Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

23.02.2019
ԱՇԽԱՐՀ


Իրան-4+1-ը հայտնվել է փլուզման սպառնալիքի տակ

2018թ. մայիսի 8—ին ԱՄՆ—ի Իրան—5+1—ից համաձայնագրից (Joint Comprehensive Plan of Action, JCPOA) դուրս գալուց հետո, երկու փուլով՝ 2018թ. օգոստոսին եւ նոյեմբերին վերականգնվեցին Իրանի դեմ ԱՄՆ կիրառված սահմանափակումները։ Միաժամանակ ԱՄՆ—ը հայտարարեց, որ այն ընկերություններն ու երկրները, որոնք չեն ենթարկվի Իրանի դեմ սահմանափակումներին, նրանք կզրկվեն ԱՄՆ—ի հետ համագործակցությունից ու այդ երկրի շուկայից։ Սակայն 4+1—ի երկրները, որոնք խիստ դեմ էին ԱՄՆ—ի այդ քայլին, սկսեցին լուրջ ջանքեր գործադրել JCPOA—ը Իրան—4+1 ձեւաչափով պահպանելու ուղղությամբ։ Այս նպատակով ԵՄ—ն ձեռնամուխ է եղել եվրոպական ընկերություններին ԱՄՆ—ի պատժամիջոցներից զերծ պահելու համար, «հատուկ նպատակի մեխանիզմ» (special purpose vehicle, SPV) ստեղծելուն, որը կհեշտացնի այդ երկրի դրամական փոխանցումների հարցը, այդ թվում՝ արտահանված նավթի դիմաց։ Օրինակ, եթե ԵՄ անդամ որեւէ երկիր նավթ ներմուծի Իրանից, վերջինիս վճարելու է SPV—ին, որն էլ իր հերթին եվրոպական մեկ այլ երկրից ապրանքներ կամ ծառայություններ է գնելու Իրանի համար։ Փաստորեն այդ մեխանիզմով իրականացվելու է Իրանից նավթ գնող ընկերությունների եւ Իրան ապրանք արտահանող ընկերությունների միջեւ ֆինանսական փոխանցումները։ Սակայն առ այսօր դա կյանքի չի կոչվել, քանի որ ԵՄ անդամ որեւէ երկիր չհամաձայնեց SPV—ի գլխավոր գրասենյակը բացել իր երկրում՝ մտավախություն ունենալով ԱՄՆ—ի կողմից հնարավոր սահմանափակումների թիրախ դառնալու։ Բացի այդ, Իրանում ԵՄ—ի գրասենյակի բացումը եւս դյուրին հարց չէր՝ հաշվի առնելով, որ պահպանողականները դեմ էին դրան։
Եթե առ այսօր ՄԱԳԱՏԵ—ի զեկույցների համաձայն Իրանը շարունակում է լիովին հավատարիմ մնալ JCPOA—ին, ապա ԵՄ—ին, կարելի է ասել, որ հաջողվել է լուծել ընդամենը SPV—ի գրանցման հարցը։ Վերջին տվյալներով՝ այն գրանցվելու է Ֆրանսիայում, վերահսկելու է Գերմանիան, իսկ Մեծ Բրիտանիան լինելու է դրա բաժնետերերից։ Թեեւ իրանական «farsnews գործակալությունը հունվարի 17—ին, հենվելով ԵՄ—ի խոսնակի տրամադրած տեղեկությունների վրա, հայտարարել էր, որ SPV—ն շուտով գործարկվելու է, սակայն իրականում գործարկման ժամկետները դեռեւս հստակ չեն։ Ավելին, Թեհրանի առեւտրի պալատի ներդրումների հանձնաժողովի նախագահի կարծիքով այս հարցում անորոշությունները գերակշռում են։ Նա նշել է, թե դեռեւս ԵՄ—ի որեւէ անդամ SPV—ն չի հաստատել, մինչդեռ, պայմանավորվածության համաձայն, SPV—ն պետք է 2018թ. վերջին գործարկված լիներ։
Նման անորոշություններն առաջացրել են իրանական կողմի խիստ դժգոհությունը, երկրի առաջին փոխնախագահ Էսհաղ Ջահանգիրին այս առնչությամբ նշել է, որ թեեւ ԵՄ—ի դիրքորոշումը JCPOA—ի վերաբերյալ դրական է, սակայն SPV—ի դեպքում գործունեությունը կառուցողական չէ, քանի որ Բրյուսելը կարող էր ավելի լուրջ քայլեր կատարել այս ուղղությամբ։ Միաժամանակ նա շեշտել է, որ ԱԳ նախարարությունն ու Ազգային անվտանգության խորհուրդը ԵՄ—ի ոչ կառուցողական գործունեության առնչությամբ համապատասխան որոշում են ընդունել, եւ անհրաժեշտության դեպքում դա հրապարակվելու է։
Ստեղծված նման իրավիճակում ԵՄ—Իրան բանակցութուններում քննարկման առարկա են դարձնել Իրանի հեռահար հրթիռների փորձարկման եւ Թեհրանին ընդդիմադիր գործիչների դեմ Ֆրանսիայում, Հոլանդիայում եւ Դանիայում ահաբեկչական գործողություններ իրականացնելու համար մեղադրելու հարցերը։ Այլ կերպ ասած, թեեւ ԵՄ—ն կարեւորում եւ հովանավորում է JCPOA—ի պահպանումը, սակայն միաժամանակ Իրանին հավելյալ պահանջներ է ներկայացրել՝ Միջին Արեւելքում քաղաքականությունը վերանայելու, հրթիռների փորձարկումը դադարեցնելու եւ այլն։ Գործնականում ԵՄ—ի դիրքորոշումը մոտենում է ԱՄՆ—ի դիրքորոշմանը, քանի որ առաջ է քաշել պահանջներ, որոնք ներկայացրել էր նախագահ Թրամփը։ Հանգամանք, ինչը բացառված չէ, որ կհանգեցնի Իրան—4+1 համաձայնության չեղարկմանը, մանավանդ որ Իրանում արդեն այն հրկիզելու հորդորներ են հնչում։ Բայց եւ այնպես, առկա բոլոր բարդություններով հանդերձ, ակնհայտ է, որ կողմերը շահագրգիռ են խնդրի դրական լուծմամբ, ուստի կարելի է ենթադրել, որ դեռ կշարունակվեն ընդհանուր հայտարարի գալու ջանքերը։

Էմմա ԲԵԳԻՋԱՆՅԱՆ

22-01-2019





23-02-2019
Վերեւում Խաչիկն է ու խաչիկցին
Այստեղ առավոտը սկսվում է նախաճաշի գնացող զինվորի երգով



23-02-2019
Երբ վտանգված էր Արցախի ճակատագիրը
Ծնունդ առան պաշտպանական առաջին ջոկատները

Մարտական փառավոր ուղի ...


23-02-2019
Ռազմարդյունաբերություն բաղադրիչի բովանդակային մասը կպահպանվի
Հակոբ Արշակյանը «Իմ քայլին» է ներկայացրել նորաստեղծ նախարարության ...


23-02-2019
«GSP+»—ի ներքո իրականացված արտահանումն աճել է
Դրան նպաստել է նաեւ REX ինքնահավաստագրման նոր համակարգը



23-02-2019
Հայրենիքին ծառայելն առաքելություն է
Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը երեկ հյուրընկալել է Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին ...


23-02-2019
«Մենք չենք պարտվելու եւ պիտի հաղթենք»
Նիկոլ Փաշինյանը հյուրընկալել է Ամենայն հայոց Գարեգին Բ ...


23-02-2019
Հյուրընկալվել է Նիդերլանդների դեսպանը
Հայաստանի խորհրդարանի ղեկավար Արարատ Միրզոյանը երեկ ընդունել է ՀՀ—ում ...



23-02-2019
Առկա ներուժն արդյունավետ օգտագործելը փոխշահավետ կլինի
Վերլուծաբանները կարեւորում են ...

23-02-2019
Արխիվի աշխատանքն ընթանում է բնականոն հունով
Աշխատակիցները լիակատար աջակցություն են ...

23-02-2019
Թեթեւատլետները դժգոհ են մարզումային պայմաններից
Հայաստանի թեթեւատլետները տարեսկզբից արդեն չորս ...

 
23-02-2019
Պատանեկան հավաքականը նորից պարտվեց
Մինչեւ 19 տարեկան ֆուտբոլիստների Հայաստանի ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը 0... -2
ցերեկը +2... +4

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO