Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

16.11.2019
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Աքիլլեսը, Կրիան, Ղարաբաղը

Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
t.khachatryan@hhpress.am


Ղարաբաղի խնդիրը դարձավ Սիզիփոսի քարը, որ ժամանակ առ ժամանակ դրվում է բանակցությունների սեղանին եւ Զենոնի հանրահայտ պոստուլատի պես թվում է անլուծելի։ Հիշո՞ւմ եք այդ խնդիրը այն մասին, թե Աքիլլեսը երբեք չի կարող հասնել կրիային։ Նկատենք, որ հակադրված են ամենաարագընթաց հերոսը եւ դանդաղաշարժ կենդանին։ Զենոնը (նաեւ Պարմենիդը) առաջին անգամ իրարից զատեց զգացողությունը եւ մտածողությունը։ Հետո մտքի հարյուրավոր դիալեկտիկներ ու գիգանտներ լեզվից եւ լեզվամտածողություն կսարքեն, կեցությունից գիտակցություն դուրս կբերեն՝ մոռանալով մի պարզ հանգամանք, որ խնդիրը առաջնայնությունը չէ։ (Ասենք, կեցությունը որոշում է գիտակցությունը, բայց ե՞րբ, այնժա՞մ, երբ կեցության մեջ գիտակցություն չկա, թե՞ երբ գիտակցության մեջ՝ նպատակ։ Ընդ որում, այս պայմանը հատուկ է մեր զուտ հայկական իրավիճակին. երբ անհնար է որոշել՝ իսկ առհասարակ մեր կեցության մեջ հնարավո՞ր է գիտակցություն, թե՞ մեր կեցությունը այնքան հիմնավորապես է որոշված, որ գիտակցության կարիք ամենեւին չկա)։
Հիմա ավելի քան ծիծաղելի կթվա Զենոնի դատողությունը, թե իրական կեցության մեջ շարժում չկա. որպեսզի կտրենք անցնենք որոշակի տարածություն, նախ հարկավոր է անցնել նրա մի մասը, ապա մյուս հատվածը, եւ այդպես շարունակ (փուլային տարբերակ)։ Իրականում, ըստ Զենոնի, մարդ չի կարող տեղից պոկվել, ուստի Աքիլլեսը չի կարող հասնել կրիային, երբ Աքիլլեսը այն տեղին, որտեղ քիչ առաջ կրիան էր, նրան արդեն չի գտնի այնտեղ, որովհետեւ այդ կետից կրիան արդեն անցել է, եթե հասնի մյուս կետին, բնականաբար, կրիան կրկին տեղում չի լինի, եւ այդպես շարունակ։ Եզրակացություն՝ իրականում շարժում չկա, նշանակում է՝ կրիան եւ Աքիլլեսը չեն կարող միաժամանակ հայտնվել նույն կետում (փաթեթային տարբերակով), որքան էլ կողմերը փոխզիջումների գնան։
Արիստոտելը, քննելով Զենոնի խնդիրը, նրան համարում է «անշարժ» փիլիսոփա եւ նրա ապացույցները հերքում պարզագույն եղանակով. հարկավոր է քայլ անել, հարկավոր է թույլ տալ, որ Աքիլլեսը հասնի կրիային։ Նշանակում է, ողջ խնդիրը քայլ անելու մեջ է, քայլի հնարավորություն տալը։ Եվ երբ Աքիլլեսը անի այդ քայլը, որքան էլ ճակատագրական, ճշմարտություններ ասելու հարկ չի լինի. մենք ավելի լավ բան կորոնենք։

13-06-2019





16-11-2019
Հայաստանի հավակնոտ հայտը ռազմարդյունաբերության ոլորտում
Ոլորտին հատկացվող գումարը հաջորդ տարի կկազմի 6.3 մլրդ ...


16-11-2019
Իրանի տնտեսարդյունաբերական ազատ եւ հատուկ գոտիները
Նպաստավոր պայմաններ են ապահովում հատկապես օտարերկրացի ներդրողների համար

Էմմա ...


16-11-2019
Ինչ ստացավ Անկարան Վաշինգտոնից եւ ինչ կստանա Մոսկվայից
Հայկական հարցը՝ միջազգային վերադասավորումների համապատկերում

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Մեր ենթադրությունների ...


16-11-2019
Ձկնարտադրությունից մինչեւ սեւ խավիար
Արցախի ձկնկիթն առաջին անգամ կարտահանվի Եվրոպա

Լուսինե ՆԱԶԱՐՅԱՆ
l.nazaryan@hhpress.am


Առաջնագծից ...


16-11-2019
ՊԵԿ-ը 253 միլիոն դրամի խախտում է արձանագրել
Կառույցն անցում է կատարում իրավախախտումների դեմ պայքարի նոր ...


 
16-11-2019
IPSE DIXIT
«Նախանձ» մենք համարում ենք մարդկային բնույթի այն ստորությունը, որը ...


 
16-11-2019
Հորդորակ
Հայերեն ընդունելի համարժեքներ ունեցող օտար բառերից խուսափելու մասին




16-11-2019
Ինչն է գրավում զբոսաշրջիկներին մեր երկրում
Քննարկման փուլում է ոլորտի զարգացման ...

16-11-2019
Մանկապարտեզների ու դպրոցների սնունդը
Ի՞նչ խնդիրներ կան, որո՞նք են չիմացության ...

16-11-2019
Հայաստանում աճում է սուսերամարտի նկատմամբ հետաքրքրությունը
Հանգստյան օրերին Նորագավիթի սուսերամարտի ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +18... +20
ցերեկը +25... +27

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO