Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

23.10.2019
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Ջավախքի եւ Թբիլիսիի հայ համայնքների համագործակցությունը

Կարելի է, որպես լավ օրինակ, կիրառել առհասարակ Երեւան-սփյուռք փոխհարաբերություններում

Սամցխե-Ջավախքը, որ սովետական տարիներին ունեցել է ոչ վատ կրթական համակարգ ու կրթական հաստատություններ, ԽՍՀՄ փլուզումից հետո հայտնվել էր բարձիթողի վիճակում, ինչի հետեւանքով անկում էր ապրել նաեւ նրա կրթական համակարգը։ Անհետացել էր նաեւ կրթության հանդեպ մարդկանց հետաքրքրությունը, ուսում ստանալու ձգտումը, որը շատ ավելի վտանգավոր է ու դժվար հաղթահարելի։ Արդյունքում ջավախահայերը չէին տիրապետում ոչ միայն վրացերենին, այլեւ գրական հայերենին։
Դեռ երկու հազարական թվականների կեսերին Վրաստանը սկսեց ավելի նպատակային քաղաքականություն վարել ազգային փոքրամասնությունների շրջանում վրացերենի ուսուցման մակարդակը բարձրացնելու ուղղությամբ։ Սկսեց ակտիվորեն լեզվի տներ կառուցել փոքրամասնություններով բնակեցված շրջաններում, ինչին հաջորդեց Թբիլիսիի պետական բուհեր ընդունվել ցանկացող, սակայն վրացերենին լավ չտիրապետող ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների համար հատուկ ծրագրի ներդրումը կրթական համակարգում։ Ըստ դրա՝ ջավախահայ ուսանողները մեկ տարի հաճախում էին նախապատրաստական կուրսերի, այնուհետեւ՝ չորս տարի բակալավրիատ։ Նախաձեռնությունը օգտակար էր, իրեն էլ կարծես արդարացրեց, որովհետեւ Թբիլիսիում ուսանող ջավախահայերի թիվը մի քանի տարում կտրուկ ավելացավ։ Նկատենք, որ այդ հանգամանքը խոսում է այն մասին, որ վրացական միջավայրին ինտեգրվելու պահանջ ջավախահայության շրջանում, այնուամենայնիվ, կար։
Առավել հետաքրքիր էր, որ Թբիլիսիում գտնվելիս, երբ շփվեցի այնտեղ կրթություն ստացող ջավախահայ երիտասարդների հետ, հուրախություն եւ ի զարմանս ինձ, պարզեցի, որ նրանց պատրաստվածության ընդհանուր մակարդակը գերազանցում է Երեւանում ուսանող ջավախահայ երիտասարդների ընդհանուր մակարդակին։ Բայց այդ մասին՝ ավելի ուշ։
Մենք նաեւ գիտենք, որ Թբիլիսիում ունենք հայ համայնք, որը վերջին հարյուրամյակում գնալով թուլացել է, կանգնել իր դեմքը, ինքնությունը կորցնելու ու թվաքանակով եւս զրոյանալու խնդրի առջեւ։ Ու այս երեւույթի դեմ պայքարող, Վիրահայոց թեմին կից գործող «Հայարտուն» կազմակերպության գործունեության առարկան հենց հայ համայնքի ինքնության պահպանումն է, որը նա անում է ջավախահայ երիտասարդների միջոցով։ Այսինքն, Թբիլիսիի հայ համայնքի կրտսեր սերնդին կրթող, հայկական լեզու ու մշակույթ սովորեցնող խմբակներում գործունեություն են ծավալում Ջավախքից Թբիլիսի մեկնած ուսանողները։
Թբիլիսին տալիս է գիտելիք ջավախահայերին, վերջիններս էլ տալիս են իրենց մշակույթն ու կոլորիտը Թբիլիսիի հայ համայնքին։ Մի կողմից, թվում է, թե Ջավախքը իր ոչ այնքան զարգացած ենթակառուցվածքներով, հանրային կյանքով ու մշակույթով տալու ու ասելու բան չունի մայրաքաղաքին կամ հայությանը, թվում է, թե հայ ինքնության պահպանման հոգսը առավելապես Երեւանի ուսերին է ընկած, սակայն գործնականում ջավախահայը հայապահպանության մի շատ կարեւոր օղակում կարողանում է ռեալ խնդիր լուծել, ինչը չի կարողանում անել Երեւանը։
Ինչն է այստեղ ուշադրության առավել արժանի։ Եթե մենք այս իրավիճակը ենթարկենք քաղաքական մոդելավորման եւ ստանանք որոշակի երեւույթների կոնցեպտուալ մոդել, ապա կկարողանանք այն կիրառել հայկական սփյուռքի տարբեր համայնքներում։
Հայաստան—սփյուռք անդադար տարփողվող համագործակցությունը կամ դրա անհրաժեշտությունը վերացական հասկացությունների շուրջ չպետք է կառուցվեն, դրանք պետք է լինեն ռեալ, կշռադատված ու երկուստեք ձեռնտու համագործակցության տիպեր, որտեղ բոլոր կողմերը միմյանց տալու բաներ են ունենում։ Հայաստանը սնում է մշակույթով, ազգայինով, իսկ սփյուռքը՝ նորարարությամբ ու տեխնոլոգիաներով։
Վիրահայ համայնքների ներսում ընթացող գործընթացները հետաքրքիր են եւ կիրառելի բազմաթիվ այլ հայ համայնքներում, ինչպես նաեւ Երեւան—սփյուռք հարաբերություններում։
Դավիթ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Քաղաքագետ

05-10-2019





23-10-2019
Հայաստանը զբոսաշրջային քարտեզի վրա
Ինչպիսի քայլեր են արվում մեր երկրի վարկանիշը բարձրացնելու ...


23-10-2019
Հովհաննես Թումանյանի «բարի ուժի» փիլիսոփայությունը
Լիակատար ներումը հնարավոր է դարձնում «սիրելը»

Մինչ հայոց ...


23-10-2019
Ներքաղաքական կյանքն ընթանում է բնականոն հունով
Խորհրդարանական ուժերը՝ տեղական իրադարձությունների մասին

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am


Ինչպիսի՞ն է ...


23-10-2019
Թյուրքալեզու երկրների հավաք՝ Մերձավոր Արեւելքն ու Կովկասը վերահսկելու օրակարգով
Համաթուրքական համերաշխության ներքին անհամերաշխությունը

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Պետք է խոսել ...


23-10-2019
Սառույց հալեցնելու աղի փոխարեն կերակրի՛ աղ օգտագործեք
Եթե, իհարկե, թանկ է առողջությունը

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Գաղտնիք հայտնաբերած ...


23-10-2019
Քրդերը մնացել են մենակ թուրքական թնդանոթների դեմ
Հասկանալի չէ, թե երբ քրդերը կազատվեն թուրքական իշխանության ...


23-10-2019
Բիզնես... կարմիր գծերին
Երեւանի փողոցներում՝ հատկապես կենտրոնում, կարմիր գծերին հաճախ կարելի է ...



23-10-2019
Վաշինգտոնն ու Մոսկվան ասացին իրենց խոսքը. ո՞րն է լինելու լուծումը
Եվ ինչ նոր սադրանքների կդիմի ...

23-10-2019
Գինու արտահանումն աճել է
Հայկական արտադրանքը կներկայացվի ...

23-10-2019
«Դրախտի դարպասը»՝ Արցախի էկրանին
Դավիթ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆ
d.miqayelyan@hhpress.am



23-10-2019
Ռազմական խաղերում Հայաստանն ունի 1 մեդալ
Եվս մի քանիսի ակնկալիք

USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +18... +20
ցերեկը +25... +27

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO