Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

16.06.2019
ԱՇԽԱՐՀ


Միջին Արեւելքի զարգացումները վտանգավոր ընթացք են ստանում

ԱՄՆ-Իրան փոխհարաբերություններում վերջին շաբաթներին օր օրի լարվածությունն աճում է, ինչը տարածվում է նաեւ Միջին Արեւելքում։ Հանգամանք, ինչը պայմանավորված է Իրանի նավթի արտահանությունը լիովին կասեցնելու քայլերով, որոնց ի պատասխան Թեհրանը սպառնաց, որ չի բացառում Հորմուզի նեղուցի փակումը։ Նախորդ հոդվածում նշել ենք, որ ԱՄՆ—ի ռազմական ներկայությունը Պարսից ծոցում ամրապնդելու նպատակով, «Լինկոլն» ավիակիրը ուղեւորվել է դեպի Պարսից ծոց, ապա 4 «B—52» ռազմավարական ռմբարկու է տեղակայվել Կատարի ԱՄՆ ռազաբազայում եւ այլն։ Դրան հաջորդել է Ֆուջեյրա նավահանգստում հարձակումը նավթատար 4 նավի վրա։ Ինչպես ենթադրում էր «ՀՀ—ն», նշյալ հարձակման առնչությամբ Իրանի հասցեին ԱՄՆ—ից հնչեցին մեղադրանքներ։ «Ասոշիեյթիդ պրես» եւ «Ռոյթերս» գործակալությունները մեջբերել են որոշ պաշտոնյաների կարծիքներ, ըստ որոնց՝ «մեծ հավանականությամբ» հարձակումն իրականացրել է Իսլմական հեղափոխության պահապան գվարդիան։ Այնուհետեւ մայիսի 14—ին Եմենի իրանամետ հուսիները անօդաչու սարքերով թիրախ են դարձրել Սաուդյան Արաբիայի 1200 կմ երկարությամբ նավթատարը, որը օրական 5 միլիոն բարել նավթ է տեղափոխում Կարմիր ծով։ Այս խողովակաշարը փաստորեն այլընտրանք է համարվում Հորմուզի նեղուցով արտահանվողին։ Թեեւ հուսիների առաջնորդ Մոհամեդ Ալի ալ Հուսին BBC—ի տված հարցազրույցին շեշտել է, թե Իրանը որեւէ առնչություն չունի նավթատարի վրա հարձակման հետ, սակայն Էր Ռիյադը Թեհրանին է մեղադրում եւ ընդդեմ Իրանի քայլեր ձեռնարկում։ ԱԳ նախարար Ադել ալ Ջոբեյրը հայտարարել է, որ Էր Ռիյադը դեմ է տարածաշրջանում պատերազմին եւ ջանքեր է գործադրում այդ ուղղությամբ, սակայն եթե դիմացինը պատերազմն ընտրի, ապա այդ երկիրը իր ողջ ուժերով պաշտպանելու է իր շահերն ու քաղաքացիներին։ Միաժամանակ արքա Մալեք Սալմանը մայիսի 30—ին Մեքքայում արաբական երկրների արտահերթ գագաթնաժողով է հրավիրել տարածաշրջանի վերջին զարգացումների, այդ թվում՝ Սաուդյան Արաբիայի նավթատարի վրա հարձակվելու օրակարգով։ Ավելին, Սաուդյան Արաբիայի թագավորության տեսակետներն արտահայտող որոշ ԶԼՄ—ներ ԱՄՆ—ից պահանջում են, ի պատասխան այդ հարձակման, Իրանի դեմ համապատասխան քայլեր իրականացնել։ Մինչդեռ թե՛ ԱՄՆ նախագահ Թրամփը եւ թե՛ պետքարտուղար Պոմպեոն, ինչպես նաեւ իրանցի բարձրաստիճան պաշտոնյաները, բազմիցս հատարարել են, որ դեմ են պատերազմին, ինչպես, օրինակ, Իսլամական հեղափոխության պահապան գվարդիայի հրամանատար գեներալ Հոսեյն Էսլամին։ Նա նշել է, թե Իրանը դեմ է պատերազմին, սակայն լիովին պատրաստ է դիմակայելու իր նկատմամբ գրոհները։ Թերեւս տարածաշրջանում այդօրինակ զարգացումներով են պայմանավորված քաղաքական գործիչների ու փորձագետների շրջանում հնարավոր բախումների առնչությամբ լուրջ մտահոգությունները։ Եվ ահա հերթական դեպքը, որն էլ ավելի է սրել իրավիճակը։ Մայիսի 19—ին Բաղդադի անվտանգության խիստ վերահսկողության տակ գտնվող «Ալ Խադրա» (Կանաչ) թաղամասը, որտեղ գտնվում են պետական կառույցներն ու օտարերկրյա դիվանագիտական ներկայացուցչությունները, ԱՄՆ դեսպանության մոտակայում «Գրադ կայանքից» արձակված հրթիռ է պայթել։ Թեեւ դեսպանությունը չի վնասվել, սակայն դա էլ ավելի է շիկացրել իրավիճակը տարածաշրջանում։ Մանավանդ որ դրան նախորդել էր Բաղդադում ԱՄՆ դեսպանության աշխատակիցների մի մասի հետկանչը, ինչպես նաեւ «Էքսոն Մոբիլ» նավթարդյունաբերության ընկերության աշխատակիցների դուրսբերումը Իրաքից, ինչն առաջացրել էր Բաղդադի դժգոհությունը։ ԱՄՆ պետքարտուղարության մի պաշտոնյա՝ նշելով, որ դեպքն ուսումնասիրվում է, եւ որ մշտապես իրաքցի պաշտոնյաների հետ կապի մեջ են, միաժամանակ շեշտել է, թե Վաշինգտոնը շատ լուրջ է վերաբերվում տեղի ունեցածին։ Եվ, ինչպես նախորդ երկու շաբաթվա ընթացքում, բացատրել են, որ ԱՄՆ քաղաքացիների ու կազմակերպությունների դեմ հարձակումների առնչությամբ Վաշինգտոնի վերաբերմունքը խիստ է լինելու ու պատասխանը՝ կտրուկ։ Չնայած որեւէ մեկը կամ որեւէ կազմակերպություն պայթյունի պատասխանատվությունը չի ստանձնել, սակայն Թրամփը պայթյունից քիչ անց իր «Թվիթերյան» էջում գրել է. «Եթե Իրանը ցանկանում է բախումերի գնալ, ապա դա պաշտոնապես Իրանի վերջն է լինելու, այլեւս երբեք ԱՄՆ—ին չսպառնաք…»։ Դեմոկրատները խստիվ քննադատում են նախագահ Թրամփի դիրքորոշումը Իրանի հանդեպ։ Սենատի տեղեկատվության կոմիտեի նախագահ Ադամ Շիֆը CBS հեռուստատեսությանը տված հարցազրույցին շեշտել է, որ թեեւ տեղեկությունները վկայում են, թե Իրանի կողմից սպառնալիքները մեծացել են, սակայն դա նախագահի դիրքորոշման հետեւանքն է Իրանի նպատմամբ։ Բացի այդ, նախագահ Թրամփի իրանյան քաղաքականությունը խստագույնս քննադատել են նաեւ 2020թ. նախագահական ընտրությունների հավանական երկու դեմոկրատ թեկնածուները։ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ նախկին զինվորական Թուլսի Գաբարդը հայտնել է, որ Թրամփն Ամերիկային ուղղորդում է դեպի Իրանի հետ խիստ վտանգավոր պատերազմի։ Նա շեշտել է՝ թեեւ նախագահը պատերազնի դեմ է խոսում, սակայն նրա եւ նրա կառավարության անդամների, այդ թվում՝ Բոլթոնի ու Պոմպեոյի գործողությունները այլ բան են վկայում։ Դրանք դեպի շատ վտանգավոր ու կործանիչ պատերազմի են տանում, որը համեմատելի չէ իրաքյան պատերազմի հետ։ Իսկ Սեթ Մուլթոնը, որը նույնպես զինվորական անցյալ ունի, նախազգուշացնելով պատերազմի վերաբերյալ, նշել է, որ սա հենց այն է, ինչը ցանկանում է Բոլթոնը, ապա հավելել, որ երբ ԱՄՆ—ում նախագահում է զինված ուժերի թույլ գլխավոր հրամանատար, աշխարհը շատ վտանգավոր տեղ է դառնում։ Այսուհանդերձ, բախումների հավանականությունը թերեւս զրոյական է, եթե լուրջ սադրանքներ չլինեն, քանի որ կողմերը հստակ գիտակցում են դրա ավերիչ հետեւանքները տարածաշրջանի, անգամ աշխարհի համար։ Բացի այդ, պատերազմի բռնկման դեպքում Թրամփի կրկին ընտրվելու հարցն էլ ավելի մեծ հարցականի տակ կհայտնվի։

Էմմա ԲԵԳԻՋԱՆՅԱՆ

21-05-2019





15-06-2019
Հանրային վերահսկողությունը՝ կանխարգելիչ եւս մեկ միջոց
Քաղաքացու արձանագրած ճանապարհային կանոնների խախտումներին կտրվի իրավական գնահատական

Լուսինե ...


15-06-2019
Տավարի մսի մաքսատուրքը 61.5 տոկոսով նվազել է, գառի մսինը՝ սառեցվել
Ինչ կտա ՀՀ-ին ԵԱՏՄ-ԻԻՀ ազատ առեւտրի գոտու ստեղծման ...


15-06-2019
Շների, շնատերերի եւ Ծիծեռնակաբերդի զբոսայգու մասին
Գաղտնիք չէ, որ մեր մայրաքաղաքում վերջերս թափառող շները շատացել ...


15-06-2019
Խորհրդարանական մշակույթի ժողովրդավարացման հիմնախնդիրները՝ արժեբանական չափման ներքո
Հարցազրույց քաղաքական գիտությունների դոկտոր Մարիամ Մարգարյանի հետ

Խորհրդարանական ...


15-06-2019
Կանխարգելե՞լ, թե՞ գնալ հետեւանքները վերացնելու ճանապարհով
Օրինագիծը միտված է սպառողների իրավունքների պաշտպանությանը

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am


«Շատ ...


15-06-2019
Դանիիլ Խարմս. «Պատահարներ» շարքից
«Մի պառավ չափազանց հետաքրքրությամբ դուրս նայեց պատուհանից, ցած ընկավ ...


15-06-2019
Հովհաննես Մելքոնյան
Իրեն, ինչպես շատերը, ես նույնպես Ռուբենիչ էի ասում. ու ...



15-06-2019
Նոր շունչ տիկնիկագործությանը
Թբիլիսիում բացվել է հայկական տիկնիկային ...

15-06-2019
Շախմատի արքան
Հունիսի 17-ին Տիգրան Պետրոսյանը կդառնար 90 ...

15-06-2019
Մեծագույն խնդիրը գիրք հրատարակելն է
Ծաղկաձորում քննարկվել են երիտասարդ ...

15-06-2019
Պետական պահպանության կարիք կա
Մարտունի-Եղեգնաձոր ճանապարհն անցնում է Գեղհովիտ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +17... +19
ցերեկը +28... +30

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO