Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

24.04.2019
ՄԱՐԶԵՐ


Խաղողն Արագածի փեշերին է «բարձրանում»

Եվ Ապարանն աստիճանաբար նոր մշակաբույսերի է ընտելանում

Շուրջ 190 տարի առաջ Ապարանի մահալի (գավառ) Շիրաղալա (ներկայումս՝ Վարդենուտ) գյուղ Ատրպատականի (Պարսկաստան) Խոյ գավառից վերաբնակություն հաստատողների մտքով բնավ չէր էլ կարող անցնել, որ օրերից մի օր իրենց հետնորդներն այստեղ խաղող են աճեցնելու։ Ի՜նչ խաղողի կամ այլ մշակաբույսի մասին կարող էր խոսք լինել, ո՜ւմ մտքով դա կարող էր անցնել, երբ անգամ կարտոֆիլի ու կաղամբի մշակությունն էր մինչեւ նախորդ դարակես այս բնաշխարհում խիստ սակավ ու հազվադեպ, էլ չենք ասում պտղատու ծառերի գոյության մասին։ Խնդիրն, անշուշտ, Ապարան աշխարհի դաժան ու խստաշունչ ձմեռն էր, որ ծառ ու ծաղկի, այգեգործությամբ զբաղվելու առումով ոչ մի լավատեսական հույս կամ հեռանկար մինչեւ վերջերս չէր ներշնչում…
Այո՛, այդպես էր մինչեւ վերջին ժամանակները, քանզի այսօր արդեն պարզվում է, որ Ապարանում կարելի է նաեւ այգեգործությամբ զբաղվել, կլիմայական տաք գոտուն բնորոշ մշակաբույսեր աճեցնել։ Տողերիս հեղինակի համար եւս մի քիչ անհավանական ու չափազանցված էր թվում, որ Վարդենուտում սկսել են խաղող աճեցնել, չնայած մի քանի տարի առաջ սեփական աչքերով էի տեսել գյուղամիջի ճամփեզրին հասունացած թութը։ Թթենին (արդեն մի քանիսը կան) այսօր էլ կանգուն է եւ, ասես, իր նոր բնակավայրում հաստատվելու լուրջ հայտ ներկայացնելու մտադրություն ունի։ Հետեւաբար, եթե թութը հարմարվել է, ապա կարելի է մտածել, որ խաղողի համար եւս տանելի բնակլիմայական պայմաններ կան ու կլինեն։
Մի խոսքով, այն, ինչին այնքան էլ չէի հավատում, օրերս բախտ ունեցա սեփական աչքերով տեսնելու, դեռ ավելին՝ հաճույքով վայելելու Ապարանի անուշաբույր, յուրատեսակ համ ու հոտով խաղողը։ Ինձ ու շատերին հաճելիորեն զարմացնողը Գարեգինի որդի Հայկն է՝ Ադամյան գերդաստանի արժանավոր ժառանգներից մեկը։ Նա թեեւ վաղուց Երեւանում է ապրում, բայց ծննդավայրի հետ շատ ամուր թելերով է կապված։ Հայրենի գյուղում լավ ու հարմարավետ տուն ունի, խնամված հող ու այգի։
–Խաղողի մատը մի քանի տարի առաջ ինձ Ուշիից փոխանցեց եղբորս որդին,–«ՀՀ»–ին պատմեց Հայկ Ադամյանը,–եւ պատվիրեց անպայման տնկել ու խնամել տնամերձ հողամասում։ Այդպես էլ արեցի եւ պիտի ասեմ, որ բնավ չեմ փոշմանել։ Ամենակարեւորը, այն հարմարվել է մեր կլիմային, եւ թեեւ բերքն առայժմ այնքան էլ առատ չէ, բայց, հուսով եմ, առաջիկա տարիներին արդյունքը շատ ավելին կլինի։ Մեր հողը բարեբեր է, եւ ցանկության դեպքում կարելի է շատ բան աճեցնել՝ անպայման հաշվի առնելով տվյալ մշակաբույսի տեսակն ու առանձնահատկությունները։
Գյուղում ինձ հաճելիորեն զարմացրեց նաեւ Ազատ Կնյազյանը՝ հպարտությամբ ցույց տալով տան հարեւանությամբ փարթամորեն աճած խաղողի որթատունկերը, որոնք տարածվել էին ցանկապատի երկարությամբ։ Ազատն ասաց, որ նախորդ տարի անգամ գինի է ստացել իր խաղողի բերքից։ Միայն պատկերացնել է հարկավոր՝ Ապարանի գինի…
Առհասարակ, Ապարանն այսօր շահեկանորեն առաջ է անցել եւ զարգացում է ապրում նաեւ այգեգործության ոլորտի իր հաջողություններով։ Եթե ոչ հեռավոր անցյալում, օրինակ, Վարդենուտում միայն խնձոր, տանձ ու սալոր կարելի էր հանդիպել, այն էլ՝ սակավաթիվ, ապա այսօր դրանց ավելացել են ընկույզը, կեռասը, սալորի մի քանի տեսակներ, հատապտուղներ եւ այլն։ Ընդլայնվել է նաեւ բանջարաբոստանային մշակաբույսերի տեսականին։ Միայն թե, ինչպես նշեցին հողագործները, ոռոգման ջուր լինի, բարելավվի ջրամատակարարման վիճակը, ինչի դեպքում արդեն այգետարածքներն ու մշակովի հողատարածությունները շեշտակի կավելանան։
Ի դեպ, ճշմարտության դեմ չմեղանչելու համար նշենք, որ Ապարանում առաջին անգամ խաղող աճեցվել է 1984թ. Ափնա գյուղում, Վլադիմիր Միսակյանի տնամերձ հողամասի այգում։ Սակայն պիտի հաշվի առնել, որ Ափնան ավելի ցածրադիր գոտում է, քան Վարդենուտը (ծովի մակերեւույթից, համապատասխանաբար, մոտ 1800 մ եւ 1900 մ), ինչը նշանակում է, որ վերջինիս ցուցանիշն առայժմ զարմանահրաշ փաստերի շարքից է…
Վաչագան ՍԱՐԳՍՅԱՆ

18-10-2018





23-04-2019
«Արցախն իր թիկունքում միշտ ունենալու է ամուր Հայաստան»
Օրակարգում անվտանգության, քաղաքացիական համակարգի պատրաստության խնդիրներն են



23-04-2019
Թուրքական ապացույցներով՝ Թուրքիայի հանցանքի մասին
Թաներ Աքչամի աշխատությունը ծանր հարված է թուրքական ժխտողականությանը



23-04-2019
Վեպը միշտ ինձ է սպասում
Գրիգը բացել է փակագծերը

Արձակագիր Գրիգը, որն ընթերցասերների ...


23-04-2019
Կրթության որակը՝ առաջնահերթություն
Ուսուցչի դերը կրթական բարեփոխումներում դեռ լավ չի գիտակցվում



23-04-2019
Վարչապետը խորհրդակցություն է անցկացրել մարզպետների հետ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ տեղի է ունեցել խորհրդակցություն, որին ...


23-04-2019
«Քրիստոս յարեաւ ի մեռելոց»
Սուրբ եւ անմահ պատարագ՝ ի նշանավորումն Հիսուս Քրիստոսի ...


23-04-2019
Նոր ավիաընկերությունների սպասելիս
Հարցազրույց քաղավիացիայի կոմիտեի նախագահ Տաթեւիկ Ռեւազյանի հետ

ՀՀ ...



23-04-2019
Անձրեւացման եղանակի «հայկական հետքը»
Ինչ է պատմում խորհրդային տարիներին ...

23-04-2019
ԱՄՆ-ը Իրանից նավթի ներմուծման արտոնությունը չեղարկում է
2018թ. նոյեմբերի 4-ին, երբ ԱՄՆ-ն Իրանի դեմ տնտեսական ...

23-04-2019
Հոգեւոր կյանքի վերանորոգման առիթ
Արցախում նշել են Հիսուս Քրիստոսի ...

23-04-2019
«Բանանցը» հրաժարվեց. ի՞նչ սպասել հաջորդիվ
Խորը հիասթափություն էր սպասում այն մի քանի տասնյակ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +4... +6
ցերեկը +15... +17

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO