Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

12.07.2020
ՄՇԱԿՈՒՅԹ


Տիկնիկային թատրոն-85

Ճանապարհ դեպի մանկություն

–Երեխանե՜ր, ձեր աչքով չի ընկել իմ ամենակարեւոր բառը, երեխանե՜ր,–տրտում հարցնում է աքլոր-տիկնիկը։
–Ու՞ր է, ո՛չ, չե՛մ տեսել, չկա՜,–բացականչում են երեխաները մտածկոտ աչուկներով։
–Ընկել է ջուրը,–պատասխանում է գորտ տիկնիկը։
–Չի՛ ընկել, ե՞րբ ընկավ, վա՜յ,–կիսազարմացած ձայնում են երեխաները։
(հատված «Ծուղ—րու—ղու» ներկայացումից)
Բարի գալուստ Հովհ. Թումանյանի անվան տիկնիկային թատրոն։ Տիկնիկային թատրոն՝ ճանապարհ հեքիաթային զարմանահրաշ աշխարհ։ Բեմում՝ զվարճանք, խաղ, երգ, բազմերանգ լույսեր, իսկ կենտրոնում հեքիաթային տիկնիկներն են՝ բարու ու չարի կերպարներով, որոնք «խաղում» են երեխաների հետ՝ ստիպում մտածել, երեւակայել, որոշում կայացնել։
Տիկնիկային թատրոնը ութսունհինգ տարեկան է։ Եղել է Պատանի հանդիսատեսի թատրոնին կից՝ «Չարաճճի Պետիկը» ներկայացմամբ ազդարարել իր մանկական թատրոնի գործունեությունը։ Հաջորդող տարիներին թատրոնը գործել է Սբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու սրահում։ Մոսկվայում անցկացվող տիկնիկային թատրոնների համամիութենական փառատոնին Սոֆյա Բեջանյանի «Տերն ու ծառան» բեմադրությունն արժանացել է երկրորդ մրցանակի, որով թատրոնը հեղինակություն ու ճանաչում է ձեռք բերել։ Մանկական թատրոնի երկարատեւ գործունեությունը հարուստ է եղել շրջագայություններով, փառատոներով, հարուստ խաղացանկով, անվանի ու հեղինակավոր դերասաններով, ռեժիսորներով, թատերական գործիչներով՝ Լեւոն Քալանթար, Վարդան Աճեմյան, Տիգրան Շամիրխանյան, նկարիչներով՝ Խաչատուր Եսայան, Վաչագան Թեւանյան եւ այլք։ Այսօր էլ 85—ամյա «իմաստուն ծերունին» շարունակում է հեքիաթներ «կարդալ» մանուկների համար։
Թատրոնի մուտքի մոտ կախարդական զանգակն է, որը տիկնիկներին ազդարարում է մանուկների գալստյան մասին։ Իսկ ահա թատրոնի ներսում ցուցադրվում են հնագույն տիկնիկներ, որոնք գեղագիտական հաճույք են պարգեւում փոքրիկ հանդիսատեսին՝ նախապատրաստելով հեքիաթային ներկայացմանը։ Ի դեպ, տիկնիկները պատրաստվում են թատրոնի ներսում։ Սա բարդ, երկարատեւ ստեղծագործական աշխատանք է։ Տիկնիկագործից պահանջվում է անհատական մոտեցում յուրաքանչյուր հեքիաթ—տիկնիկի հանդեպ։ Երեխաները հեքիաթի հերոսներին տարբերակում են արտաքին տեսքով։ Հեքիաթ—տիկնիկի արտաքինում պետք է երեւան նրա բնավորության բոլոր գծերը, քանի որ երեխան ինչ տեսնում է, այն էլ անմիջապես ընկալում է։ «Աշխատում ես հանուն երեխաների։ Պետք է անպայման սեր ունենալ, հավատ, համբերություն, մուսա, որպեսզի սիրով աշխատես տիկնիկի հետ»,–ահա այսպես են ստեղծվում թատրոնի հերոսները տիկնիկագործ Քնարիկ Հարությունյանի խոսքով։
Հովհ. Թումանյանի անվան տիկնիկային թատրոնի գեղագիտությունը կառուցված է հին ու նոր արվեստի համադրումով, հեքիաթի եւ բեմի «միանմանությամբ», բեմադրակարգի, լուսային երանգների, երաժշտության ընտրությունը պայմանավորված է հեքիաթի պատմությամբ, որով բեմը հոգեհարազատ է դառնում երեխաներին. չէ՞ որ այդ հեքիաթի հերոսներին նա արդեն ծանոթ է։ «Բացվում է վարագույրը, եւ երեխան «հանդիպում» է բարությանը, չարությանը, իմաստությանը։ Այս թատրոնը դաստիարակում է սերունդ»,–ասել է հայ գրող, ռեժիսոր Ռուբեն Մարուխյանը։
Այո, մանկական թատրոնը դաստիարակում է երեխային ազատ երեւակայել, շփվել, ստեղծագործել, տարբերակել լավ ու վատ արարքները։ Երբ երեխան հանդիսասրահից տեսնում է, որ բեմում Շուն հեքիաթ—կերպարը ձմռանը մրսում է «փափախ» չունենալու պատճառով, սկսում է Կատվի թաքստոցի տեղը հուշել, մեղադրել նրան՝ չէ՞ որ իր խոստումը չկատարելու պատճառով է Շունը մրսում։ Երեխան սկսում է ավելի լավ ընկալել իրերն ու երեւույթները, քանի որ բեմում ամեն բան պատկերավոր է, իսկ երեխաները սիրում են գույներ։ Այս առումով կարեւոր է թատրոնի հեքիաթների ընտրությունը։
Զուր չէ, որ տիկնիկային թատրոնը հետեւողականորեն բեմադրում է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործությունները։ «Ինչ գաղափարներով կմեծանա երեխան, այդպիսի քաղաքացի նա կդառնա։ Դրա համար ես կարծում եմ, որ մենք կարիք ունենք ամեն օր շփվել Թումանյանի հետ, բայց շփվել ոչ թե մակերեսային, այլ խորը»,–ասել է թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Ռուբեն Բաբայանը։ Նրա խոսքով, Թումանյանն արդիական է, քանի որ «գրել է մարդու մասին, ոչ թե սոցիալական վիճակների»։ «Վիճակը կարող է փոխվել, եթե փոխվի մարդը»,—գեղարվեստական ղեկավարի այս մոտեցմամբ է ձեւավորվում ներկայացումների համար հեքիաթների ընտրությունը, թե որքանով են դրանք անհրաժեշտ երեխաների դաստիարակության հարցում։ Նույն սկզբունքով է որոշվում օտարազգի հեղինակների հեքիաթների ընտրությունը։
Տարիների ընթացքում թատրոնի խաղացանկում ընդգրկվել են «տիկնիկային խաղի» հիմնական ձեւերը՝ ձողերով, թելերի օգնությամբ, մատներով, ստվերային։ Երեխաների արձագանքը նույնն է՝ անկախ խաղի կանոններից։ Կարեւորը՝ դերասանի վերաբերմունքն է տիկնիկին, ով անշունչ առարկային հոգի է ներշնչում։ «Չկորցնել քո ներսի մանկանը, որպեսզի հավատաս այն ամենին, ինչ կատարվում է»,–այսպես է բնորոշում թատրոնի դերասանը, երբ բեմում հարյուրավոր երեխաների առաջ «խաղացնում» է Փոքրիկ Իշխանի, բարի Ոզնուկի, խորամանկ Գայլի, բարու ու չարի կերպարները։
Տիկնիկային թատրոնը հետաքրքրաշարժ է նաեւ դերասանական խաղով։ Վառ, գույնզգույն հագուստներ, դեմքի նախշազարդում, շարժումների ազատություն ու զվարճանք։ Դերասանն այս բեմում չափազանց անկեղծ ու «իրական» է, քանի որ երեխաներն ավելի բծախնդիր են դերասանների խաղի հարցում։ Ինչպես Բրուկն է ասել՝ երեխաներից կազմված հանդիսատեսը ամենալավն է։ Նրանց նայելով կարելի է հասկանալ՝ ներկայացումը ձանձրալի՞ է, թե՞ հետաքրքիր, իսկ Հովհ. Թումանյանի անվան տիկնիկային թատրոնում երեխաները ծիծաղում են, թռչկոտում, հերոսների հետ տխրում ու հրճվում…
Թատրոնը ինչպես փոքրիկ հանդիսատեսի, այնպես էլ մեծահասակների համար ունի հետաքրքրաշարժ ներկայացումներ, որով կարծես ազդարարում է՝ ճանապարհ դեպի մանկություն…
Հասմիկ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ

28-05-2020





11-07-2020
10 տարի անց բարեփոխվում է հանրակրթության բովանդակությունը
Դպրոցից դուրս է մղվում անբավարար գնահատման համակարգը

Ժամանակակից ...


11-07-2020
Թվային քաղաքակրթություն
Իսկ իրական աշխարհը մեզ է սպասում իր ամենավառ ...


11-07-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 489 նոր դեպք․ապաքինվել է ևս 710, մահացել 13 քաղաքացի
Հայաստանում հուլիսի 11-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության ընդհանուր ...


11-07-2020
ՀՀ Ազգային հերոս Թաթուլ Կրպեյանի եւ Գետաշենի ինքնապաշտպանության մասին մենագրության հետքերով
1991 թվականի ապրիլի 30-ին սանձազերծվեց Խորհրդային Միության (ԽՍՀՄ) ...


11-07-2020
Հարկային բարենպաստ պայմաններ են ստեղծվում փոքր եւ միջին բիզնեսի համար
Տոկոսադրույքների նվազեցումը բիզնեսի խթանիչ ուժն է

Զարգացած երկրների ...


11-07-2020
Դիք. չաստվածների պաշտամունք
Ավարառության եւ գերեվարության ոգու հետ մեկտեղ Տիգրանն ու ...


11-07-2020
«Նա 40 տարի առաջ բարձրացել է իր խավար հայրենիքի բլուրները ու իր բարձրությունից ինչե՜ր, ինչե՜ր է տեսել…»
Հովհ. Թումանյան, «Քառասուն տարի»

1862 թվի գարնանը մի ...



11-07-2020
Ջերմոցային գազերի արտանետումների մեր բաժինն ու դրանք կրճատելու ներուժը
Հրապարակվել է կլիմայի փոփոխության մասին ...

11-07-2020
Մեծ Պեպոն
Գաբրիել Սունդուկյանը միշտ հաճոյախոսել է ...

11-07-2020
Սիրիայում կփոխվե՞ն խաղի կանոնները
Կողմերը պահանջել են այդ երկրից դուրս ...

11-07-2020
Ռեւանշի հնարավորություն
Հայաստանի եւ Քուվեյթի ֆուտբոլի ֆեդերացիաներն ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +19... +21
ցերեկը +32... +34

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO