Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

19.06.2019
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Աքիլլեսը, Կրիան, Ղարաբաղը

Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
t.khachatryan@hhpress.am


Ղարաբաղի խնդիրը դարձավ Սիզիփոսի քարը, որ ժամանակ առ ժամանակ դրվում է բանակցությունների սեղանին եւ Զենոնի հանրահայտ պոստուլատի պես թվում է անլուծելի։ Հիշո՞ւմ եք այդ խնդիրը այն մասին, թե Աքիլլեսը երբեք չի կարող հասնել կրիային։ Նկատենք, որ հակադրված են ամենաարագընթաց հերոսը եւ դանդաղաշարժ կենդանին։ Զենոնը (նաեւ Պարմենիդը) առաջին անգամ իրարից զատեց զգացողությունը եւ մտածողությունը։ Հետո մտքի հարյուրավոր դիալեկտիկներ ու գիգանտներ լեզվից եւ լեզվամտածողություն կսարքեն, կեցությունից գիտակցություն դուրս կբերեն՝ մոռանալով մի պարզ հանգամանք, որ խնդիրը առաջնայնությունը չէ։ (Ասենք, կեցությունը որոշում է գիտակցությունը, բայց ե՞րբ, այնժա՞մ, երբ կեցության մեջ գիտակցություն չկա, թե՞ երբ գիտակցության մեջ՝ նպատակ։ Ընդ որում, այս պայմանը հատուկ է մեր զուտ հայկական իրավիճակին. երբ անհնար է որոշել՝ իսկ առհասարակ մեր կեցության մեջ հնարավո՞ր է գիտակցություն, թե՞ մեր կեցությունը այնքան հիմնավորապես է որոշված, որ գիտակցության կարիք ամենեւին չկա)։
Հիմա ավելի քան ծիծաղելի կթվա Զենոնի դատողությունը, թե իրական կեցության մեջ շարժում չկա. որպեսզի կտրենք անցնենք որոշակի տարածություն, նախ հարկավոր է անցնել նրա մի մասը, ապա մյուս հատվածը, եւ այդպես շարունակ (փուլային տարբերակ)։ Իրականում, ըստ Զենոնի, մարդ չի կարող տեղից պոկվել, ուստի Աքիլլեսը չի կարող հասնել կրիային, երբ Աքիլլեսը այն տեղին, որտեղ քիչ առաջ կրիան էր, նրան արդեն չի գտնի այնտեղ, որովհետեւ այդ կետից կրիան արդեն անցել է, եթե հասնի մյուս կետին, բնականաբար, կրիան կրկին տեղում չի լինի, եւ այդպես շարունակ։ Եզրակացություն՝ իրականում շարժում չկա, նշանակում է՝ կրիան եւ Աքիլլեսը չեն կարող միաժամանակ հայտնվել նույն կետում (փաթեթային տարբերակով), որքան էլ կողմերը փոխզիջումների գնան։
Արիստոտելը, քննելով Զենոնի խնդիրը, նրան համարում է «անշարժ» փիլիսոփա եւ նրա ապացույցները հերքում պարզագույն եղանակով. հարկավոր է քայլ անել, հարկավոր է թույլ տալ, որ Աքիլլեսը հասնի կրիային։ Նշանակում է, ողջ խնդիրը քայլ անելու մեջ է, քայլի հնարավորություն տալը։ Եվ երբ Աքիլլեսը անի այդ քայլը, որքան էլ ճակատագրական, ճշմարտություններ ասելու հարկ չի լինի. մենք ավելի լավ բան կորոնենք։

13-06-2019





19-06-2019
Ադրբեջանական կողմը հարվածներ է ուղղում նաեւ Ռուսաստանին
ՀՀ ԱԺ պատվիրակները ՆԱՏՕ-ի ԽՎ-ում հանդես կգան սեփական ...


19-06-2019
Փոքր, աննշան, բայց կարեւոր քայլերով
Բանակցային գործընթացը նվազեցնում է առճակատման ռիսկերը

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am


ԵԱՀԿ ...


19-06-2019
Առաջին հերթին՝ որպես համազգային վստահության ինստիտուտ
ՀՀ նախագահի ելույթը հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի եւ տեղական ...


19-06-2019
Հիմնադրամը պետք է դառնա մեր համազգային բյուջեն
Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի 28-րդ համատեղ ...


19-06-2019
Ատամնաբուժարան, բուժկետ, աղի քարանձավ
Մարի Իզմիրլյանի անվան մանկատունը նոր շունչ է ստանում



19-06-2019
Ի՞նչ են գրում, ինչպե՞ս են գրում
Ժամանակակից գրականության դիմապատկերի ուրվագծերը

Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ
l.sargsyan@hhpress.am


Երիտասարդ ստեղծագործողները վերջին ...


19-06-2019
Հերթը հաջորդինն է
Օտար լեզուների քննական արդյունքները հայտնի են

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am


Հունիսի ...



19-06-2019
Լեւոն Անանյան
Ոչ միայն մարդկային, այլեւ ...

19-06-2019
Դել Բոսկեն գաղտնիքներ չբացեց
Մանկապատանեկան մարզադպրոցների զարգացում, ուժեղ ...

19-06-2019
Նիկոլ Փաշինյանը հյուրընկալել է անվանի գիտնական Ռեյմոնդ Դամադյանին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հյուրընկալել է հայազգի ...

19-06-2019
Ներկայացվել է ՊԵԿ 2020-2024 թթ. ռազմավարական գործունեության ծրագրի նախագիծը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ փոխվարչապետների, ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +17... +19
ցերեկը +28... +30

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO