենց համայնքի ներսում որոշակի գործողություններ կատարեն»։ Վահանն ասում է, որ եթե մարդկանց իրազեկվածությունը բարձր եւ ներգրավվածությունը մեծ լինի, կարելի է թափոնները տեսակավորել սեփական ուժերով ու միջոցներով, պահեստավորել, մինչեւ տեսակավորման համար նախատեսված տարաները տեղադրվեն։
Նա փաստում է, որ դանդաղ տեմպերով ու վարակիչ կերպով մշակույթը տարածվում է մարդկանց շրջանում։ Վ. Մարտիրոսյանը պատմեց, որ ակցիաների սկզբում մարդիկ այլ կերպ են հարցին մոտենում ու տարօրինակ համարում աղբը որեւէ տեղում կուտակելը, բայց երբ նրանց բացատրում են, որ դա ոչ թե աղբ, այլ թափոն է, որը վերամշակվելու է, հարցնում են՝ ինչպե՞ս կարող են իրենք էլ միանալ։
Նա ընդգծեց, որ այդ ամենն արվում է, որպեսզի քաղաքացիական կամքը ճիշտ ձեւով թելադրվի պատկան մարմիններին, որպեսզի տեսնեն՝ կա ներուժ, ու թափոնների կառավարման ճիշտ մեխանիզմ ներդրվի։

03-09-2019





11-07-2020
10 տարի անց բարեփոխվում է հանրակրթության բովանդակությունը
Դպրոցից դուրս է մղվում անբավարար գնահատման համակարգը

Ժամանակակից ...


11-07-2020
Թվային քաղաքակրթություն
Իսկ իրական աշխարհը մեզ է սպասում իր ամենավառ ...


11-07-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 489 նոր դեպք․ապաքինվել է ևս 710, մահացել 13 քաղաքացի
Հայաստանում հուլիսի 11-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության ընդհանուր ...


11-07-2020
ՀՀ Ազգային հերոս Թաթուլ Կրպեյանի եւ Գետաշենի ինքնապաշտպանության մասին մենագրության հետքերով
1991 թվականի ապրիլի 30-ին սանձազերծվեց Խորհրդային Միության (ԽՍՀՄ) ...


11-07-2020
Հարկային բարենպաստ պայմաններ են ստեղծվում փոքր եւ միջին բիզնեսի համար
Տոկոսադրույքների նվազեցումը բիզնեսի խթանիչ ուժն է

Զարգացած երկրների ...


11-07-2020
Դիք. չաստվածների պաշտամունք
Ավարառության եւ գերեվարության ոգու հետ մեկտեղ Տիգրանն ու ...


11-07-2020
«Նա 40 տարի առաջ բարձրացել է իր խավար հայրենիքի բլուրները ու իր բարձրությունից ինչե՜ր, ինչե՜ր է տեսել…»
Հովհ. Թումանյան, «Քառասուն տարի»

1862 թվի գարնանը մի ...



11-07-2020
Ջերմոցային գազերի արտանետումների մեր բաժինն ու դրանք կրճատելու ներուժը
Հրապարակվել է կլիմայի փոփոխության մասին ...

11-07-2020
Մեծ Պեպոն
Գաբրիել Սունդուկյանը միշտ հաճոյախոսել է ...

11-07-2020
Սիրիայում կփոխվե՞ն խաղի կանոնները
Կողմերը պահանջել են այդ երկրից դուրս ...

11-07-2020
Ռեւանշի հնարավորություն
Հայաստանի եւ Քուվեյթի ֆուտբոլի ֆեդերացիաներն ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +19... +21
ցերեկը +32... +34

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO