Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

06.06.2020
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Իտալացի աղջկա մասի՞ն, թե՞ խաչատրյանական նոտաներով

Հայաստանի հիմնը դեռ «պաշտոնակատարի» կարգավիճակում է

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am


«Հայաստանի Հանրապետության օրհներգը «Մեր հայրենիքն» է։ Այն ուժի մեջ է մինչեւ ՀՀ նոր օրհներգի տեքստն ու երաժշտությունը օրենքով սահմանելը»։ Սա մեջբերում է «Օրհներգի մասին» օրենքից։ Ստացվում է, ինչպես Եղիշե Չարենցի անվան գրականության եւ արվեստի թանգարանի տնօրեն, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Կարո Վարդանյանն է նկատում, ներկայիս՝ գործող օրհներգը այսպես ասած, «պաշտոնակատար» է։
Հայաստանի օրհներգի փոփոխության թեմայի շուրջ ժամանակ առ ժամանակ քննարկումներն ու բանավեճերը ինչպես կտրուկ «թեժանում», այնպես էլ նույն տեմպով «մարում» են՝ մի փուլից մյուսը տեղափոխելով չկարգավորված հարցի շուրջ «կողմ» ու «դեմ» հիմնավորումները։
«Եթե պետական խորհրդանիշն անընդհատ քննարկվում է, ուրեմն՝ մի բան այն չէ։ Ինքս ուզում եմ, որ իմ երկրի խորհրդանիշը լիարժեք լինի՝ քննարկումներից ու շահարկումներից վեր։ «Օրհներգի մասին» ՀՀ օրենքը, չգիտես՝ ինչու, ոչ ոք չի հիշում։ «Մեր հայրենիքը» հրաշալի երգ է մեր երգացանկում, բայց դա 1918 թ. Առաջին Հանրապետությունում էլ միանշանակ չի ընդունվել»,–«ՀՀ»—ի հետ զրույցում նկատեց Կ. Վարդանյանը։
Երգիչ Գրիգոր Համբարյանը կարծում է, որ այն խեղճուկրակ է։
«Գործող օրհներգը ժամանակին հապճեպ ընտրել են Առաջին Հանրապետության համար։ Նրանք ուղղակի ժամանակ չունեին մտածելու եւ ընտրելու անհամեմատ ավելի լավը, քան Նալբանդյանինն էր, որովհետեւ հենց թշվառ անտերությունից էին դուրս եկել եւ «յուր որդիքն» էին կանչում՝ վրեժ լուծելու։ Հիմա մենք փոխել ենք, Աստված գիտի՝ ինչ ենք ստացել»,—նկատեց բանասիրական գիտությունների թեկնածու, հայ գրականության մասնագետ Սերժ Սրապիոնյանը՝ ավելացնելով, որ ի սկզբանե Նալբանդյանի փոխադրությանը դեմ է եղել։
Պատմաբան Հրանտ Տեր—Աբրահամյանն էլ, մեջբերելով հաճախ բարձրացվող հարցը, թե իտալացի աղջկա մասին երգն ի՞նչ կապ ունի մեր ազգայինի հետ, մեկնաբանում է, որ երբ Միքայել Նալբանդյանն այդ գործը գրում էր, իտալական ազգային պայքարն օրինակ էր բոլոր մյուս ճնշված ազգերի համար. «Մենք ցույց ենք տալիս, որ մեր ազգային պայքարը ոչ թե ինքն իր մեջ ամփոփված մի բան է, այլ համաշխարհային մասշտաբի մեծ շարժման մաս, առաջադիմական շարժման մաս, որովհետեւ իտալական ազգային պայքարը ժամանակին եղել է առաջադիմական ազգային պայքարի օրինակ»։
Մյուս կողմից էլ նա Նալբանդյանի կերպարն է առաջ քաշում։ Ասում է՝ նրա մասին «մաշված» ընկալում կա, բայց «թարմ» հայացքով՝ շատ կարեւոր անձ է։ «Նախ՝ Հայաստանի քաղաքական անկախության գաղափարի հիմնադիրներից է, եւ հետո՝ ազգային ու սոցիալական հարցերն իր համար միշտ նույնն են եղել»,– նկատում է նա՝ ավելացնելով, որ դա առնչվում է այսօրվա հետ. երբ ասում ենք՝ կարեւոր է ոչ միայն ազգի անկախությունը, այլեւ ներսում արդար հասարակություն «կառուցելն» ու բոլոր խավերի շահերը պաշտպանելը։ «Այդ իմաստով էլ խորհրդանշական է, որ Նալբանդյանի գործը լինի մեր օրհներգը»,—բարձրաձայնեց պատմաբանը՝ արտահայտելով իր տեսակետը. դեմ է օրհներգի փոփոխությանը։
Ըստ նրա, հարցը դրա միայն պատմական արժեք լինելը, նույնիսկ տեքստն ու երաժշտությունը չեն. «Հարցն այն է, որ այն ավանդույթ է դառնում։ «Մեր հայրենիք» երգի ներքո մարդիկ պայքարի են գնացել, ղարաբաղյան շարժման ժամանակ որպես ոգեւորող երգ է եղել... Այդ երգի հետ կապված կոնկրետ պատմական կարեւոր գործողություններ կան։ Երգն անմիջականորեն կապված է ազգային պայքարի ամենաթեժ շրջանների հետ»։
Եթե ոչ մի օրհներգ չունենայինք, Համբարյանը կհամաձայներ, որ գործողը պահպանվեր։ Միայն թե, ասում է, պատրաստի հիմն արդեն ունենք՝ հանճարեղ Արամ Խաչատրյանի գործը. «Թող բանաստեղծների շրջանում մրցույթ հայտարարեն, բառերը փոխեն, եւ հոյակապ օրհներգ կլինի։ Էլ ինչո՞ւ են «սար ու ձոր» ընկել»։
«Արամ Խաչատրյանի հեղինակած օրհներգը՝ զտարյուն է, ազգային ակունքներից եկող։ Երբեք չի վիճարկվել ո՛չ Հովհաննես Շիրազի, ո՛չ Համո Սահյանի, ո՛չ Պարույր Սեւակի, Մուշեղ Գալշոյանի ու Խաչիկ Դաշտենցի կողմից։ Այն չի շահարկվել ու քննարկվել, այնքան համոզիչ է եղել բոլոր առումներով»,—մեկնաբանում է Կ. Վարդանյանը։ Արվեստի գործիչը միշտ ցավ է ապրել՝ ավելի քան 20 տարի ի՞նչ խղճով են իր մատնանշած օրհներգը նետել «գզրոցները»։ Նա նկատում է, որ խաչատրյանական երաժշտության չափն այնքան կայուն ու կանոնիկ է։ «Ժամանակակից տեքստ է անհրաժեշտ, որը կարտահայտի մեր ժողովրդի հոգեկերտվածքը, անցյալը, ներկան, սպասելիքներն ու երազանքները։ Ընդամենը տեքստի մրցույթ է պետք հայտարարել, իսկ մինչ այդ՝ բացատրական աշխատանք տանել հանրության շրջանում»,–ահա թանգարանի տնօրենի տեսակետը։
Հասարակական վերաբերմունքի մասով, սակայն, երգիչ Գ. Համբարյանը կարծում է. «Ժողովուրդը «հավես» չունի եւ նույնիսկ կարող է «ալարել» գնալ քվեարկության, ասի՝ թող այդպես էլ մնա»։ Ըստ նրա, հարցը պետք է քննարկվի լուրջ երաժշտագետների շրջանում։
Սերժ Սրապիոնյանը եւս խաչատրյանական հիմնի կողմնակիցներից է։ Նրա դիտարկմամբ, նույն ժառանգորդության իրավունքով Խորհրդային Հայաստանի հիմնը կարելի է հարմարեցնել անկախ Հայաստանին, եւ ամեն ինչ իր տեղը կընկնի, քանզի դրանում կա եւ խրոխտություն, եւ վերածնված ու եղեռնի բարդույթը հաղթահարած մարդու հոգեբանական դրսեւորում։

01-11-2019





06-06-2020
Երբ խոսում ենք գույքահարկի կտրուկ բարձրանալու մասին
Պետք է իրական պատկերը հասկանանք եւ զգացմունքային դաշտից ...


06-06-2020
Նա դարձել է մեր փոքր լինելու առասպելի մեծ հերքում
Դարձել է մեր փոքր ժողովրդին մեծերի հետ չափելու ...


06-06-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 547 նոր դեպք, առողջացել է 207, մահացել՝ 7 քաղաքացի
Հայաստանում հունիսի 6-ին, ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային ...


06-06-2020
«Ուրախ սիրտը օգտակար է, ինչպէս դեղ...»
Առօրյա կյանքում հաճախ ենք հանդիպում անցանկալի երեւույթների, իրողությունների, որոնք ...


06-06-2020
Գլոբալացու՞մ, թե՞ ազգային ինքնության պահպանում
Արդի ժամանակաշրջանում մարդկության զարգացման հիմնական առանձնահատկությունը գլոբալիզացիայի որդեգրումն է։ ...


06-06-2020
Բնակապահովման խնդիրն ամբողջությամբ կլուծվի
Երկրաշարժի հետեւանքով անօթեւան մնացած ընտանիքներին բնակարանով ապահովելու նպատակով Լոռու ...


06-06-2020
Լիբիան Էրդողանի համար կդառնա՞ փրկօղակ
Թուրքիայում իշխող «Արդարություն եւ զարգացում» կուսակցության (AKP) եւ նախագահ ...



06-06-2020
Փաստահավաք հանձնաժողովը լինելու է անկախ, ինքնավար մարմին
Անցումային արդարադատության հիմքում՝ ...

06-06-2020
Համայնքը կզբաղվի իր բնակիչների էկոլոգիական կրթության հարցերով
Նոր լիազորություններ են տրվում տեղական ...

06-06-2020
Թուրքիան Ռուսաստանից մոտ 1 մլրդ դոլարի տեխնիկա է պատվիրել
Եթե նախկինում իրավիճակը բարդ էր, ապա այժմ ...

06-06-2020
Առաջին միլիարդատերը Ռոնալդուն է
Թուրինի «Յուվենթուսի» պորտուգալացի հարձակվող ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +13... +15
ցերեկը +28... +30

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO