Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

03.06.2020
ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ


Բուհերն իրենք պետք է ապահովեն իրենց գոյության ուղիները

Մտորումներ Հայաստանի ներկայիս կրթական համակարգի զարգացման մասին

Այս տարի նշվում է Երեւանի պետական համալսարանի 100-ամյակը։ Համալսարանը բացվեց որպես բազմակողմանի գիտական ուղղությունների եւ մասնագիտությունների բուհ, որտեղ կային ե՛ւ հումանիտար, ե՛ւ ագրարային, ե՛ւ բժշկագիտական, ե՛ւ բնական գիտությունների ուղղություններ։ Մինչեւ գյուղատնտեսական եւ բժշկական ինստիտուտների հիմնադրումը այս ֆակուլտետները մյուս ուղղությունների հետ միասին ԵՊՀ—ի անբաժան մասերն էին։
Համալսարանական այս ձեւը այն ժամանակվա համար ընդունելի էր, առաջատար եւ արդիական։ Ունենալով դասախոսական եւ կազմակերպչական երկար տարիների փորձ, աշխատելով եւ ղեկավարելով մի շարք բուհեր Ռուսաստանում, Ֆրանսիայում եւ Վրաստանում՝ ԵՊՀ հիմնադիր—ռեկտոր Յ. Ս. Ղամբարովը հիմք ընդունեց Հայաստանի համալսարանի ստեղծման համար հենց այդ ձեւը, որովհետեւ երիտասարդ հանրապետության համար անհրաժեշտություն կար արագ ունենալու մասնագետներ ամենատարբեր բնագավառների համար։
Այս նպատակների իրագործման համար նա Ռուսաստանից եւ արտերկրից հրավիրեց լավագույն հայ դասախոսներին։
Համեմատելով այն ծանր ժամանակաշրջանը Հայաստանի ներկայիս բուհական կյանքի հետ՝ կարելի է ասել, որ ներկայիս բուհերը շատ բան կարող են ընդօրինակել այն ժամանակաշրջանից, հատկապես՝ մարզերի պետական համալսարանները։
Բացի Երեւանից, մարզերում՝ Գյումրիում, Վանաձորում, Գորիսում, Գավառում ստեղծվել են մի շարք պետական համալսարաններ, ինչպես նաեւ Իջեւանում բացվել է ԵՊՀ մասնաճյուղը։ Սակայն սրանցից գրեթե ոչ ոք լիովին չի համապատասխանում պետական համալսարանի բարձր անվանը եւ կարգավիճակին։ Մի մասը, որը ի սկզբանե եղել է մանկավարժական ինստիտուտ, ներկայումս շարունակում է պահպանել մանկավարժական ինստիտուտի կարգավիճակը՝ ուշադրություն դարձնելով միայն մանկավարժության վրա եւ զարգացնելով մագիստրատուրա եւ ասպիրանտուրա հենց մանկավարժության գծով։ Եվ դա՝ չնայած այն բանին, որ հայերի միտքը կարող է զարգանալ ե՛ւ միջուկային ֆիզիկայի, ե՛ւ տիեզերական, ե՛ւ ռազմատեխնիկական, ե՛ւ աստղագիտական ու այլ ոլորտներում։
Օրվա պահանջն է, որ մարզերի բուհերը լինեն մոբիլ, բազմակողմանի զարգացած եւ հիմնվեն ոչ միայն հումանիտար մասնագիտությունների (իրավաբանություն, բանասիրություն, տնտեսագիտություն, մանկավարժություն եւ այլն) վրա, որոնց պահանջը Հայաստանի շուկայում արդեն իսկ սպառվել է։
Հասկանալի է, որ պետությունն ամեն կերպ աջակցում է մարզերի բուհերին՝ նրանց օգնելու համար ստեղծելով հիմնադրամներ եւ հոգաբարձուների խորհուրդներ։ Սակայն պետության պահանջն է, որ բուհերը տան որակյալ, պահանջարկ ունեցող «արտադրանք», ինչպես նաեւ տեղերում ստեղծվեն գիտահետազոտական եւ գիտակրթական կազմակերպություններ, որպեսզի տեղերում զարգանա գիտությունը, երիտասարդությունը գործ ունենա տեղերում եւ չլքի իր բնակավայրը՝ գալով եւ կուտակվելով Երեւանում։
Մարզերի բուհերի ղեկավարությունը, որակյալ կրթությունից բացի, պետք է պատասխանատու լինի շրջանավարտի աշխատանքի տեղավորման հարցում։ Անհրաժեշտ է այնպես կազմակերպել աշխատանքները, որ ավարտելուց հետո շրջանավարտն ունենա իրեն համապատասխան աշխատանք։
Երեւի թե ժամանակը հասունացել է, որպեսզի բուհերը ոչ միայն «նստեն» պետության վզին, այլեւ նախաձեռնությամբ հանդես գան՝ ստեղծելով նոր պահանջվող մասնագիտություններ, հաշվի առնելով մարզերի պահանջը եւ աշխարհագրական—բնագիտական դիրքը, զարգացնելով տուրիստական, առողջապահական, էկոլոգիական, գյուղատնտեսական, բարձր տեխնոլոգիաների եւ այլ ոլորտներ։ Որովհետեւ պետությունը բուհերին հնարավորություն է տվել ինքնուրույն ստեղծելու ներկայումս առաջնային մասնագիտություններ եւ ուղղություններ, որոնք կգտնեն նաեւ իրենց ներդրողին։
Բուհերն իրենք պետք է ապահովեն իրենց գոյության ուղիները՝ ստեղծելով նոր մասնագիտություններ եւ փակելով պակասորդը։
Ստեփան ԿԵՐՏՈՂ
ՀՀ եւ ՌԴ պատմական
գիտությունների դոկտոր

31-10-2019





03-06-2020
Բնակարանների շուկայական արժեքի եւ գույքահարկի հավասարակշռումն անհրաժեշտ է
Օրերս կառավարությունն ընդունել է որոշում, որով նախատեսվում է 2021 ...


03-06-2020
ԱԺ-ի դերը սահմանադրական փոփոխությունների հարցում
Ինչ խնդիրներ կան խորհրդարանական կառավարման համակարգի կայացման ճանապարհին



03-06-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 515, մահվան 12 նոր դեպք
Հայաստանում հունիսի 3-ին, ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային ...


03-06-2020
Մայրությունը չի կարող լինել առօրյա
«Եւ մոռցաք այն մխիթարութիւնն որ ձեզ հետ ինչպէս որդիների ...


03-06-2020
Դիմակ կրելն անհրաժեշտ է, բարեկամնե՛ր
Մի քիչ մարդասեր ու կարգապահ լինելը մեզ չի ...


03-06-2020
Որտե՞ղ է ընկել արտասովոր երկնաքարը
Պարզաբանում է Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրենը

«Առհասարակ, եթե ...


03-06-2020
Մտքում՝ Աստված, ձեռքին՝ գրիչ
Հայ անվանի գրող Պերճ Պռոշյանի ծննդյան օրվա առթիվ

Սիրում ...



03-06-2020
Միջնադարյան խազերի վերծանման թեման այսօր էլ է օրակարգում
Հայ երաժշտական մտածողության հիմնական ...

03-06-2020
Ուխտագնացություն Բերդաձոր
Մայիսի 30-ին Քաշաթաղի շրջանի մի խումբ ...

03-06-2020
Լիբիայում հակամարտությունները նոր փուլ են մտնում
Լիբիայում շարունակվում են հակամարտությունները, ...

03-06-2020
Լեւոն Արոնյանի հերթական մեկնարկը
Լեւոն Արոնյանը պատրաստվում է մասնակցել շախմատի ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +12... +14
ցերեկը +26... +28

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO