Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

15.07.2019
ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ


Շաբաթօրյա հայկական դպրոցները

Միացյալ Նահանգներում դրանք հայապահպանության դեր են խաղում

Հայաստանից դուրս հայահոծ բոլոր մեր համայնքների համար ամենից հրատապ խնդիրներից մեկը հայերենի պահպանությունն է, մեր լեզվի կիրառության սահմանները պահպանելը, հատկապես հայ մանուկներին հայերեն խոսք ու գիր սովորեցնելը։ «Ես հայ եմ, եւ դուք գիտեք, թե ինչ դժվարին եւ միանգամայն ինչ հրաշալի բան է այդ», Վիլյամ Սարոյանի անչափ տարողունակ այս միտքը լիովին ձեւվում է նաեւ սփյուռքում մեր լեզվի պահպանության հարցերի վրա։ Հայաստանաբնակ մեկի համար գուցե անսովոր լինի տեսնել, թե ինչպես հայ մանուկը հայերեն թոթովախոսելու փոխարեն անգլերեն է հաղորդակցվում, ինչպես շերտ առ շերտ նահանջ է արձանագրվում հայախոսության մեջ։ Կրթական ծրագրերն են, որ ի զորու են դրա առաջն առնելու։
Հայ առաքելական եկեղեցու ԱՄՆ արեւմտյան թեմում գործող շաբաթօրյա հայերեն դպրոցները կոչված են այդ գործին ծառայելու, ուր հայերեն են սովորում 6—14 տարեկան մանուկներն ու պատանիները։ Ի՞նչ են իրենցից ներկայացնում շաբաթօրյա այդ կրթօջախները, փորձել ենք մի քանի փաստեր ի մի բերել ու համառոտ ներկայացնել։
Առհասարակ կրթական լայն ծրագրերը անբաժան են ԱՄՆ արեւմտյան թեմից, այդ թվում՝ պատանիներին հայերենի ուսուցման ուղղությամբ, որոնցից մեկն է «Փոքրիկ հրեշտակներ» շաբաթօրյա դպրոցը։ Այն հիմնադրվել է 2000 թվականին, ապա 2010—ին թեմի առաջնորդ տ. Հովնան արք. Տերտերյանի օրհնությամբ շարունակել է գործել առաջնորդանիստ Ս. Ղեւոնդյանց Մայր տաճարի հովանու ներքո։
Դասընթացն իր մեջ ամփոփում է հայերենի այբուբենից մինչեւ հայոց գրականության, պատմության, մշակույթի եւ երաժշտության դասավանդում, որ հիմնված է Կալիֆորնիայի կրթական շրջանի հաստատած՝ լեզուների ուսուցման չափանիշների վրա (Common State Standards)։ Ըստ այդմ՝ «Փոքրիկ հրեշտակների» ավարտական դասարանի սաները ստանում են վկայականներ, որոնք պետական քոլեջների կողմից ճանաչվում են որպես երկրորդ օտար լեզվի վկայագիր։
Հատկապես Կալիֆորնիայի եւ Լոս Անջելեսի շրջաններում է կարեւոր նման դպրոցի գործունեությունը, ուր ամերիկյան պետական դպրոց են հաճախում, ըստ որոշ գնահատականների, մոտ 110 հազար հայորդի պատանիներ, որոնց ուսուցումն անցնում է անգլերենով, եւ սաների շրջանում կաթիլ առ կաթիլ մտածողության լեզու է դառնում, բնականաբար, անգլերենը։ Շաբաթօրյա նման դպրոցներն են որոշակիորեն հայկական կրթական միջավայր վերադարձնում հայ սաներին։
Ուսման տեւողությունը շաբաթօրյաներում 10 ամիս է, մեկնարկում է օգոստոսին եւ ավարտվում մայիսին։ Դասերն սկսում են առավոտյան ժամը 9։30, իբրեւ կանոն՝ ազգային, հոգեւոր պատգամով, ապա շարունակվում են լսարաններում, մինչեւ 12։00։ Ավելորդ չէ նշել, որ 2015 թվականին «Փոքրիկ հրեշտակներ» դպրոցը ճանաչվել է որպես սփյուռքի լավագույն շաբաթօրյա վարժարան եւ արժանացել գլխավոր մրցանակի։
Ուսումնական տարվա ավարտին անցկացվող միջոցառման ընթացքում առաջին դասարանի աշակերտները հանդես են գալիս մայրենի լեզվին նվիրված հոգեսնույց բանաստեղծություններով, երգերով, ապա նրանց շնորհվում են «Տառաճանաչության» վկայականներ։ Ավանդական վերջին հանդեսին, որն այս տարի տեղի ունեցավ արեւմտյան թեմի առաջնորդանիստ Սրբոց Ղեւոնդյանց Մայր տաճարում, եւ որին իր ներկայությունն էր բերել եւ օրհնություն բաշխել թեմի առաջնորդ տ. Հովնան արք. Տերտերյանը, սաները ներկայացրին գեղեցիկ արտասանություններ, երգեր։ Ավարտին առաջնորդարանի «Թրբանջյան» հրապարակում կազմակերպվել էր հյուրասիրություն Ձմեռ պապի ընկերակցությամբ, եւ ուրախ երգ ու երաժշտության ներքո շարունակվեց տոնական տրամադրությունը՝ ավետելով Նոր տարվա եւ Մանուկ Քրիստոսի ծնունդը։
Դպրոցի պատասխանատու Հովհաննես սարկավագ Գումրույանը նշում է, որ շնորհիվ թեմի առաջնորդի հետեւողականության, որակյալ կրթության ու կատարվող աշխատանքների՝ հաստատությունը դարձել է աշխարհի ամենամեծ հայկական շաբաթօրյա դպրոցը, եւ միայն իրենց հաստատությունում աշակերտների թիվն արդեն անցնում է 300—ից։
«Փոքրիկ հրեշտակների» օրինակով թեմում գործում են շաբաթօրյա նաեւ այլ դպրոցներ, ինչպես օրինակ՝ Սանտա Կլարիտա քաղաքի Ս. Սարգիս հայկական շաբաթօրյա դպրոցում աշակերտների թիվը 45 է, Գլենդելի Հայ ընտանեկան շաբաթօրյա վարժարանում սովորում է նույնպես 45 աշակերտ, որտեղ դասավանդումը կազմակերպվում է արեւելահայերեն եւ արեւմտահայերեն։ Թահանգա քաղաքի Սրբոց Առաքելոց եկեղեցու «Երվանդ Բաբայան» շաբաթօրյա դպրոցն ունի 36 աշակերտ, Փասադենայի «Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ» շաբաթօրյա վարժարանը՝ 48 աշակերտ եւ այլն։ «Շաբաթօրյաները սովորական դպրոցներ չեն, որտեղ աշակերտներն իրենց ուսումնառության ընթացքում միայն տառաճանաչ են դառնում եւ ուսանում ոսկեղենիկ մայրենին, այլ՝ կենսական կրթօջախներ, որտեղ երեխաների մեջ սերմանվում են ազգային արժեքներ, ավանդություններ եւ դարերից եկած մեր հարուստ ժառանգությունը»,–նշում է Թահանգայի դպրոցի պատասխանատու Քաղցրիկ Մանուկյանը։
Ընդհանուր առմամբ արեւմտյան թեմի հովանու ներքո գործող 20 շաբաթօրյա դպրոցներում ուսանում են մոտ 1200 աշակերտներ։ Եվ այդ թիվը վերջին տասնամյակում, հուրախություն մեզ, շարունակ աճելու միտում է ցույց տալիս։ Պատճառները հստակ են։ Նախ՝ աշխարհի տարբեր ծագերից՝ Մերձավոր Արեւելքից, Իրանից եւ առաջին հերթին Հայաստանից չդադարող ներգաղթն է Միացյալ Նահանգներ, որի արդյունքում հայ համայնքը շարունակ համալրվում է նորանոր ընտանիքներով։ Երկրորդ կարեւոր գործոնը թեմի առաջնորդի նախանձախնդիր ու պահանջկոտ վերաբերմունքն է կրթական հաստատությունների եւ այդ թվում շաբաթօրյա դպրոցների կազմակերպման հարցում։ Վերջին շրջանում կանոնակարգվել են կրթական ծրագրերը եւ դրանք պատշաճեցվել Կալիֆորնիայի կրթական չափանիշներին, յուրաքանչյուր ուսումնական տարվա սկզբին կազմակերպվում են եւ իրականացվում են ուսուցիչների վերապատրաստման դասընթացներ, համալրվել են ժամանակակից տեխնիկական միջոցներով եւ այլն։ Նաեւ՝ առաջնորդարանին կից ձեւավորվել է գիտակրթական հանձնախումբ, որ համակարգում է ընդհանուր աշխատանքները։ Կազմակերպական այս կառույցը, կրթության կազմակերպման ձեւը, կարծում ենք, օրինակելի է մեր բոլոր հայ համայնքների համար եւ արժե ընդօրինակել հայապահպանության այս արդյունավետ փորձը։
Նորայր ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Բանասիրական գիտ. թեկնածու, դոցենտ
Լոս Անջելես

05-02-2019





13-07-2019
Կարեւոր ազդակներ Ադրբեջանին ԱՄՆ օրենսդիրներից
Ներկայացուցիչների պալատն ընդունել է հայանպաստ օրենքներ

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am


Նախօրեին ...


13-07-2019
Ստամբուլյան կոնվենցիան պաշտոնապես քննարկման առարկա չէ կառավարությունում
Ապրիլյան պատերազմի հարցով ԱԺ հանձնաժողովի եզրակացությունը հանրության համար ...


13-07-2019
«Ամեն մի մարդ ունի կյանքի փիլիսոփայության իր վարքականոնը»
Ջոն Դեւիսոն Ռոքֆելլերը (1839 1937) պատմության մեջ է մտել ...


13-07-2019
«Գիեդանիի պորտը». հարուստի ու աղքատի մշտական հարցը
Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ
l.sargsyan@hhpress.am


«Ոսկե ծիրան» 16-րդ միջազգային կինոփառատոնի լիամետրած ֆիլմերի ...


13-07-2019
Հաղթահարելով պատերազմի արհավիրքները
«Լողլողը» ժապավենը երեւանյան մեծ էկրանին է

Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ
l.sargsyan@hhpress.am


Լենինգրադ, ...


13-07-2019
«Բժշկական ծառայությունների հասանելիության ապահովումը մեզ համար առաջնահերթություն է»
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորել է ԵՊԲՀ շրջանավարտներին

Վարչապետ ...


13-07-2019
Հյուրընկալել է Արմեն Սարգսյանը
Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը երեկ հյուրընկալել է համաշխարհային ճանաչում ...



13-07-2019
Համամարդկային Չեքիջյանը
Գիտական նստաշրջան՝ նվիրված մաեստրոյի ...

 
13-07-2019
Մշակույթը ճակատագիր է
Հատվածներ Ֆարիդ Զաքարիայի «Ազատության ապագան. ...

13-07-2019
Երեւանում կառուցվում է նոր էլեկտրակայան
Կայացել է կառույցի շինարարական փուլի ...

13-07-2019
Ունենալ տեսլական, ռազմավարություն, գործողությունների ծրագիր. սա է զարգացման ճանապարհը
Նախագահ Արմեն Սարգսյանն ընդունել է ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +17... +19
ցերեկը +28... +30

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO