Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

30.05.2020
ԱՅԼՔ...


Լուծվում է սեփական իրավունքների պաշտպանության վերաբերյալ հասարակության իրազեկման հարցը

Քաղաքացին պետք է շահագրգռված լինի մասնակցելու իրեն վերաբերող որոշումների կայացման գործընթացին

Մասնակցային կառավարման հիմնական գործիքներից մեկը որոշումների կայացման վաղ փուլում հասարակության ներգրավումն է։ Այս գործընթացն ապահովելու համար առաջնային նշանակություն ունի իրավունքների եւ գործընթացների վերաբերյալ հասարակության իրազեկվածության մակարդակի բարձրացումը։ Առանձնակի կարեւորություն ունի առողջությանը եւ ապրելավայրին վերաբերող գործընթացներին քաղաքացու մասնակցությունը, որպեսզի  առավելագույնս պաշտպանի սեփական շահերն ու իրավունքները։
Շրջակա միջավայրի հարցերի վերաբերյալ հանրային իրազեկման եւ հանրության պատշաճ ներգրավվածության ապահովման նպատակով Հայաստանը ընդունել է մի շարք օրենքներ, ենթաօրենսդրական ակտեր, ինչպես նաեւ միջազգային համաձայնագրեր։ Այս ոլորտում Հայաստանի վավերացրած հիմնարար կոնվենցիան «Շրջակա միջավայրի առնչությամբ տեղեկության, որոշումներ ընդունելուն հասարակության մասնակցության եւ արդարադատության մատչելիության» ՄԱԿ—ի 1998 թ. կոնվենցիան է (Օրհուսի)։ Կոնվենցիայի կողմ երկրների պարբերաբար կազմակերպվող հանդիպումների ժամանակ Հայաստանի վերաբերյալ ընդունվել է VI/8 որոշումը, որով առաջարկվում է շարունակել աշխատանքները հանրային լսումների պատշաճ իրականացման, բնապահպանական փորձաքննության գործընթացում հանրության կողմից դիտողությունների եւ առաջարկությունների ներկայացման համար ավելի երկար ժամկետ սահմանելու ուղղությամբ։ Այս առաջարկին անդրադարձ կա նաեւ մարդու իրավունքների պաշտպանի 2019 թ. զեկույցի մեջ։
Առաջարկության մեջ մասնավորապես հիշատակվում է, որ «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման եւ փորձաքննության մասին» 2014 թ. ընդունած օրենքով սահմանված է, որ լիազոր մարմինը պարտավոր է ձեռնարկողի ներկայացրած հայտի, հաշվետվության եւ փորձաքննական եզրակացության նախագծի մասին հանրությանը տեղեկացնել լսումներից առնվազն 7 օր առաջ։ Կոնվենցիայի կողմ երկրների որոշմամբ եւ Հայաստանի մարդու իրավունքների գրասենյակի զեկույցում ասվում է, որ 7 օրը շատ քիչ է, որպեսզի հանրությունը լիարժեք իրազեկվի նախատեսվող գործունեության վերաբերյալ, որի հետեւանքով շահագրգիռ հասարակության մի մասը չի տեղեկանում հանրային լսումների մասին, իսկ տեղեկանալու դեպքում էլ ժամանակը չի բավարարում քննարկվող փաստաթղթերին ծանոթանալուն։ Մարդու իրավունքների պաշտպանի զեկույցում հիշատակվում է մինչեւ 2014 թ. վերոհիշյալ օրենքի ընդունումը, նախկին օրենքի համապատասխան կարգավորունը, որով սահմանված էր, որ հանրային լսումները կազմակերպվում են հասարակությանը այդ մասին ծանուցելուց 15 օր հետո։ Նախկին օրենքով նաեւ սահմանված էր, որ լսումներն իրականացվում են 30 օրացուցային օրվա ընթացքում։
Այստեղ խնդիրն այն է, որ նոր օրենքով հանրային քննարկումների մասին ծանուցելու եւ այն անցկացնելու համար իրականում ավելի երկար ժամանակ է հատկացված, քան հիշատակվող նախորդ օրենքում։ Բանն այն է, որ նախորդ օրենքով նախատեսվող գործունեության հանրային քննարկումը կազմակերպվում էր մեկ փուլով, որի համար հատկացվում էր 15 օր հասարակությանը իրազեկելու համար եւ 30 օր՝ հանրային լսումներ անցկացնելու համար։ Նոր օրենքով շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցություն թողնող առավել ռիսկային գործունեության համար նախատեսված է հանրային լսումների 4 փուլ։ Հանրային իրազեկման եւ հասարակության մասնակցության համար նախատեսված է երեք ծանուցում, յուրաքանչյուրի դեպքում՝ լսումներից 7—ական օր առաջ։ Նման իրազեկում անում է լիազոր մարմինը հիմնական փուլի լսումներից 7 օր առաջ։ Նախնական փուլի լսումների ժամանակ համապատասխան գործունեություն ծավալել ցանկացողն է համայնքներում կազմակերպում համապատասխան լսումներ եւ այդ մասին հանրությանը ծանուցում կրկին լսումնեից 7 օր առաջ։ Հանրային քննարկումների երրորդ փուլում էլ ազդակիր համայնքի տարածքային կառավարման մարմիններն ու համայնքի ղեկավարն են 7 օր առաջ հանրությանը իրազեկում նախատեսվող հանրային քննարկումների մասին։
Այն արվում է մամուլի միջոցներով եւ պատասխանատուների պաշտոնական կայքերով։ Ստացվում է, որ հասարակությանը նախատեսվող գործունեության իրազեկման համար հատկացվում է գումարային 21 օր։ Բացի այդ, եթե նախորդ օրենքով հանրային լսումների անցկացման համար նախատեսված էր 30 օր, ապա նոր իրավական ակտով միայն փորձաքննության հիմնական փուլի համար սահմանված է 40—60 օր։ Այս ժամկետին ավելանում է նաեւ նախնական փուլում ձեռնարկողի կողմից անցկացվող հանրային լսումների ժամկետը։ Չնայած վերոհիշյալ փաստին, մարդու իրավունքների պաշտպանն առաջարկում է ավելացնել լիազոր մարմնի կողմից հանրային քննարկում անցկացնելու մասին հասարակությանը ծանուցելու 7—օրյա ժամկետը։ Ոլորտի լիազոր մարմինը աշխատանքներ է տանում այդ ժամկետը երկարացնելու ուղղությամբ։
Սակայն փորձը ցույց է տալիս, որ հիմնահարցը ոչ թե ժամկետների մեջ է, այլ՝ հասարակությանը նախատեսվող գործունեության վերաբերյալ իրազեկումն ու տեղեկատվությունը հասցնելու։ Քաղաքացիները շատ դեպքերում հայտնում են, որ տեղյակ չեն եղել կազմակերպված հանրային քննարկումների մասին, չնայած օրենքով սահմանված կարգով դրանց մասին մամուլով եւ համացանցով տեղեկատվություն տարածված է եղել։ Փաստը խոսում է այն մասին, որ անհրաժեշտ է ներգրավել նաեւ լրացուցիչ միջոցներ այդ տեղեկությունը շահագրգիռ քաղաքացիներին հասցնելու համար։ Դա կարող են անել քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները եւ հասարակական կազմակերպությունները, որոնք ակտիվ են այս ոլորտում։
Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը եւ Օրհուսի կոնվենցիայի համապատասխանության կոմիտեն դրական են գնահատել, որ «Հասարակական կազմակեպությունների մասին» օրենքում եւ վարչական դատավարության օրենսգրքում կատարված փոփոխությունների միջոցով հասարակական կազմակերպություններին հնարավորություն տրվեց դատարաններում պաշտպանել բնապահպանության ոլորտի հարցերով իրենց դիմած քաղաքացիների իրավունքները։ Նախկինում ՀԿ—ներն իրավունք չունեին նման հարցերով մտնել դատարան։ Սակայն այս դեպքում էլ ընդունելի չի համարվում օրենքով նախատեսված այն նախապայմանը, ըստ որի դատարան կարող է դիմել այն ՀԿ—ն, որը մինչ այդ մասնակցել է հարցի հանրային քննարկմանը։
Շրջակա միջավայրի վերաբերյալ հասարակության իրազեկվածության բարձրացումն առանցքային խնդիրներից է։ Այդ նպատակով ձեւավորված է օրենսդրական դաշտ, որը պարբերաբար կատարելագործման կարիք ունի, սակայն այսօր խնդիր է հասարակության մոտ սեփական իրավունքների գիտակցման եւ դրանք պաշտպանելու ուղղությամբ շահագրգռվածության մեծացումը։ Այն էականորեն ցածր է եւ պայմանավորված է նման մշակույթի բացակայությամբ։ Խնդիրը հնարավոր է լուծել բնապահպանական համակողմանի կրթության միջոցով։
Արմեն ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

13-05-2020





30-05-2020
Հայաստանում ներդրվում է համայնքային միասնական էլեկտրոնային կառավարման հարթակ
Կբարձրացվեն ՏԻՄ-երի աշխատանքների արդյունավետությունը եւ թափանցիկությունը

Ֆիզիկական եւ ...


30-05-2020
«Հայը լինի իր երկրին մեջ տերը, Հայը լինի իր ազատության տերը»
Դրոն հայոց պատմության էջերը հարստացրել է հաղթանակներով

Հայ ...


30-05-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 251 նոր դեպք, առողջացել է ևս 20 պացիենտ
Հայաստանում մայիսի 30-ի, ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային ...


30-05-2020
Ո՞րն է ճշմարտությունը։ Աստծո խոսքը
Ի՞նչը կարող է մեզ ազատագրել։ Աստծո խոսքը։ Ե՞րբ է ...


30-05-2020
Առանց կուսակցությունների զարգացման չկա ժողովրդավարություն
Ի՞նչ փոփոխություններ են նախատեսվում ՏԻՄ ընտրություններում

4000 եւ ...


30-05-2020
Թանգարանի գիտական բաժինն անցել է աշխատանքի
Չի գործելու միայն ցուցադրության հատվածը

ԿԳՄՍ նախարարի հրամանով, ...


30-05-2020
Երեխաներին գնահատել է պետք գիտելիքով
Անցումը նոր համակարգին կնպաստի ինքնակրթության զարգացմանը

ՀՀ կրթության, ...



30-05-2020
«Մենք միակ ժողովուրդն ենք, որի գիրն ու կրոնը զուտ ազգային երեւույթներ են»
Ֆրանսահայ պատմաբան Կլոդ Մութաֆյանի հետ «ՀՀ»—ն ...

30-05-2020
Կարմիր գիրքը՝ բնական սահմանների խախտման ուղղակի ցուցիչ
Եվ համավարակի այս օրերին՝ բնության հետ ...

30-05-2020
Նորընտիր խորհրդարան-կառավարություն համագործակցությո՞ւն, թե՞…
2020 թ. փետրվարի 21-ին Իրանում տեղի ունեցան խորհրդարանի ...

30-05-2020
Չեմպիոնների չեմպիոնը կարող է որոշվել միասնական մրցաշարում
ՈւԵՖԱ-ն շարունակում է ուսումնասիրել եվրագավաթների ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +12... +14
ցերեկը +27... +29

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO