Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

23.11.2019
ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ


Բուհերն իրենք պետք է ապահովեն իրենց գոյության ուղիները

Մտորումներ Հայաստանի ներկայիս կրթական համակարգի զարգացման մասին

Այս տարի նշվում է Երեւանի պետական համալսարանի 100-ամյակը։ Համալսարանը բացվեց որպես բազմակողմանի գիտական ուղղությունների եւ մասնագիտությունների բուհ, որտեղ կային ե՛ւ հումանիտար, ե՛ւ ագրարային, ե՛ւ բժշկագիտական, ե՛ւ բնական գիտությունների ուղղություններ։ Մինչեւ գյուղատնտեսական եւ բժշկական ինստիտուտների հիմնադրումը այս ֆակուլտետները մյուս ուղղությունների հետ միասին ԵՊՀ—ի անբաժան մասերն էին։
Համալսարանական այս ձեւը այն ժամանակվա համար ընդունելի էր, առաջատար եւ արդիական։ Ունենալով դասախոսական եւ կազմակերպչական երկար տարիների փորձ, աշխատելով եւ ղեկավարելով մի շարք բուհեր Ռուսաստանում, Ֆրանսիայում եւ Վրաստանում՝ ԵՊՀ հիմնադիր—ռեկտոր Յ. Ս. Ղամբարովը հիմք ընդունեց Հայաստանի համալսարանի ստեղծման համար հենց այդ ձեւը, որովհետեւ երիտասարդ հանրապետության համար անհրաժեշտություն կար արագ ունենալու մասնագետներ ամենատարբեր բնագավառների համար։
Այս նպատակների իրագործման համար նա Ռուսաստանից եւ արտերկրից հրավիրեց լավագույն հայ դասախոսներին։
Համեմատելով այն ծանր ժամանակաշրջանը Հայաստանի ներկայիս բուհական կյանքի հետ՝ կարելի է ասել, որ ներկայիս բուհերը շատ բան կարող են ընդօրինակել այն ժամանակաշրջանից, հատկապես՝ մարզերի պետական համալսարանները։
Բացի Երեւանից, մարզերում՝ Գյումրիում, Վանաձորում, Գորիսում, Գավառում ստեղծվել են մի շարք պետական համալսարաններ, ինչպես նաեւ Իջեւանում բացվել է ԵՊՀ մասնաճյուղը։ Սակայն սրանցից գրեթե ոչ ոք լիովին չի համապատասխանում պետական համալսարանի բարձր անվանը եւ կարգավիճակին։ Մի մասը, որը ի սկզբանե եղել է մանկավարժական ինստիտուտ, ներկայումս շարունակում է պահպանել մանկավարժական ինստիտուտի կարգավիճակը՝ ուշադրություն դարձնելով միայն մանկավարժության վրա եւ զարգացնելով մագիստրատուրա եւ ասպիրանտուրա հենց մանկավարժության գծով։ Եվ դա՝ չնայած այն բանին, որ հայերի միտքը կարող է զարգանալ ե՛ւ միջուկային ֆիզիկայի, ե՛ւ տիեզերական, ե՛ւ ռազմատեխնիկական, ե՛ւ աստղագիտական ու այլ ոլորտներում։
Օրվա պահանջն է, որ մարզերի բուհերը լինեն մոբիլ, բազմակողմանի զարգացած եւ հիմնվեն ոչ միայն հումանիտար մասնագիտությունների (իրավաբանություն, բանասիրություն, տնտեսագիտություն, մանկավարժություն եւ այլն) վրա, որոնց պահանջը Հայաստանի շուկայում արդեն իսկ սպառվել է։
Հասկանալի է, որ պետությունն ամեն կերպ աջակցում է մարզերի բուհերին՝ նրանց օգնելու համար ստեղծելով հիմնադրամներ եւ հոգաբարձուների խորհուրդներ։ Սակայն պետության պահանջն է, որ բուհերը տան որակյալ, պահանջարկ ունեցող «արտադրանք», ինչպես նաեւ տեղերում ստեղծվեն գիտահետազոտական եւ գիտակրթական կազմակերպություններ, որպեսզի տեղերում զարգանա գիտությունը, երիտասարդությունը գործ ունենա տեղերում եւ չլքի իր բնակավայրը՝ գալով եւ կուտակվելով Երեւանում։
Մարզերի բուհերի ղեկավարությունը, որակյալ կրթությունից բացի, պետք է պատասխանատու լինի շրջանավարտի աշխատանքի տեղավորման հարցում։ Անհրաժեշտ է այնպես կազմակերպել աշխատանքները, որ ավարտելուց հետո շրջանավարտն ունենա իրեն համապատասխան աշխատանք։
Երեւի թե ժամանակը հասունացել է, որպեսզի բուհերը ոչ միայն «նստեն» պետության վզին, այլեւ նախաձեռնությամբ հանդես գան՝ ստեղծելով նոր պահանջվող մասնագիտություններ, հաշվի առնելով մարզերի պահանջը եւ աշխարհագրական—բնագիտական դիրքը, զարգացնելով տուրիստական, առողջապահական, էկոլոգիական, գյուղատնտեսական, բարձր տեխնոլոգիաների եւ այլ ոլորտներ։ Որովհետեւ պետությունը բուհերին հնարավորություն է տվել ինքնուրույն ստեղծելու ներկայումս առաջնային մասնագիտություններ եւ ուղղություններ, որոնք կգտնեն նաեւ իրենց ներդրողին։
Բուհերն իրենք պետք է ապահովեն իրենց գոյության ուղիները՝ ստեղծելով նոր մասնագիտություններ եւ փակելով պակասորդը։
Ստեփան ԿԵՐՏՈՂ
ՀՀ եւ ՌԴ պատմական
գիտությունների դոկտոր

31-10-2019





22-11-2019
«Խաղաղության աստղը՝ Արցախի երկնակամարում»
Նկարահանվում է ֆիլմ աշխարհի միստիկ վայրերի մասին, որում ...


22-11-2019
Բյուրականի աստղազարդ երկինքն ու Արագածի ջրերը
Նոր գաղափարներ՝ զբոսաշրջության զարգացման համար

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am


Բյուրական համայնքի ...


22-11-2019
Կշահեն արագ գործող եւ հավատարիմ դաշնակիցները
Պետք է առավելագույնի հասցնենք մեր դիվանագիտական ու ռազմաքաղաքական ...


22-11-2019
Դեպի միասնական ֆինանսական շուկա
ԵԱՏՄ երկրների օրենսդրությունն այդ ոլորտում կներդաշնակեցվի մինչեւ 2025 ...


22-11-2019
Ադրբեջանից բռնագաղթածները կապահովվեն մշտական օթեւանով
Այս փուլում 112 ընտանիքի խնդիր կլուծվի

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


1988-1992 ...


22-11-2019
Գրքերը կզեղչվեն 40 տոկոսով
Մեկնարկում է Գրքի երեւանյան 3-րդ փառատոնը

Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ
l.sargsyan@hhpress.am


Հայ ...


22-11-2019
Հանդիպում Սենատում
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Միլանում նախատեսված հանդիպումներից եւ միջոցառումներից հետո ...



22-11-2019
Արախիշի զարմանահրաշ խաչքարը
Այսօրվա Քաշաթաղի մայր գետի՝ Հակարիի 3 մեծ վտակի՝ ...

22-11-2019
Գրապահարանները, որպես տան կահույք, «մոդայիկ» չեն
Իսկ գրքե՞րը...

Թամարա ...

22-11-2019
«Հնարավոր չէ լուծել Լեռնային Ղարաբաղի հարցը առանց ծանր ու հետեւողական ջանքերի, առանց փոխզիջման»
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպումներն ...

22-11-2019
ՀՖՖ նախագահն ու գործկոմը դադարեցրեցին իրենց լիազորությունները
Նախորդ նախագահի ընտրությունից 1 տարի եւ 2 ամիս անց ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +18... +20
ցերեկը +25... +27

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO