Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

05.12.2020
ԱՇԽԱՐՀ


Թեհրան—Լոնդոն փոխհարաբերություններում լարվածությունը պահպանվում է

Էմմա ԲԵԳԻՋԱՆՅԱՆ
e.begijanyan@hhpress.am


Հուլիսի 4-ից հետո Մեծ Բրիտանիա-Իրան փոխհարաբերություններում եւս լարվածություն է առաջացել, երբ Ջիբրալթարում բրիտանական ծովուժի աջակցությամբ կալանավորվեց իրանական «Գրեյս-1» գերնավթատարը, եւ ձերբակալվեց անձնակազմի 4 անդամ, որոնք արդեն ազատ են արձակվել։ Քայլ, որը պատճառաբանվեց նավթատարի՝ Սիրիա նավթ տեղափոխելով, ինչի դեմ Եվրամիությունը սահմանափակումներ է կիրառել։
Այս առնչությամբ բացատրություն ներկայացնելու համար Թեհրանում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանը քանիցս հրավիրվել է Իրանի ԱԳ նախարարություն։ Իրանը Ջիբրալթար—Մեծ Բրիտանիա համատեղ գործողությունը գնահատել է ծովագնացության ոլորտում միջազգային ընդունված նորմերի խախտում եւ պահանջել է անհապաղ ազատ արձակել նավթատարը։ Երբեմն էլ շեշտվում է, որ դա տեղի է ունեցել ԱՄՆ—ի ճնշման ներքո։ Այսուհանդերձ, Իրանի ռազմաքաղաքական առաջին դեմքի՝ հեղափոխության առաջնորդի արձագանքը տեղի ունեցածին խիստ էր։ Նա, այդ քայլը ծովահենություն գնահատելով, նշել է, որ չարանենգ Անգլիան հանցագործություն է կատարում ու դրան օրինական տեսք տալիս՝ նախազգուշացնելով, որ այդ չարանենգությունը ժամանակին համարժեք պատասխան կստանա։
Թեհրանը վկայակոչում է 1982թ. ծովագնացության մասին ընդունված կոնվենցիան, որտեղ հստակ նշված է, թե ինչ դեպքերում երկրներն իրենց առափնյա ջրերում ու ազատ ծովում կարող են կալանավորել օտարերկրյա նավերը, սակայն դրանցում սահմանափակումները ներառված չեն, եւ դրանք կարող են միջազգային ծովագնացության մեջ կիրառվել միայն ՄԱԿ—ի որոշմամբ։ Հետեւաբար, Եվրամիության սահմանափակումները այլ երկրների համար պարտադիր չեն, իսկ Իրանը Սիրիայի դեմ սահմանափակում չի կիրառել եւ ընդունելի չի համարել ԵՄ—ի սահմանափակումները։ Միաժամանակ Իրանը բազմից հերքել է, որ նավթատարի բեռը Սիրիայի համար է նախատեսված եղել։ Ըստ նշյալ աղբյուրի, նավթատարը պատկանում է Ռուսաստանին, սակայն Պանամայի դրոշի ներքո տեղափոխել է իրանական նավթ։
Իսկ թե ինչո՞ւ հենց Պանամայի դրոշի ներքո, հետեւյալ բացատրություններն են ներկայացվում. նախ՝ վերահսկողության, անվտանգության օրենքների եւ ստանդարտների մակարդակով անհամեմատ պարզ են, ապա այդ երկրի դրոշի ներքո նավարկության համար անձնակազմի այդ երկրի հպատակությունը պարտադիր չէ, ինչն Իրանի համար նպատակահարմար է սահմանափակումների մեջ լինելու պայմաններում։ Մյուս կողմից՝ այս հարցում նշանակալից դեր կարող է խաղալ Պանաման՝ պահանջելով ազատ արձակել նավթատարը։
Թեհրան—Լոնդոն փոխհարաբերություններում առաջացած լարվածությանը նպաստեց հուլիսի 10—ին Մեծ Բրիտանիայի հնչեցրած մեղադրանքը Իրանի հասցեին, որ Պարսից ծոցում Իրանը փորձել է այդ երկրի նավթատար նավը կանգնեցնել, ինչը չի հաջողվել, քանի որ միջամտել է բրիտանական ռազմանավը։ Իսկ Իրանը խստիվ հերքում է այդ մեղադրանքը։ Լարվածությունը թերեւս իր գագաթնակետին հասավ հուլիսի 12—ին, երբ հայտնի դարձավ, որ Մեծ Բրիտանիան «H.M.S—Դաքըն» էսկադրային ականակիրը գործուղել է Պարսից ծոց, որի նպատակը ծովագնացության երթուղին ապահովելու գործառույթ ունի եւ ըստ օրակարգի նախատեսված էր, սակայն դեպքերի նման զարգացման պատճառով արագացել է այդ գործընթացը։
2 օր անց Լոնդոնը հայտնեց Պարսից ծոց գործուղված 3—րդ էսկադրային ականակիրի մասին, ինչը էլ ավելի էր բարդացնում իրավիճակը։
Սակայն հաջորդ օրը Թեհրանում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանը Պարսից ծոց գործուղված նավերի առնչությամբ մեղադրելով ԶԼՄ—ներին՝ ճշմարտությունը խեղաթյուրված ներկայացնելու համար, վերահրապարակել է այդ երկրի ՊՆ—ի հայտարարությունը այդ առնչությամբ, որտեղ շեշտվում է, թե գործուղումները բնավ չեն նշանակում Պարսից ծոցում բիրտանական ուժերի ավելացում, այլ դրանք փոխարինում են այստեղ առկա այլ նավերի, ինչը նախապես պլանավորված է եւ պարբերաբար տեղի է ունենում։
Ինչեւ է Բրիտանիան հայտարարել, որ նավն ազատ կարձակվի, եթե Իրանը երաշխիք ներկայացնի առ այն, որ նավթը Սիրիա չի տեղափոխելու։ Մեծ Բրիտանիայի ԱԳ նախարար Ջերոմի Հանթը Իրանի ԱԳ նախարար Մոհամեդ Ջավադ Զարիֆի հետ հեռախոսազրույցում նշել է, որ եթե համոզված լինեն, թե «Գրայս—1» նավթատարը Սիրիա չի գնալու, ազատ կարձակեն։ Բացի այդ, ըստ միջազգային ԶԼՄ—ների, հարցի շուրջ վարչապետ Թերեզա Մեյը բանակցություններ է վարել Ջիբրալթարի նախագահի հետ։
Այլ կերպ ասած՝ թեեւ Լոնդոնը մի կողմից՝ ջանքեր է գործադրում շուտափույթ կերպով լուծելու Իրանի նավթատարի խնդիրը, ինչը մեծ հավանականությամբ դրական լուծում կստանա, մյուս կողմից նաեւ խիստ մտահոգություն է հայտնել Հորմուզի նեղուցով ու Պարսից ծոցով բեռնատար նավերի անվտանգ երթեւեկության առնչությամբ։ Իսկ դա նշանակում է, որ դրական է արձագանքելու ԱՄՆ պետքարտուղարության նախագծին, ինչի մասին հայտարարել է նախօրեին։ Ըստ այդ նախագծի՝ Հորմուզի նեղուցում նավագնացութան անվտանգությունը ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է ձեւավորել բազմազգ ուժ, որին խիստ դեմ է Իրանը։

20-07-2019





04-12-2020
Մոռացվա՞ծ են, արդյոք, Շահումյանն ու Գետաշենը
Դառը պատմությունը կարող է կրկնվել Հադրութի եւ Արցախից զավթած ...


04-12-2020
Թուրքիային կհաջողվի՞ Սիրիայում ավարտին հասցնել քրդական հարցը
Համենայնդեպս, Ջո Բայդենի նախագահության օրոք Թուրքիային նման հնարավորություն դժվար ...


04-12-2020
Զոհերի ընտանիքներն ու հաշմանդամություն ձեռք բերածները աջակցություն կստանան
Խոսքը քաղաքացիական անձանց շրջանակին է վերաբերում

2020 թ. ...


04-12-2020
Թուրքիայի հիմնական նպատակն է օրինական մուտք գործել տարածաշրջան
Այն կյանքի կոչվեց միայն մասամբ

Թուրքիայի նախագահ ...


04-12-2020
Հայկական բոլոր ռեսուրսների մեկտեղումն օրախնդիր է
Մեկնարկել է վճռական՝ դիվանագիտական ճակատամարտը

Արցախյան երրորդ պատերազմում ...


04-12-2020
Ամրապնդել բարեկամությունը, խորացնել համագործակցությունը
Եվ երկու ժողովուրդների հարաբերություններում նոր հեռանկարներ բացել



04-12-2020
Նրա համար արգելանքը առ ոչինչ էր
Վիպասանը՝ ազգային ազատագրական պայքարի մարտիկ ու քարոզիչ

Հայ ...



04-12-2020
Ֆրանսիայի ԱԺ-ն ընդունել է Լեռնային Ղարաբաղի ճանաչման հրատապ անհրաժեշտության մասին բանաձեւ
Ֆրանսիայի Ազգային ժողովն երեկ՝ Արցախի ...

04-12-2020
Հակակոռուպցիոն կոմիտեի ստեղծմամբ
Ակնկալվում է իրավախախտումների բացահայտումը ...

04-12-2020
Արմատական փոփոխություններ են առաջարկվում
Բարձրագույն կրթության եւ գիտության ...

04-12-2020
Բայրամյանը ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստն է պրեմիեր լիգայում
Հայաստանի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան Խորեն ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +2... +4
ցերեկը +4... +7

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO