Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

22.01.2020
ԱՇԽԱՐՀ


«Իրան—5+1» համաձայնագիրը վտանգված է

2015թ. հուլիսին Վիեննայում ստորագրվեց Իրանի միջուկային ծրագրերի շուրջ «Իրան—5+1» համաձայնագիրը (JCPOA), որով նախատեսվում էր, որ. ա) Իրանը 15 տարով խիստ սահմանափակելու է ուրանի հարստացման գործընթացը, կրճատելու է կենտրոնախույս սարքերի արտադրությունը։ Բացի այդ, ՄԱԳԱՏԵ—ն իրավասու կլինի ստուգելու Իրանի միջուկային բոլոր օբյեկտները, բ) ի պատասխան նշյալ քայլերի, վերացվելու էին Իրանի դեմ ՄԱԿ—ի, Եվրամիության եւ ԱՄՆ—ի կողմից տնտեսական ու քաղաքական շուրջ 25 տարբեր ոլորտներում խիստ սահմանափակումները, որոնք կիրառվել են ֆիզիկական ու իրավական անձանց եւ պետության հանդեպ։ ՄԱԳԱՏԵ—ի գլխավոր տնօրեն Յուկիո Ամանոն առայսօր Իրանի միջուկային գործունեության վերաբերյալ հրապարկել է 8 զեկուցագիր, որոնցում նշվում է, որ իրանական կողմը լիովին կատարել է ստանձնած պարտավորությունները։
Սակայն եթե ԱՄՆ նախկին նախագահ Բարաք Օբաման եւ նրա վարչակազմը բարձր էին գնահատում JCPOA—ն, ապա Դոնալդ Թրամփը դեռեւս նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում այն գնահատել էր որպես «վատթարագույն» համաձայնագիր, իսկ ընտրվելուց հետո Կոնգրեսից պահանջել էր վերանայել այն, սպառնալով, որ եթե այդ հարցում ընդհանուր հայտարարի չգան, ապա որպես երկրի նախագահ, այն չեղյալ է հայտարարելու։ Կոնգրեսը 60 օրվա ընթացքում պետք է որոշում ընդուներ սահմանափակումները առկախելու, թե դրանք վերականգնելու մասին։ Սակայն Կոնգրեսն այդ հարցի որոշումը թողեց նախագահին, որն օրերս հայտարարեց, որ վերջին անգամ եւս 120 օրով երկարաձգում է սահմանափակումների առկախումը, լոկ եվրոպացի գործընկերների՝ համաձայնագրում եղած սարսափելի սխալներն ուղղելու նպատակով։ Նա շեշտել է.«Հակառակ իմ բուռն ցանկության՝ ԱՄՆ—ին դուրս չեմ բերել JCPOA—ից, փոխարենը երկու ելք եմ առաջարկում՝ համաձայնագրում եղած աղետալի թերությունները շտկվեն կամ էլ ԱՄՆ—ն դուրս է գալու դրանից»։
Իրանի ԱԳ նախարար Մոհամեդ Ջավադ Զարիֆն անմիջապես արձագանքելով նախագահ Թրամփի հայտարարությանը՝ շեշտել է, որ համաձայնագրի վերանայումը բացառվում է, այլ կերպ ասած՝ Վաշինգտոնը գործնականում համաձայնագրից դուրս գալու հայտարարություն է արել։ Գերմանիան եւ Եվրամիությունը, անդրադառնալով Թրամփի հայտարարությանը, շեշտել են, որ իրենք հարվատարիմ են մնալու JCPOA—ին, սակայն ուսումնասիրելու են այն։ Իսկ Իրանի ԱԳ նախարարությունը հրապարակել է 10 կետից կազմված հայտարարություն, որտեղ շեշտվել է, թե JCPOA—ն միջազգային համաձայնագիր է, որը վերանայելու ենթակա չէ, իսկ Իրանը ընդհանրապես բացառում է դա։
Թեեւ համաձայնագիրը ստորագրած մյուս 5 (Ֆրանսիա, Մեծ Բրիտանիա, Ռուսաստան, Գերմանիա եւ Չինաստան) երկրները ջանք չեն խնայելու այն պահպանելու ուղղությամբ, սակայն, ինչպես նշվեց, դրա գլխավոր դերակատարներն Իրանն ու ԱՄՆ—ն են։ Հետեւաբար, եթե վերջինս դուրս գա, ապա այն պահպանելը նույն ձեւով թերեւս շատ դժվար կլինի։ Քանի որ ԱՄՆ—ի դուրս գալու դեպքում ոչ միայն կառավարության ճնշումների ներքո երկու ամսվա ընթացքում Կոնգրեսը վերականգնելու է նախկին սահմանափակումները, այլեւ նորերն են սահմանվելու։
Բնականաբար, դրա հետեւանքով եվրոպական եւ Հեռավոր Ասիայի երկրների ընկերություններն աստիճանաբար հրաժարվելու են Իրանի հետ կնքած միլիարդավոր դոլար արժողությամբ համաձայնագրերից։ Ուստի դա կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ այդ երկրի տնտեսության վրա։ Հանգամանք, ինչի պատճառով Ռոհանիի կառավարությունը հաճախ դարձել է պահպանողականների սուր քննադատությունների թիրախ։ Սոցիալ—տնտեսական իրավիճակից դժգոհության ցույցերը նաեւ այս համատեքստով էին պայմանավորված, քանի որ համաձայնագրի կիրառումը շոշափելի ազդեցություն չունեցավ Իրանի տնտեսության վրա, ինչի հետ մեծ հույսեր էր կապում կառավարությունը։

Էմմա ԲԵԳԻՋԱՆՅԱՆ

16-01-2018





22-01-2020
Կարող ենք մուտք գործել ԵՄ-ի, Միջին Արեւելքի, Ճապոնիայի եւ Հյուսիսային Ամերիկայի շուկաներ
Իսկ ամենակարեւորը՝ ունենալ կայուն զարգացող, էկոլոգիապես մաքուր արտադրանք ...


22-01-2020
Անհրաժեշտ է միասնական քաղաքականություն մշակել
Խորհրդարանական քննարկումներ՝ Բաքվի ջարդերի 30-ամյա տարելիցի կապակցությամբ

Դավիթ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆ
d.miqayelyan@hhpress.am




22-01-2020
Կարող ենք մուտք գործել ԵՄ-ի, Միջին Արեւելքի, Ճապոնիայի եւ Հյուսիսային Ամերիկայի շուկաներ
Իսկ ամենակարեւորը՝ ունենալ կայուն զարգացող, էկոլոգիապես մաքուր արտադրանք ...


22-01-2020
Շարունակվել են վարչապետի աշխատակազմի 2020 թ. նախատեսվող ծրագրերի ու միջոցառումների վերաբերյալ քննարկումները
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ շարունակվել են վարչապետի աշխատակազմի 2020թ. ...


22-01-2020
Ինչպե՞ս է լուծվելու զրոյից վեց տարեկան երեխաների զբաղվածության հարցը
Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ
l.sargsyan@hhpress.am


Ազգային ժողովում ընթանում է հերթական քառօրյա նստաշրջանը։ ...



22-01-2020
Ջերմատների կառուցումը կսուբսիդավորվի
Ինչ մոդելով է պետությունն աջակցելու ...

22-01-2020
Կոմունալ վճարները կտա պետությունը
Օրենքն ընդունված է, որոշումը կլինի ...

22-01-2020
Հենրիխ Մխիթարյանը 31 տարեկան է
Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ՝ համառության, ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +1... +3
ցերեկը +7... +9

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO