Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

18.09.2019
ԵՐԵՎԱՆ


«Ձեւած շապիկներն» այսօր էլ նեղ են Երեւանի ուսերին

Հայոց մայրաքաղաքը մեծանում է էպոսի Դավթի նման

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am

«Հաղթանակ» զբոսայգուց դիտելիս Երեւանը վարդագույն քարե ծաղիկ է թվում. վարսանդը Լենինի հրապարակն է՝ ծաղկաթերթերի նման բոլորված թաղամասերով։ Եվ այդ ծաղիկը, կարծես, բացվել է կանաչ, հսկայական թաղարի՝ քաղաքը շրջապատող այգիների ու զբոսայգիների մեջ։ Դիմացդ հառնում է Արարատը։ Հայացքդ վարդագույն ալիք տված քաղաքի վրայով սահեցնելով, փնտրում ես Արին—Բերդը, Կարմիր բլուրը, Շենգավիթը, Ծիծեռնակաբերդը...»։
Երեւանցիներն արդեն մոտավոր պատկերացում կազմեցին, թե որ ժամանակների Երեւանի նկարագրությունն է սա։ Իսկ հիմա նույն հատվածից բոլորովին այլ տեսարան է բացվում։ Ու ասել, որ սա նախկինին զիջում է՝ կսխալվենք, որովհետեւ երեւանյան եւ ոչ մի տեսարան չի կարող զիջող լինել, որովհետեւ Երեւանի մասին յուրաքանչյուր բնակիչ իր պատկերացումն ու գնահատականն ունի։ Մեկի համար նոր Երեւանն է գեղեցիկ, մյուսի համար՝ հինը, մեկ այլ՝ արտասահմանից ժամանած երեւանցու համար էլ մեր մայրաքաղաքը նմանվում է եվրոպական քաղաքի։ Քաղաքը ամեն տեսքով էլ հավանողներ ու չհավանողներ ունի։ Միայն թե նոր հարմարությունների կամ էլ անհարմարությունների կողքին աստիճանաբար պատմություն է դառնում երեւանյան «համուհոտը»։ Ցավոք, այսօր երբեմն կողք կողքի ապրող բնակիչները միմյանց չեն ճանաչում։ Մինչդեռ Երեւանի կոլորիտի մի մաս էր հարեւանության շփումը՝ ամենատարբեր դրսեւորումներով՝ մինչեւ անգամ «կոդավորված»։ Ասենք, եթե «պառավոյից» հարվածի ձայն էր գալիս, ուրեմն՝ հարեւանը հաղորդագրություն էր ուղարկում՝ «մեր տուն արի»։ Օրը օր չէր լինում նաեւ առանց պատշգամբային շփումների։ Էլ չենք խոսում երեկոյան ժամերին բակերում աշխուժության մասին։
Նկարագրվածը մեր օրերում, գուցե, անհարմար ու արտասովոր է թվում, բայց նաեւ դրանք են եղել երեւանյան առօրյայի անբաժան մասնիկն ու տարրը։
Այսօր «մայրաքաղաքային սովորությունները» քիչ թե շատ պահպանվում են ծայրամասային թաղամասերում կամ այն շենքերում, որտեղ բնակիչները քիչ են փոխվել։ Ու այդպիսի բակերում հայտնվելով, մանկության, պատանեկության ու երիտասարդության հուշերով չապրել, կարոտ չզգալ հնարավոր չէ։
Բակային խաղերը, մայրաքաղաքի շուկաների թարմ բանջարեղենի բույրն ու իրարանցումը, տանը գտնվող ծնողներին պատուհանի մոտ կանչող երեխաների՝ բակից լսվող ձայները, պատուհաններից պարաններով ներքեւ իջեցվող իրերը եւ, վերջապես, երեւանյան «մոդայիկ» մյուս դրսեւորումներն այդ ժամանակներում երեւանաբնակ համարվողի համար խոսուն հիշողություններ են։
Այսօրվա առօրյան էլ վաղն է նույն ցանկալի հիշողությունը դառնալու ներկայիս երեւանաբնակի համար, որովհետեւ փոխվում են ժամանակները, փոխվում են նաեւ մարդիկ ու առօրյա երեւույթները։ Բացի այդ, այսօր էլ քաղաքը շինհրապարակ է։ Իսկ յուրաքանչյուր նոր շենք իր նոր բնակիչներով նոր սովորույթների ձեւավորման առիթ է դառնում։ Ու թե շինհրապարակի վերջնարդյունքը որքանով է քաղաքը մոտեցնում թամանյանական նախագծին ու պատկերացումներին կամ հեռացնում թամանյանական նախագծից ու պատկերացումներից՝ կարծիքներն ու տեսակետները տարբեր են։ Մի բան է հստակ՝ թամանյանական Երեւանը Դավթի պես է մեծացել։ Մարտիրոս Սարյանն իր հուշերում գրել է. «Երբ ծնվում էր այս նոր քաղաքը, ես ներկա էի։ Այն ծնվում էր թղթի վրա, իսկ ինչ ստեղծվում է թղթի վրա, ես նրան հավատում եմ, որովհետեւ նկարիչ եմ։ Նստել էի Թամանյանի կողքին, իսկ նա գծում ու ասում էր.
—Մարտիրոս, այստեղ համալսարանական թաղամաս է լինելու, այստեղ՝ հրապարակ։
Մոտ 40 տարի առաջ էր՝ գծագրում էր ու պատմում, իսկ ես չէի պատկերացնում, որ այդ ամենն այսքան շուտ կիրականանա եւ այն էլ բազմապատկված, աներեւակայելի մեծությամբ։ Ինքը՝ Թամանյանն էլ չէր պատկերացնում։ Նոր Երեւանի համար ձեւած բոլոր շապիկները հանկարծ նեղ եկան նրա ուսերին, պատռվեցին։ Էպոսի Դավթի նման էր մեծանում քաղաքը՝ օր օրի, ժամ առ ժամ»։

05-09-2019





 
18-09-2019
Առասպելի հրապույրը. մեթոդաբանություն
Իշխանությունների հովվերգությունը

Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
t.khachatryan@hhpress.am


Ըստ երեւույթին պետականություն ունենալը առանձին ...


18-09-2019
Սպիտակի կարի միավորում. երբեմնի փառքի երեկն ու վաղը
Շատ բան կորոշի ներկան

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Խորհրդային տարիներին Սպիտակի ...


18-09-2019
Գործարար մարդու հեղանիշը (հեղանիշ— հեղինակության նիշ, «իմիջ»)
Հիշում եք՝ նախկինում ինչ վերաբերմունք կար «գործարար մարդ» հասկացության ...


18-09-2019
Տպագիր ու էլեկտրոնային միջոցները պետք է զուգահեռ զարգանան
Ինչու գնել թերթ, եթե համացանցում ինֆորմացիայի պակաս չկա

Լիանա ...


18-09-2019
Նոյից հետո առաջին վերելքը Արարատ
Խաչատուր Աբովյանի տուն-թանգարանը հայտարարել է մրցույթ

Եվրոպական բազմաթիվ ...


18-09-2019
Անվտանգության խորհրդի հերթական նիստը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ երեկ տեղի է ունեցել անվտանգության ...



18-09-2019
Էլեկտրամոբիլներով երթեւեկելը ժամանակի պահանջ է
Բացվել է առաջին արեւային լիցքավորման ...

18-09-2019
Դպրոցը՝ Մերուժան Ստեփանյանի անունով
Անցած տարի «Հայրենասեր» բարեգործական հասարակական ...

18-09-2019
Վերանորոգման եւ հիմնանորոգման աշխատանքներ ամբողջ հանրապետությունում
Տասնյակ տարիներ չվերանորոգված ...

18-09-2019
Հայ թենիսիստի վարպետությունը հրապուրել է ամերիկացիներին
Հայաստանի խոստումնալից թենիսիստներից մեկը՝ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +20... +22
ցերեկը +26... +28

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO