Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

06.06.2020
ՍՈՑԻՈՒՄ


Սննդային հավելումներ. երբ սպառողը ստիպված է ցանկերով խանութ մտնել

Որպեսզի ուտի երշիկ եւ ոչ թե երշիկանման ուտեստ

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Սննդային հավելումներից խոսելիս նշել ենք, որ պայմանական նշանն է հենց «E» դասիչը։ Որ սննդային հավելումների կոդավորման միասնական համակարգ կա, որ մշակել է ԵՄ—ն, բայց որ այդ շարքում կան հավելումներ, որ ներառված չեն ԵԱՏՄ եւ ՀՀ սննդամթերքի արտադրության մեջ օգտագործվող թույլատրելի սննդային հավելումների ցանկում։
Մենք հիմա կխոսենք այն մասին, թե որ սննդային հավելումներն են վտանգավոր։
Նախ ասենք, որ Հայաստանում իրացվող եւ Հայաստան ներմուծվող սննդամթերքի բաղադրության մեջ սննդային հավելումների առկայության դեպքում մակնշման վրա պետք է նշվեն սննդային հավելումի գործառութային (տեխնոլոգիական) նշանակությունը (օրինակ՝ թթվայնության կարգավորիչ, կայունացուցիչ, էմուլգատոր եւ այլն) եւ սննդային հավելման անվանումը (օրինակ՝ սորբինաթթու), որը կարող է փոխարինվել սննդային հավելման ծածկագրով (օրինակ՝  200)։ Եվ սննդամթերք գնելիս անհրաժեշտ է ուսումնասիրել մակնշումն ու ընտրել սննդամթերքը՝ ելնելով նաեւ դրանում օգտագործված սննդային հավելումների օգտագործման անհրաժեշտությունից։ Որպես կողմնորոշիչ օրինակ հարկ է նշել, որ չի թույլատրվում սննդային հավելումների օգտագործումը հետեւյալ սննդատեսակներում՝ չմշակված սննդամթերք, մեղր, գինի, կենդանական ծագման ճարպեր, կարագ, կաթ եւ սերուցք, բնական հանքային ջուր, սուրճ (բացի լուծվող բուրավետացվածի), չբուրավետացված տերեւային թեյ, շաքարներ, չոր մակարոնային արտադրանք (բացի ոչ գլյուտենայինների եւ քիչ սպիտակուցայինների), բնական չբուրավետացված չորաթան (բացի մանրէազերծվածի)։
Հստակ պետք է իմանալ, որ ՀՀ կառավարության 2007թ. ապրիլի 26—ի որոշման համաձայն՝ արգելված սննդային հավելումներն են՝ E121, E123 ներկանյութերը, E216, E217, E240 պահածոյացնող նյութերը եւ E924a, E924B որակի բարելավման նյութերը (ալյուրի եւ հացի)։
Տեղեկացնենք նաեւ, որ նյութեր կան, որոնք սննդին ավելացվում են, բայց սննդային հավելումներ չեն համարվում։ Օրինակ, այդպիսիք չեն համարվում մթերքի որակական բարելավման կամ սննդային արժեքի բարձրացման նպատակով սննդամթերքին ավելացվող նյութերը (վիտամիններ, ամինաթթուներ, որոշ միկրոէլեմենտներ)։
Սպառողները պետք է հիշեն, որ E 127, E 154, E 160b, E 161g, E 173 եւ E 180 սննդային հավելումների (ներկանյութեր) իրացումը մանրածախ առեւտրի կետերում արգելվում է։ Արգելվում է նաեւ E 425 սննդային հավելման օգտագագործումը դոնդողանման հրուշակեղենում եւ փոքր տարաներում փաթեթավորված դոնդողներում։ Արգելվում է E 400, E 401, E 402, E 403, E 404, E 406, E 407, E 407a, E 410, E 412, E 413, E 414, E 415, E 417, E 418 եւ(կամ) E 440 սննդային հավելումների օգտագործումը փոքր փաթեթավորմամբ (մեկանգամյա ուտելու համար) դոնդողներում, դոնդողանման հրուշակեղենում։
Հավատացեք, սա դեռ ամենը չէ, սննդային հավելումների հետ կապված էլի ցանկեր կան՝ այդ հավելումների թույլատրելի չափաքանակների, առավելագույն թույլատրելի չափաքանակների…
Ի՞նչ անել, ցանկերո՞վ մտնել խանութ ու տասնյակ րոպեներ վատնել, թե՞ աչքին ընկածն ու գրպանին հարմար ապրանքը վերցնել ու գնալ։ Որոշողը ինքը՝ սպառողն է։ Նա ի վերջո այնքան գրագետ պիտի լինի այս ոլորտում, որ հասկանա՝ մսից պատրաստված երշի՞կ է ուտում, թե՞ օսլայով, սպիտակաձավարով, ալյուրով շաղախված երշիկանման ինչ—որ բան։ Կամ՝ պանի՞ր է ուտում, թե՞ կպչունություն ապահովող հավելանյութերով պանրանման մի բան։ Սեփական առողջությունը պահպանելու համար, հավատացեք, արժե խանութներում թեկուզ մի քիչ ընթերցանությամբ զբաղվել, այնպիսի ապրանք գնել, որի մակնշումը լավ կերեւա (հետագծելիության շնորհիվ գոնե կարելի կլինի գտնել սննդամթերքի արտադրության ոլորտում խախտում թույլ տվածին)։
Սպառողը կարող է դատել նաեւ հետեւյալից ելնելով. սննդային հավելում պետք է լինի միայն այն ժամանակ, եթե «բացակայում է սպառողի առողջության վրա ռիսկային ազդեցությունը, սպառողին չի գցում թյուրիմացության մեջ եւ օգտագործվում է մեկ կամ մի քանի տեխնոլոգիական նպատակներով, որոնց հնարավոր չէ հասնել տնտեսապես եւ տեխնիկապես հասանելի այլ միջոցներով»։ Ուշադրություն հրավիրենք շարունակությանը՝ (հավելում պետք է լինի) «սննդամթերքի կայունությունն ապահովելու, պահման ժամանակահատվածն ավելացնելու կամ զգայորոշման ցուցանիշները բարելավելու համար՝ պայմանով, որ սննդամթերքի տեսքը, բնույթը, որակը չեն փոխվելու եւ սպառողին մոլորության մեջ չեն գցելու։ Կամ՝ նախապատրաստման, մշակման, պատրաստման, փաթեթավորման, փոխադրման, պահման եւ այլ գործընթացներում անհրաժեշտ որոշակի նպատակների համար՝ պայմանով, որ սննդային հավելումը չի թաքցնելու անորակ հումքի օգտագործումը կամ արտադրական շղթայում անցանկալի (այդ թվում՝ ոչ հիգիենիկ) գործընթացները»։
Մի հանգամանքի էլ պետք է ուշադրություն դարձնենք. սպառողը պետք է իմանա, որ արգելվում է E 410, E 412, E 415 եւ E 417 սննդային հավելումների օգտագործումը ջրազրկված՝ մինչեւ ուտելը թրջում պահանջող սննդամթերքում։ Փոքր փաթեթավորմամբ (մեկանգամյա ուտելու համար) դոնդողներում, դոնդողանման հրուշակեղենում արգելվում է E 400, E 401, E 402, E 403, E 404, E 406, E 407, E 407a, E 410, E 412, E 413, E 414, E 415, E 417, E 418 եւ(կամ) E 440 սննդային հավելումների օգտագործումը։
Եթե այս ամենը փորձենք ոչ մասնագիտորեն, հակիրճ ձեւակերպել, ապա գուցե սա ասենք. սպառողը չպետք է տրվի ապրանքի գույնի ու տեսքի պատրանքին, դա կարող է զանազան հավելումների հետեւանք լինել։ Ու մեր առողջության մասին մեզնից շատ ոչ ոք չի մտածի, ոչ արտադրողը, ոչ էլ արտադրողին ստուգողը, քանզի պատիժը խիստ չէ, եւ ստուգումներն էլ օրենքով սահմանափակ են։

24-09-2019





05-06-2020
Սեւանա լիճն այս տարի եւս կկանաչի
Միայն համալիր միջոցառումները կփրկեն Սեւանի էկոհամակարգը

Սեւանի էկոհամակարգը ...


05-06-2020
Վարակը չպետք է ազգային սպառնալիք դառնա
Կմտցվեն մուտքի եւ ելքի լրացուցիչ սահմանափակումներ

Պաշտոնական տվյալների ...


05-06-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 596 նոր դեպք․ ապաքինվել է 45, մահացել 7 քաղաքացի
Հայաստանում հունիսի 5-ին, ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային ...


05-06-2020
Սուտ
Միգուցե, յուրաքանչյուրը կմտածի այս մասին եւ իր համար ...


05-06-2020
345 հանրային ծառայողներ նորակառույց բնակարաններ կունենան
Գործադիրը հաստատեց այդ բնակարանների վաճառքի կարգը

Բնակարանային շինարարությունը ...


05-06-2020
Սուսերամարտ՝ բացասական եւ դրական հույզերի միջեւ
Մշակութային թերապիա եւ առողջություն

Կյանքը բոլոր ժամանակներում եղել ...


05-06-2020
Ճամփաբաժան
Կենսոլորտը պետք է պաշտպանվի, եւ նրա պաշտպանվելու հետեւանքները ...



05-06-2020
Խաչիկ Դաշտենցի կենսագրական ոչ հայտնի մանրամասները
Նորերս լույս տեսած «Կորուսյալ երկրի ...

05-06-2020
Երես առած երեխայի լուրջ քմահաճույքը
Թատրոնը նրա համար զուտ թամաշա չդարձավ, ...

05-06-2020
Հետահայաց վերլուծության փորձ
Թե ինչպես Կիեւում մայդանը դարձավ ...

05-06-2020
Սխալ հաշվարկի հետեւանքը
Արագ շախմատի Եվրոպայի անդրանիկ առցանց առաջնության ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +13... +15
ցերեկը +28... +30

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO