Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

17.06.2019
ԱՇԽԱՐՀ


Նոր զարգացումներ Սիրիայի հիմնահարցի շուրջ

Ինչ հետեւանքներ կունենա Միացյալ Նահանգների հետ քաշվելը

Օրերս հայտնի դարձավ, որ ԱՄՆ-ն մտադիր է զորքերը Սիրիայից դուրս բերել, ինչը նախագահ Թրամփը պատճառաբանել է Սիրիայում «Իսլամական պետության» պարտությամբ՝ նշելով, որ ԱՄՆ զինված ուժերի ներկայությունը պայմանավորված էր դաիշականների դեմ պայքարով։ Թրամփի որոշումն արժանացել է քննադատությունների ոչ միայն ԱՄՆ արեւմտյան դաշնակիցների կողմից, այլեւ այդ երկրի ներսում։ Պաշտպանության նախարար Ջեյմս Մաթիսը, ի նշան բողոքի, հրաժարական է տվել, հակադաիշական կոալիցիոն ուժերում ԱՄՆ հատուկ ներկայացուցիչ Բրեթ Մակգովերնը եւս նախագահի որոշումը ոչնչացնող որակելով՝ հրաժարական է ներկայացրել։ Բացի այդ, որոշմանը դեմ են հանդես եկել նաեւ բազմաթիվ կոնգրեսականներ, այդ թվում՝ նախագահի կուսակիցներ։ Մաթիսը Պենտագոնից հեռանալու նախօրեին ստորագրել է Սիրիայից զորքերի դուրս բերման հրամանագիրը։ Ի դեպ, Թրամփը դեկտեմբերի 23—ին պաշտպանության փոխնախարար Պատրիկ Շանահանին նշանակել է պաշտպանության նախարար։
CNN—ի տվյալներով՝ Սիրիայում կա շուրջ 2600 զինվորական, որոնք 2015—ից գտնվում են այդ երկրում։ Ըստ ԱՄՆ նախագահի՝ դրանց նպատակը եղել է դաիշականների դեմ պայքարը, որն ավարտին է հասցվել։ Նա միաժամանակ հավելել է, թե տուն վերադառնալու ժամանակն է, այժմ դաիշականների դեմ թող կռվեն Ռուսաստանը, Թուրքիան եւ Իրանը։ Փաստորեն, Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ—ի ներկայության դրդապատճառը լոկ դաիշականների դեմ պայքարն է եղել, ինչը թերեւս այնքան էլ համոզիչ չի հնչում, հաշվի առնելով ԱՄՆ—ի գործողությունները Սիրիայում՝ Ռուսաստանի ու Իրանի ազդեցությունը այդ երկրում նվազեցնելու ուղղությամբ։ Մանավանդ Վաշինգտոնը հայտարարել էր, որ զորքերը կմնան Սիրիայում այնքան ժամանակ, քանի դեռ Իրանի զորքերը Սիրիայից չեն հեռացել։ Ավելին, այն, որ Սիրիան վերածվել է տարածաշրջանային ու դրանից դուրս գերտերությունների միջնորդավորված ռազմադաշտի, թերեւս անժխտելի փաստ է, ինչի մասին խոսվում է թե՛ փորձագիտական եւ թե՛ քաղաքական գործիչների շրջանակներում։
Սիրիայում դաիշականների դեմ պայքարում առավել նշանակալից դեր են ունեցել քրդական ուժերը՝ հանձինս ժողովրդի պաշտպան միավորումների (YPG) եւ հիմնականում քրդերից, մասամբ նաեւ արաբներից կազմավորված Սիրիայի ժողովրդավարական ուժերի (SDF), որոնք վայելել են հակադաիշական կոալիցիայի եւ մասնավորապես ԱՄՆ—ի աջակցությունն ու հովանավորությունը։
Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը հայտարարել էր, որ այդ երկրի բանակը շուտով ռազմական նոր գործողություններ է սկսելու Սիրիայի հյուսիսի Եփրատի արեւելյան հատվածում՝ ընդդեմ YPG—ի, որտեղ տեղակայված են նաեւ ԱՄՆ զինված ուժերի ստորաբաժանումները։ Քրդերի վերահսկողության տակ գտնվող Մանբիջի վրա հարձակումը, որտեղ թերեւս ամերիկյան հիմնական ուժերն են տեղակայված, թուրքերը չիրականացրին՝ ամերիկյան կողմի հետ համատեղ վերահսկելու շուրջ համաձայնության գալով։
Ամերիկյան ուժերը Սիրիայից դուրս բերելու տեղեկությունը Թուրքիան ողջունեց, իսկ դեկտեմբերի 23—ին Թրամփ—Էրդողան վերջին 10 օրվա ընթացքում երկրորդ հեռախոսազրույցը, որը գնահատվել է «երկար ու կառուցողական», Թուրքիայի համար թերեւս լուրջ հաղթանակ է, որի ընթացքում, ըստ միջազգային ԶԼՄ—ների, կողմերը բանակցել ու համաձայնության են եկել ԱՄՆ ուժերի դանդաղ եւ խիստ համաձայնեցված դուրս բերելու եւ թուրքական ուժեր տեղակայելու, ինչպես նաեւ երկու երկրների միջեւ առեւտրատնտեսական կապերը ընդլայնելու շուրջ։ Թրամփն իր թվիթերյան էջում հեռախոսազրույցի առնչությամբ գրել է, որ այն երկար ու շատ օգտակար է եղել, համաձայնություն է ձեռք բերվել խիստ ընդլայնված համագործակցության շուրջ։ Էրդողանն իր թվիթերյան էջում հեռախոսազրույցը գնահատել է շատ օգտակար, որի ընթացքում համաձայնություն է ձեռք բերվել բազում հարցերի, մասնավորապես համագործակցության ու համաձայնեցման, Սիրիայի զարգացումների ու առեւտրատնտեսական կապերի շուրջ։
Անկարայի տեսանկյունից՝ ԱՄՆ զորքերի Սիրիայից դուրս գալով, փաստորեն երկու երկրների միջեւ տարաձայնությունների գլխավոր պատճառը վերանում է, քանի որ Թուրքիան մշտապես դժգոհությունն էր արտահայտել քրդերի ու ԱՄՆ—ի համագործակցության առիթով։ Իսկ այժմ քրդերը փաստորեն կրկին մենակ են մնում Թուրքիայի դեմ։ Մյուս կողմից թեեւ ոչինչ չի ասվել, թե արդյոք թուրք—իրանական տնտեսական փոխհարաբերությունների հարցը քննարկվե՞լ է, թե՞ ոչ, սակայն ակնհայտ է, որ եթե կողմերը համաձայնել են ընդլայնել տնտեսական համագործակցությունը, պայմանավորվել են նաեւ այդ հարցի շուրջ, անշուշտ ի վնաս Իրանի։ Քանի որ Անկարան մշտապես հայտարարում էր, թե չի ենթարկվելու Իրանի դեմ ԱՄՆ միակողմանի սահմանափակումներին, այժմ անշուշտ փոփոխություն տեղի կունենա այդ դիրքորոշման մեջ, ինչը չի կարող բացասաբար չանդրադառնալ տարածաշրջանի զարգացումների վրա։ Թուրքիան նաեւ հայտարարել է, որ Եփրատի արեւելյան հատվածի վրա հարձակումը, Թրամփի որոշմամբ պայմանավորված, պարզապես հետաձգել է, բայց շատ երկար չի սպասելու։ Բնականաբար ստեղծված նոր իրավիճակը խիստ մտահոգել է քրդերին։ Թերեւս մտավախություն ունենալով, որ կրկնվելու են Աֆրինի դեպքերը, YPG եւ SDF ուժերի հրամանատարները հանդիպում են ունեցել Սիրիայի նախագահ Բաշար Ասադի հետ, որից հետ կառավարական եւ աջակից ուժերի զգալի տեղաշարժեր են արձանագրվել, այդ թվում Սիրիայի բանակի որոշ միավորումներ տեղաշարժվել են դեպի Դեր Զոր։ Այլ կերպ ասած՝ շատ հավանական է, որ Թուրքիայի երրորդ հարձակումը զավթողական բնույթ կկրի, քանի որ ամենայն հավանականությամբ, քրդական ուժերի կողքին կհայտնվի նաեւ իշխանականը, փաստորեն բախումներ տեղի կունենան երկու երկրների միջեւ՝ ընդդեմ երկիր ներխուժած օտարերկրյա ուժերի։ Զարգացումների այդօրինակ ընթացքը բացասական ազդեցություն կունենա Սիրիայում խաղաղության բանակցությունների եւ Աստանայի գործընթացի վրա։
Էմմա ԲԵԳԻՋԱՆՅԱՆ

25-12-2018





15-06-2019
Հանրային վերահսկողությունը՝ կանխարգելիչ եւս մեկ միջոց
Քաղաքացու արձանագրած ճանապարհային կանոնների խախտումներին կտրվի իրավական գնահատական

Լուսինե ...


15-06-2019
Տավարի մսի մաքսատուրքը 61.5 տոկոսով նվազել է, գառի մսինը՝ սառեցվել
Ինչ կտա ՀՀ-ին ԵԱՏՄ-ԻԻՀ ազատ առեւտրի գոտու ստեղծման ...


15-06-2019
Շների, շնատերերի եւ Ծիծեռնակաբերդի զբոսայգու մասին
Գաղտնիք չէ, որ մեր մայրաքաղաքում վերջերս թափառող շները շատացել ...


15-06-2019
Խորհրդարանական մշակույթի ժողովրդավարացման հիմնախնդիրները՝ արժեբանական չափման ներքո
Հարցազրույց քաղաքական գիտությունների դոկտոր Մարիամ Մարգարյանի հետ

Խորհրդարանական ...


15-06-2019
Կանխարգելե՞լ, թե՞ գնալ հետեւանքները վերացնելու ճանապարհով
Օրինագիծը միտված է սպառողների իրավունքների պաշտպանությանը

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am


«Շատ ...


15-06-2019
Դանիիլ Խարմս. «Պատահարներ» շարքից
«Մի պառավ չափազանց հետաքրքրությամբ դուրս նայեց պատուհանից, ցած ընկավ ...


15-06-2019
Հովհաննես Մելքոնյան
Իրեն, ինչպես շատերը, ես նույնպես Ռուբենիչ էի ասում. ու ...



15-06-2019
Նոր շունչ տիկնիկագործությանը
Թբիլիսիում բացվել է հայկական տիկնիկային ...

15-06-2019
Շախմատի արքան
Հունիսի 17-ին Տիգրան Պետրոսյանը կդառնար 90 ...

15-06-2019
Մեծագույն խնդիրը գիրք հրատարակելն է
Ծաղկաձորում քննարկվել են երիտասարդ ...

15-06-2019
Պետական պահպանության կարիք կա
Մարտունի-Եղեգնաձոր ճանապարհն անցնում է Գեղհովիտ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +17... +19
ցերեկը +28... +30

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO