Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

14.07.2020
ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ


Բուհերն իրենք պետք է ապահովեն իրենց գոյության ուղիները

Մտորումներ Հայաստանի ներկայիս կրթական համակարգի զարգացման մասին

Այս տարի նշվում է Երեւանի պետական համալսարանի 100-ամյակը։ Համալսարանը բացվեց որպես բազմակողմանի գիտական ուղղությունների եւ մասնագիտությունների բուհ, որտեղ կային ե՛ւ հումանիտար, ե՛ւ ագրարային, ե՛ւ բժշկագիտական, ե՛ւ բնական գիտությունների ուղղություններ։ Մինչեւ գյուղատնտեսական եւ բժշկական ինստիտուտների հիմնադրումը այս ֆակուլտետները մյուս ուղղությունների հետ միասին ԵՊՀ—ի անբաժան մասերն էին։
Համալսարանական այս ձեւը այն ժամանակվա համար ընդունելի էր, առաջատար եւ արդիական։ Ունենալով դասախոսական եւ կազմակերպչական երկար տարիների փորձ, աշխատելով եւ ղեկավարելով մի շարք բուհեր Ռուսաստանում, Ֆրանսիայում եւ Վրաստանում՝ ԵՊՀ հիմնադիր—ռեկտոր Յ. Ս. Ղամբարովը հիմք ընդունեց Հայաստանի համալսարանի ստեղծման համար հենց այդ ձեւը, որովհետեւ երիտասարդ հանրապետության համար անհրաժեշտություն կար արագ ունենալու մասնագետներ ամենատարբեր բնագավառների համար։
Այս նպատակների իրագործման համար նա Ռուսաստանից եւ արտերկրից հրավիրեց լավագույն հայ դասախոսներին։
Համեմատելով այն ծանր ժամանակաշրջանը Հայաստանի ներկայիս բուհական կյանքի հետ՝ կարելի է ասել, որ ներկայիս բուհերը շատ բան կարող են ընդօրինակել այն ժամանակաշրջանից, հատկապես՝ մարզերի պետական համալսարանները։
Բացի Երեւանից, մարզերում՝ Գյումրիում, Վանաձորում, Գորիսում, Գավառում ստեղծվել են մի շարք պետական համալսարաններ, ինչպես նաեւ Իջեւանում բացվել է ԵՊՀ մասնաճյուղը։ Սակայն սրանցից գրեթե ոչ ոք լիովին չի համապատասխանում պետական համալսարանի բարձր անվանը եւ կարգավիճակին։ Մի մասը, որը ի սկզբանե եղել է մանկավարժական ինստիտուտ, ներկայումս շարունակում է պահպանել մանկավարժական ինստիտուտի կարգավիճակը՝ ուշադրություն դարձնելով միայն մանկավարժության վրա եւ զարգացնելով մագիստրատուրա եւ ասպիրանտուրա հենց մանկավարժության գծով։ Եվ դա՝ չնայած այն բանին, որ հայերի միտքը կարող է զարգանալ ե՛ւ միջուկային ֆիզիկայի, ե՛ւ տիեզերական, ե՛ւ ռազմատեխնիկական, ե՛ւ աստղագիտական ու այլ ոլորտներում։
Օրվա պահանջն է, որ մարզերի բուհերը լինեն մոբիլ, բազմակողմանի զարգացած եւ հիմնվեն ոչ միայն հումանիտար մասնագիտությունների (իրավաբանություն, բանասիրություն, տնտեսագիտություն, մանկավարժություն եւ այլն) վրա, որոնց պահանջը Հայաստանի շուկայում արդեն իսկ սպառվել է։
Հասկանալի է, որ պետությունն ամեն կերպ աջակցում է մարզերի բուհերին՝ նրանց օգնելու համար ստեղծելով հիմնադրամներ եւ հոգաբարձուների խորհուրդներ։ Սակայն պետության պահանջն է, որ բուհերը տան որակյալ, պահանջարկ ունեցող «արտադրանք», ինչպես նաեւ տեղերում ստեղծվեն գիտահետազոտական եւ գիտակրթական կազմակերպություններ, որպեսզի տեղերում զարգանա գիտությունը, երիտասարդությունը գործ ունենա տեղերում եւ չլքի իր բնակավայրը՝ գալով եւ կուտակվելով Երեւանում։
Մարզերի բուհերի ղեկավարությունը, որակյալ կրթությունից բացի, պետք է պատասխանատու լինի շրջանավարտի աշխատանքի տեղավորման հարցում։ Անհրաժեշտ է այնպես կազմակերպել աշխատանքները, որ ավարտելուց հետո շրջանավարտն ունենա իրեն համապատասխան աշխատանք։
Երեւի թե ժամանակը հասունացել է, որպեսզի բուհերը ոչ միայն «նստեն» պետության վզին, այլեւ նախաձեռնությամբ հանդես գան՝ ստեղծելով նոր պահանջվող մասնագիտություններ, հաշվի առնելով մարզերի պահանջը եւ աշխարհագրական—բնագիտական դիրքը, զարգացնելով տուրիստական, առողջապահական, էկոլոգիական, գյուղատնտեսական, բարձր տեխնոլոգիաների եւ այլ ոլորտներ։ Որովհետեւ պետությունը բուհերին հնարավորություն է տվել ինքնուրույն ստեղծելու ներկայումս առաջնային մասնագիտություններ եւ ուղղություններ, որոնք կգտնեն նաեւ իրենց ներդրողին։
Բուհերն իրենք պետք է ապահովեն իրենց գոյության ուղիները՝ ստեղծելով նոր մասնագիտություններ եւ փակելով պակասորդը։
Ստեփան ԿԵՐՏՈՂ
ՀՀ եւ ՌԴ պատմական
գիտությունների դոկտոր

31-10-2019





14-07-2020
Բարձր դրույքաչափով մաքսատուրք վճարածը կկարողանա հետ ստանալ ավելի փոխանցած գումարը
Հունիսի 12-ից ուժի մեջ մտած որոշումը հետադարձ ուժ ...


14-07-2020
Հանրակրթության նոր չափորոշիչներով առաջնայնություն է տրվում կրթության բովանդակությանը
Տարրական դասարաններում մեկական շաբաթով կերկարացվեն գարնանային եւ աշնանային ...


14-07-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 339 նոր դեպք․ ապաքինվել է 864, մահացել 8 քաղաքացի
Հայաստանում հուլիսի 14-ին հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության ընդհանուր ...


14-07-2020
Ես արարում եմ, որովհետեւ տեսել եմ, թե ինչպես է արարում Հայրը
Ճշմարիտ, ճշմարիտ ասում եմ ձեզ, թէ Որդին իրանից կարող ...


14-07-2020
ՀՀ Ազգային հերոս Թաթուլ Կրպեյանի եւ Գետաշենի ինքնապաշտպանության մասին մենագրության հետքերով
Նոյեմբերի 23-ին Փարիզի Հայկական մշակույթի տանը կայացավ գրքիս ...


14-07-2020
Մայթեզրերն ավտոշուկա, վարձույթի շուկա կազմակերպելու համար չեն
Հարցը կկարգավորվի օրենսդրական նախաձեռնությամբ

Օրենսդրորեն սահմանվելու են տրանսպորտային ...


14-07-2020
Էռնեստ Հեմինգուեյ
Երջանկության եւ ողբերգության առասպելը

1961 թ. հուլիսի 2-ին ...



14-07-2020
Իսկը «թուրքեցի» սպանություններ
«Գթասրտություն դրսեւորելու կարիք չկա։ ...

14-07-2020
«Գ. Գաբրիելյանը հայ մանկագրության մեջ իր հավասարը չունի...»
Նա բարձրացրել է ժանրը՝ հասցնելով ...

14-07-2020
Համարակալված կենդանիները նաեւ անձնագիր կունենան
Խթանվում է խոշոր եղջերավոր անասունների ...

14-07-2020
Հայաստանի հավաքականը 1/8 եզրափակիչում
Հայաստանի տղամարդկանց ազգային հավաքականը, ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +19... +21
ցերեկը +32... +34

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO