Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

24.04.2019
ԱՇԽԱՐՀ


Ադրբեջանցիները հայ—իրանական կապերի խզում են պահանջում

Իրան—Ադրբեջան փոխհարաբերությունները նախագահ Ռոհանիի օրոք, կարելի է ասել, առավել բարենպաստ են եղել, քան նախկինում, տնտեսական ոլորտում լուրջ հաջողություններ են արձանագրել, այդ թվում Հյուսիս—հարավ միջանցքի կառուցումը, Բաքվում իրանական ավտոմեքենաների արտադրության կազմակերպումը եւ այլն։ Երկու երկրների դիվանագիտական փոխառնչությունները եւս ակնհայտորեն ավելի ակտիվ են եղել՝ երկու երկրների նախագահների փոխայցելություններն ու տարբեր ձեւաչափերով հանդիպումների մակարդակով։ 2013թ. առաջին անգամ ընտրվելուց հետո նրա արտերկրյա առաջին այցը եղավ Բաքու, որտեղ հայտարարեց, որ ադրբեջանցիներն ու իրանցիները մեկ հոգի են երկու մարմնում։ Ընդհանուր առմամբ՝ Ռուհանիի կառավարությունը առավել ներողամտաբար է վերաբերում Բաքվին։ Եթե նախորդ իշխանությունները հաճախ էին քննադատում Բաքու—Թել Ավիվ փոխհարաբերություններում սերտացման միտումը, ապա այժմ, երբ դրանք օր օրի սերտացել եւ ռազմավարական են համարվում, բարձրաստիճան պաշտոնյաների մակարդակով հազվադեպ են քննադատության թիրախ դառնում։ Բացի այդ, համեմատաբար մեղմ հակազդեցություն է ցուցաբերվել Բաքվի հակաիրանական դրսեւորումներին։
Այժմ, երբ Իրանի դեմ ԱՄՆ—ի տնտեսական սահմանափակումների օղակն ավելի ու ավելի է սեղմվում, թեեւ Ադրբեջանը հայտարարել է, որ շարունակվելու են Իրանի հետ տնտեսական փոխհարաբերությունները, սակայն անցյալի փորձն այլ բան է վկայում։ Հիշենք՝ Իրանի դեմ մինչեւ 2015թ. Իրան—5+1—ի համաձայնությունը, կիրառված առավել բազմակողմանի սահմանափակումների ժամանակ Բաքվի երկդիմի քաղաքականությունը։ 2010թ. փետրվարի 25—ին Բաքվում Ալեւի եւ ԱՄՆ նախկին փոխպետքարտուղար Ուիլիամ Բըրնսի հանդիպումը, որի մանրամասները 2011թ. բացահայտեց «WikiLeaks»—ը։ Ալիեւ—Բըրնս գաղտնի բանակցությունների ժամանակ Ալիեւը շեշտել է, որ Իրան—Ադրբեջան փոխհարաբերությունները լոկ արտաքուստ են բնականոն, իրականում դրանց էությունը տարբերվում է երեւացող կողմից։ Նա հավելել է, որ Բաքուն միանգամայն կողմ է Իրանի տնտեսական մեկուսացմանը եւ նշել, որ համոզված է՝ եթե միջազգային հանրությունը Իրանի դեմ սահմանափակումների հարցում լուրջ համագործակցի, դրանք արդյունավետ կլինեն։ Միաժամանակ դժգոհել է էներգետիկայի ոլորտում եվրոպական ընկերություններից, որոնք խախտել են սահմանափակումների կանոնները։
Իսկ իրականում, ոչ արտաքուստ ինչպիսի քաղաքականություն է որդեգրելու Ադրբեջանն Իրանի դեմ նոր պատժամիջոցների պայմաններում, թերեւս պարզ չէ։ Թեեւ թուրքական «Դեյլի Սաբահ» օրաթերթը, անդրադառնալով այդ հարցին, «Ինչո՞ւ է Ադրբեջանն անուշադրության մատնել Իրանին մեկուսացնելու Ջոն Բոլթոնի հրահանգը» հոդվածում նշել է, որ Բաքուն ապացուցել է, որ հավասարակշիռ եւ անկողմնակալ քաղաքականություն է վարում հարեւան երկրների տարաձայնությունների վերաբերյալ։ Միաժամանակ ընդգծել է, որ Իրան—Ադրբեջան ցանկացած տարաձայնություն նշանակում է Հայաստանի՝ Ադրբեջանի համար մեկ թշնամու հզորացում։ Հոդվածագիրը բնական է համարել, որ Ադրբեջանի դաշնակից ԱՄՆ—ն վերջինիցս պահանջի, որ Իրանի դեմ ամուր կանգնի։ Ապա հավելել է, որ սա պահանջ էր, որ Բաքվին ներկայացրել է ԱՄՆ նախագահի անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնը Բաքու կատարած այցի ընթացքում։ Այնուհետեւ «Դեյլի Սաբահը» շարունակել է, որ Բաքվի դիրքորոշումն այս հարցում խիստ կարեւորվել է՝ հաշվի առնելով Արեւմուտքի հետ սերտ, Իսրայելի հետ ռազմավարական եւ Իրանի հետ լավ փոխհարաբերությունները։ Սակայն, ըստ երեւույթին, տարբեր պատճառներով Ադրբեջանի քաղաքականությունն Իրանի հանդեպ փոփոխության չի ենթարկվել։
Այսուհանդերձ Ադրբեջանը թերեւս ձգտում է ստեղծված իրավիճակից հնարավորինս լուրջ օգուտներ քաղել, այդ թվում՝ Իրանի վրա ճնշում գործադրելով պահանջել խզել Հայաստանի հետ հարաբերությունները, ինչի հանվանականությունը բնականաբար զրոյական է, քանզի նման պահանջ Իսրայելի հարցում կարող է առաջ քաշել նաեւ Թեհրանը։ Բայց եւ այնպես, ադրբեջանական ԶԼՄ—ներում, փորձագիտական շրջանակներում ու խորհրդարանի պատգամավորի մակարդակով նման պահանջ առաջ են քաշում։
Ադրբեջանի խորհրդարանի անդամ, «Վերածնունդ» շարժման առաջնորդ Ֆարաջ Գուլիեւը «Յենի Մուսավաթ» օրաթերթում տպագրված վերլուծականում գրել է, որ Բաքուն միշտ էլ հավատարիմ է մնացել բարիդրացիական փոխհարաբերություններին, միաժամանակ դժգոհություն հայտնել զավթիչ Հայաստանի հետ Իրանի համագործակցությունից, ինչի շնորհիվ էլ այդ երկիրը կարողացել է գոյատեւել։ Բաքուն խոսել է անվստահության պատնեշից։
Նման դիրքորոշում է արտահայտել նաեւ Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ Ալչին Միրզաբեյլին, նշելով, թե լավ կլինի Իրանը հրաժարվի իր երկակի խաղերից եւ ի պատասխան Ադրբեջանի ազնիվ ու բարեկամական վերաբերմունքի (որի լավագույն օրինակը կարող է լինել Ալիեւ—Բըրնս հանդիպումը — Է.Բ.) լիովին կասեցնի Հայաստանի հետ փոխհարաբերությունները։
Իրանական որոշ ԶԼՄ—ներ, այդ թվում «www.anaj.ir» կայքը, ի պատասխան հիշյալ դիրքորոշումների, անդրադարձել են ղարաբաղյան պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանին ցուցաբերած ռազմական եւ այլ տեսակի հսկայական աջակցություններին եւ Իրանի դիրքորոշմանը, որի համաձայն Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունն առաջնային է համարվում։

Էմմա ԲԵԳԻՋԱՆՅԱՆ

27-11-2018





23-04-2019
«Արցախն իր թիկունքում միշտ ունենալու է ամուր Հայաստան»
Օրակարգում անվտանգության, քաղաքացիական համակարգի պատրաստության խնդիրներն են



23-04-2019
Թուրքական ապացույցներով՝ Թուրքիայի հանցանքի մասին
Թաներ Աքչամի աշխատությունը ծանր հարված է թուրքական ժխտողականությանը



23-04-2019
Վեպը միշտ ինձ է սպասում
Գրիգը բացել է փակագծերը

Արձակագիր Գրիգը, որն ընթերցասերների ...


23-04-2019
Կրթության որակը՝ առաջնահերթություն
Ուսուցչի դերը կրթական բարեփոխումներում դեռ լավ չի գիտակցվում



23-04-2019
Վարչապետը խորհրդակցություն է անցկացրել մարզպետների հետ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ տեղի է ունեցել խորհրդակցություն, որին ...


23-04-2019
«Քրիստոս յարեաւ ի մեռելոց»
Սուրբ եւ անմահ պատարագ՝ ի նշանավորումն Հիսուս Քրիստոսի ...


23-04-2019
Նոր ավիաընկերությունների սպասելիս
Հարցազրույց քաղավիացիայի կոմիտեի նախագահ Տաթեւիկ Ռեւազյանի հետ

ՀՀ ...



23-04-2019
Անձրեւացման եղանակի «հայկական հետքը»
Ինչ է պատմում խորհրդային տարիներին ...

23-04-2019
ԱՄՆ-ը Իրանից նավթի ներմուծման արտոնությունը չեղարկում է
2018թ. նոյեմբերի 4-ին, երբ ԱՄՆ-ն Իրանի դեմ տնտեսական ...

23-04-2019
Հոգեւոր կյանքի վերանորոգման առիթ
Արցախում նշել են Հիսուս Քրիստոսի ...

23-04-2019
«Բանանցը» հրաժարվեց. ի՞նչ սպասել հաջորդիվ
Խորը հիասթափություն էր սպասում այն մի քանի տասնյակ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +4... +6
ցերեկը +15... +17

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO