Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

28.02.2020
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Աքիլլեսը, Կրիան, Ղարաբաղը

Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
t.khachatryan@hhpress.am


Ղարաբաղի խնդիրը դարձավ Սիզիփոսի քարը, որ ժամանակ առ ժամանակ դրվում է բանակցությունների սեղանին եւ Զենոնի հանրահայտ պոստուլատի պես թվում է անլուծելի։ Հիշո՞ւմ եք այդ խնդիրը այն մասին, թե Աքիլլեսը երբեք չի կարող հասնել կրիային։ Նկատենք, որ հակադրված են ամենաարագընթաց հերոսը եւ դանդաղաշարժ կենդանին։ Զենոնը (նաեւ Պարմենիդը) առաջին անգամ իրարից զատեց զգացողությունը եւ մտածողությունը։ Հետո մտքի հարյուրավոր դիալեկտիկներ ու գիգանտներ լեզվից եւ լեզվամտածողություն կսարքեն, կեցությունից գիտակցություն դուրս կբերեն՝ մոռանալով մի պարզ հանգամանք, որ խնդիրը առաջնայնությունը չէ։ (Ասենք, կեցությունը որոշում է գիտակցությունը, բայց ե՞րբ, այնժա՞մ, երբ կեցության մեջ գիտակցություն չկա, թե՞ երբ գիտակցության մեջ՝ նպատակ։ Ընդ որում, այս պայմանը հատուկ է մեր զուտ հայկական իրավիճակին. երբ անհնար է որոշել՝ իսկ առհասարակ մեր կեցության մեջ հնարավո՞ր է գիտակցություն, թե՞ մեր կեցությունը այնքան հիմնավորապես է որոշված, որ գիտակցության կարիք ամենեւին չկա)։
Հիմա ավելի քան ծիծաղելի կթվա Զենոնի դատողությունը, թե իրական կեցության մեջ շարժում չկա. որպեսզի կտրենք անցնենք որոշակի տարածություն, նախ հարկավոր է անցնել նրա մի մասը, ապա մյուս հատվածը, եւ այդպես շարունակ (փուլային տարբերակ)։ Իրականում, ըստ Զենոնի, մարդ չի կարող տեղից պոկվել, ուստի Աքիլլեսը չի կարող հասնել կրիային, երբ Աքիլլեսը այն տեղին, որտեղ քիչ առաջ կրիան էր, նրան արդեն չի գտնի այնտեղ, որովհետեւ այդ կետից կրիան արդեն անցել է, եթե հասնի մյուս կետին, բնականաբար, կրիան կրկին տեղում չի լինի, եւ այդպես շարունակ։ Եզրակացություն՝ իրականում շարժում չկա, նշանակում է՝ կրիան եւ Աքիլլեսը չեն կարող միաժամանակ հայտնվել նույն կետում (փաթեթային տարբերակով), որքան էլ կողմերը փոխզիջումների գնան։
Արիստոտելը, քննելով Զենոնի խնդիրը, նրան համարում է «անշարժ» փիլիսոփա եւ նրա ապացույցները հերքում պարզագույն եղանակով. հարկավոր է քայլ անել, հարկավոր է թույլ տալ, որ Աքիլլեսը հասնի կրիային։ Նշանակում է, ողջ խնդիրը քայլ անելու մեջ է, քայլի հնարավորություն տալը։ Եվ երբ Աքիլլեսը անի այդ քայլը, որքան էլ ճակատագրական, ճշմարտություններ ասելու հարկ չի լինի. մենք ավելի լավ բան կորոնենք։

13-06-2019





28-02-2020
Ապացուցիր, թե կարող ես
«Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման մասին» օրենքի նախագիծը ...


28-02-2020
Հայատյացություն, որ դրսեւորվեց սումգայիթյան «սցենարով»
Հիշում է սպանդից փրկված ծերունազարդ հայը

Դավիթ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆ
d.miqayelyan@hhpress.am


32 ...


28-02-2020
Հնարավոր ամեն ինչ արվում է, որպեսզի վարակի ներթափանցումը Հայաստան կանխվի
Եթե որեւէ այլ ռեժիմի անցնելու անհրաժեշտություն լինի, կառավարությունը ...


28-02-2020
Եթե ժողովուրդն է որոշում, ապա ոչինչ անօրինական չէ
«ՀՀ»-ի հյուրն է արձակագիր Արա Նազարեթյանը

-Պարոն Նազարեթյան, ...


28-02-2020
Հայաստանը նախ պետք է դիտարկի իրեն նպատակահարմար լինելու հարցը
Ինքնուրույնությունն ու ինքնիշխանությունն են պետության եւ ժողովրդի հանդեպ ...


28-02-2020
Մաքսատուրքի բարձրացումը հետաձգվեց 647 անուն ապրանքի համար
Փոփոխությունն ավտոմեքենաներին չի վերաբերում

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Գործադիրը երեկվա նիստում ...


28-02-2020
Տեսչական մարմնի խնդիրը ոչ այնքան պատժելն է
Որքան դաշտը կարգավորելը եւ առկա խնդիրներին լուծումներ տալը




28-02-2020
Գյուղի 120 հեկտար վարելահողից 100-ը չի մշակվում
Այստեղ հիմնականում զարգացած է ...

28-02-2020
Խրիմյան Հայրիկի սոցիալ-փիլիսոփայական դիտարկումները
1. Համակեցության հրամայականը


28-02-2020
Թերլցում եւ իրացվող վառելիքի որակական անհամապատասխանություն
ՏՄՊՊՀ-ի դիտարկումները բազմաթիվ խնդիրներ ...

28-02-2020
5 երկիր ներկայացնող հայ ըմբիշներ՝ համաշխարհային սանդղակում
Հայաստանը եւ այլ երկրներ ներկայացնող 12 ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը -1... -3
ցերեկը 0... +2

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO