Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

18.09.2019
ԱՇԽԱՐՀ


Սիրիայի քրդերի դեմ գործողությունները շարունակվում են

Էմմա ԲԵԳԻՋԱՆՅԱՆ
e.begijanyan@hhpress.am


Թուրքիայի իշխանությունները վերջին շրջանում ներքին ու արտաքին քաղաքականության ոլորտներում առճակատվել են միաժամանակ մի շարք լուրջ հարցերի, որոնք իրենց վարած քաղաքականության հետեւանք են։ Այդ երկիրը ներքաղաքական ոլորտում հայտնվել է տնտեսական ու քաղաքական լուրջ մարտահրավերների առջեւ։
Էրդողանի կառավարության ջանքերը տնտեսությունը բարելավելու ուղղությամբ ապարդյուն են անցել, սղաճն ու ազգային արժույթի գնանկումը, ինչպես նաեւ գործազրկությունը շարունակվում են։ Իսկ քաղաքական ոլորտում օր օրի լրջանում է իշխող «Արդարություն ու զարգացում» կուսակցության ճյուղավորումը, ինչը լուրջ հարված կլինի ե՛ւ կուսակցությանը, ե՛ւ նախագահին, մասնավորապես 2023թ. նախագահական ընտրություններում։ Նախկին նախագահ Աբդուլահ Գյուլը, նախկին ԱԳ նախարար Ահմեդ Դավութօղլուն եւ նախկին էկոնոմիկայի նախարար Ալի Բաբաջանը, որոնք Էրդողանի մտերիմներն էին եւ իշխող կուսակցության հիմնադիրներից են, ցանկանում են ձեւավորել նոր կուսակցություն, ինչը խոչընդոտելու ուղղությամբ Էրդողանի ջանքերն առայժմ ապարդյուն են։
Ինչ վերաբերում է արտաքին քաղաքականությանը, այստեղ եւս առկա են լրջագույն խնդիրներ։ Այդ թվում՝ ԱՄՆ—Թուրքիա փոխհարաբերություններում առկա խնդիրներին ավելացել է նաեւ ռուսական S—400 հակաօդային համակարգեր գնելու հարցը, ինչը, մասնագետներ հաշվարկներով, շուրջ 9 միլիարդ դոլար է արժեցել Թուրքիայի համար, հաշվի առնելով նաեւ F—35—ի հետ կապված վնասները։ Բացի այդ, դեռեւս այլ սահմանափակումների հարցը օրակարգում է, թեեւ նախագահ Թրամփը հակված չէ դրան։ Մյուս կողմից Կիպրոսի տնտեսական հատուկ գոտում առանց Կիպրոսի թույլտվության նավթ եւ գազ արդյունահանելու նպատակով Թուրքիայի խնդրահարուց հորատումներն են, որ արժանացել են ԱՄՆ—ի եւ Եվրամիության խիստ քննադատություններին։ Սակայն Թուրքիայի համար այս ոլորտում թերեւս առավել կարեւոր է Սիրիայի հարցը, որի շուրջ հակասությունների մեջ է ե՛ւ իր արեւմտյան դաշնակիցների, ե՛ւ Ռուսաստանի ու Իրանի հետ, որոնց հետ համագործակցությունը սկսել է 2017թ. հունվարից՝ Աստանայի գործընթացների շրջանակներում։
Անկարայի համար ազգային անվտանգության հարց է դարձել եւ խիստ կարեւորվել Սիրիայում քրդերի հարցը, ինչի ուղղությամբ լուրջ ջանքեր է գործադրում։ Սիրիայում ընդդեմ քրդերի, որոնք մեծ լումա ունեն դաիշականների դեմ պայքարում եւ վայելում են ԱՄՆ—ի եւ ընդհանրապես Արեւմուտքի աջակցությունը, առ այսօր իրականացրել է «Եփրատի վահան» եւ «Ձիթենու ճյուղ» ռազմական գործողությունները, որոնք Դամասկոսն իրավամբ համարում է զավթողական եւ պահանջում զորքերը դուրս բերել այդ երկրից։ Թուրքիան Արեւմուտքից եւ մասնավորապես ԱՄՆ—ից պահանջում է այդ երկրի հարեւանությամբ Սիրիայում 30—40 կմ խորությամբ Անկարայի վերահսկողությամբ ձեւավորել անվտանգության գոտի, ինչն առ այսօր դրական լուրջ արձագանք չի ունեցել։
Այս առնչությամբ հատկանշական է, որ Անկարայում Սիրիայի հարցերով ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Ջեյմս Ջեֆրիի գլխավորած պատվիրակությունը նախօրեին բանակցություններ է վարել Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարի հետ։ Բանակցությունների արդյունքների վերաբերյալ Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը հանդես է եկել հայտարարությամբ, որտեղ շեշտվում է, որ համաձայնություն է ձեռք բերվել Եփրատի արեւելյան հատվածում անվտանգության գոտի ստեղծելու եւ այդ ուղղությամբ համգործակցության, ինչպես նաեւ սիրիացի փախստականների վերադարձի համար անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելու շուրջ։ Բացի այդ, ինչպես նշել է թուրքական «Անատոլու» գործակալությունը, բանակցություններում քննարկվել են նաեւ Իդլիբի իրավիճակը, Սիրիայի հյուսիսում անվտանգության գոտի ստեղծելու եւ նոր սահմանադրությունը մշակող կոմիտեի ձեւավորման հարցերը։
Թուրքիան չի ցանկանում հեռանալ Իդլիբ նահանգից, որտեղ, ըստ Իրանի եւ Ռուսաստանի հետ պայմանավորվածության, պետք է վերահսկողություն իրականացնել որպես բախումնազերծ գոտի։ Իդլիբը փաստորեն միակ նահանգն է, որ վերահսկում են զինված խմբերը, ընդ որում զգալի հատվածը՝ ավելի քան 60 տոկոսը վերահսկում է ահաբեկչական «Ալ Նոսրան», այժմ՝ «Թահրիր ալ Շամը», որն «Ալ կայիդայի» սիրիական մասնաճյուղն է, սակայն ավելի ուշ հայտարարել է, թե անկախ կազմակերպություն է, ինչը բնականաբար չի փոխել դրա բնույթը։ 2018թ. Դամասկոսը ձեռամուխ եղավ ռուսական ուժերի աջակցությամբ վերահսկողություն հաստատել նաեւ այստեղ, ինչին խիստ դեմ էր Թուրքիան։
Ի վերջո, Իդլիբի վերաբերյալ 2018թ. սեպտեմբերին Մոսկվա—Անկարա համաձայնություն ձեռք բերվեց, ըստ որի Իդլիբում իշխանությունների եւ ընդդիմության վերահսկողության տակ գտնվող տարածքների միջեւ 15 կմ խորությամբ անվտանգության գոտի էր ստեղծվելու, ինչը ողջունեց նաեւ Արեւմուտքը, որը խիստ դեմ էր Իդլիբի վրա հարձակվելուն։ Պայմանավորվածության համաձայն՝ մինչեւ հոկտեմբերի 15—ը ընդդիմադիր ուժերը պետք է հեռանային նշյալ գոտուց։ Սակայն ոչ միայն առ այսօր Թուրքիան լիովին չի իրականացրել ստանձնած պարտավորությունները, այլեւ տեղի են ունեցել նշյալ ուժերի միջեւ բախումներ։

24-07-2019





 
18-09-2019
Առասպելի հրապույրը. մեթոդաբանություն
Իշխանությունների հովվերգությունը

Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
t.khachatryan@hhpress.am


Ըստ երեւույթին պետականություն ունենալը առանձին ...


18-09-2019
Սպիտակի կարի միավորում. երբեմնի փառքի երեկն ու վաղը
Շատ բան կորոշի ներկան

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Խորհրդային տարիներին Սպիտակի ...


18-09-2019
Գործարար մարդու հեղանիշը (հեղանիշ— հեղինակության նիշ, «իմիջ»)
Հիշում եք՝ նախկինում ինչ վերաբերմունք կար «գործարար մարդ» հասկացության ...


18-09-2019
Տպագիր ու էլեկտրոնային միջոցները պետք է զուգահեռ զարգանան
Ինչու գնել թերթ, եթե համացանցում ինֆորմացիայի պակաս չկա

Լիանա ...


18-09-2019
Նոյից հետո առաջին վերելքը Արարատ
Խաչատուր Աբովյանի տուն-թանգարանը հայտարարել է մրցույթ

Եվրոպական բազմաթիվ ...


18-09-2019
Անվտանգության խորհրդի հերթական նիստը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ երեկ տեղի է ունեցել անվտանգության ...



18-09-2019
Էլեկտրամոբիլներով երթեւեկելը ժամանակի պահանջ է
Բացվել է առաջին արեւային լիցքավորման ...

18-09-2019
Դպրոցը՝ Մերուժան Ստեփանյանի անունով
Անցած տարի «Հայրենասեր» բարեգործական հասարակական ...

18-09-2019
Վերանորոգման եւ հիմնանորոգման աշխատանքներ ամբողջ հանրապետությունում
Տասնյակ տարիներ չվերանորոգված ...

18-09-2019
Հայ թենիսիստի վարպետությունը հրապուրել է ամերիկացիներին
Հայաստանի խոստումնալից թենիսիստներից մեկը՝ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +20... +22
ցերեկը +26... +28

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO