Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

18.09.2019
ՄԱՐԶԵՐ


Կալավանը ֆանտաստիկ կենտրոն ունի

Համայնքային զարգացումը՝ առաջնահերթություն

Գեղարքունիքի մարզի Կալավան համայնքում երեկ տոնական տրամադրությունն էր տիրում։ Այստեղ բացվեց «Գիտական եւ արկածային զբոսաշրջային կենտրոնը», որը կոչված է նպաստելու համայնքի տնտեսական զարգացմանը եւ էկոտուրիզմի արդյունավետ կառավարմանը։ Իրողությունը կարեւորվել էր. միջոցառմանը մասնակցում էին ՀՀ կառավարության, Ռուսաստանի Դաշնության, ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալության, ՄԱԿ—ի զարգացման ծրագրի հայաստանյան գրասենյակի, Հայաստանի փոքր եւ միջին ձեռնարկատիրության զարգացման ազգային կենտրոնի, տեղական ինքնակառավարման ներկայացուցիչները ի դեմս ՀՀ տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Լիլյա Շուշանյանի, ԱԺ տարածքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, գյուղատնտեսության եւ բնապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Վարազդատ Կարապետյանի, ԱՄՆ ՄԶԳ հայաստանյան առաքելության տնօրեն Դեբորա Գրիզերի, Հայաստանում ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցիչ Դմիտրի Մարիյասինի, ՌԴ դեսպանության խորհրդական Դմիտրի Ստեպանովի, ՀՀ զբոսաշրջության կոմիտեի նախագահ Սուսաննա Սաֆարյանի եւ Գեղարքունիքի մարզպետ Գնել Մանասյանի։
Կենտրոնը հիմնադրվել է Կալավան Թայմ Լենդ հիմնադրամի, ՌԴ կառավարության կողմից ֆինանսավորվող ՄԱԶԾ «Ինտեգրված գյուղական զբոսաշրջության զարգացում» ծրագրի եւ ՓՄՁ ԶԱԿ ԱՄՆ ՄԶԳ—ի կողմից ֆինանսավորվող «Գործընկերություն հանուն գյուղական համայնքների բարգավաճման» ծրագրի համագործակցությամբ։ Կենտրոնի երկհարկանի նորակառույց շենքը ապահովված է բոլոր հարմարություններով, որպեսզի այստեղ եկող զբոսաշրջիկներն ակտիվ հանգիստ կարողանան կազմակերպել վրաններում, հանդիպումներ կազմակերպել շենքի ներսում։ Կենտրոնը, հասկանալի է, նաեւ մշակութային նշանակություն ունի համայնքի համար։ Ունի գրադարան երեխաների համար եւ այլ հնարավորություններ։ Շենքի դիզայնը եւ հարմարությունները հետաքրքիր եւ առինքնող են։ Կազմակերպիչների գնահատմամբ՝ այս կենտրոնը մի վայր է, որը միտում ունի դառնալ Հայաստանի զբոսաշրջության զարգացման հենանիշ։ Այն որոշակի աշխատատեղեր է ապահովում նաեւ գյուղի բնակչությանը։ Դմիտրի Մարիյասինը նորաբաց կենտրոնը գնահատեց, այն տեսակետից, որ այն ստեղծվել է տեղի բնակիչների ծրագրով եւ նախագծով, ունի գիտական թեքում։ Եկող զբոսաշրջիկները ոչ միայն հարմարավետ հանգիստ կարող են գտնել, այլեւ հետաքրքրվել գիտական ուսումնասիրություններով։ Օրինակ, այժմ այստեղ գիտական ուսումնասիրություններ է կատարում տարբեր երկրներից եկած գիտնականների խումբը, որի ուսումնասիրման առարկան է դարձել հազարամյակներ առաջ այս տարածքում ապրած կենդանիները։ Մասնավորապես ուսումնասիրվում են մանր կրծողները։
Ուսումնասիրվում է նաեւ մարդու բնակության վաղեմության եւ կիրառած բնական միջոցների թեման։ Գիտնականները գտել են, որ Կալավանի տարածքում մարդը բնակություն է հաստատել 60 հազար տարի առաջ։ Նա նշեց, որ կենտրոնը կարեւոր նշանակություն ունի նաեւ գյուղի բնակիչների համար, նրանք իրենց կզգան կարեւոր դերում եւ չեն մտածի լքել հրաշալի բնություն ունեցող գյուղը։ Դեբորա Գրիզերը նույնպես ընդգծեց այն միտքը, որ իրենք աջակցել են կենտրոնի ստեղծմանը այն հեռանկարով, որ համայնքի մարդիկ ավելի հարմար պայմաններ ունենան եւ մնան տեղում՝ իրենց աշխատանքով զարգացնեն էկոտուրիզմը, չլքեն գյուղը, կարողանան նաեւ բարելավել իրենց կենսակերպը՝ տեղում զբաղմունք ունենալով։ ՌԴ դեսպանության խորհրդական Դմիտրի Ստեպանովը վստահություն հայտնեց, որ հաջորդ տարի նույնպես Հայաստանում հետաքրքիր նախագծեր կլինեն, որոնք կֆինանսավորվեն իր երկրի կողմից։
Ուշագրավ է, որ այսպիսի կենտրոնի ստեղծման նախաձեռնությունը Կալավանում ծնվել է դեռեւս 2013 թվականին, սակայն ինչ—ինչ պատճառներով զարգացում չի ապրել, եւ միայն անցյալ տարի հունիսին ՄԱԶԾ—ի ներկայացուցիչների հետ հանդիպումը բացել է զարգացման ճանապարհը։ Սա առնչվում է շենքի կառուցմանը, իսկ գաղափարի հեղինակը կալավանցիներն են, գլխավորապես Ռոբերտ Ղուկասյանը։ Նա վստահ է, որ իր գյուղում ցանկացած ծրագիր կապված է լինելու գիտության հետ, քանի որ դրա դերը շատ մեծ է ներկա ժամանակներում, եւ իրենք տուրզմն ու գիտությունը համատեղել են՝ ստեղծելով գիտական եւ արկածային զբոսաշրջային կենտրոն։ «Մեզ մոտ միջատներ են ուսումնասիրվել, դրանից առաջ՝ սնկերը, հիմա՝ մանր կրծողները։ Տարբեր երկրներից են գալիս գիտնականներ։ Ներկա պահին գիտական խմբի ղեկավարը Արիել Մալինսկին է Գերմանիայից, որի խմբում կան ութ երկրի մասնագետներ։ Տարբեր երկրներից տարբեր մասնագետներ ենք հրավիրում, որ ունենանք գերժամանակակից մեթոդներով հնագիտական պեղումներ։ Ծախսերի հարցը լուծվում է ըստ իրավիճակի, հիմնականում՝ կեսը տալիս է մեր կողմը, մյուս կեսը հօգում են եկող գիտնականների համալսարանները»,–ասաց Ռոբերտը։
Կալավանը, մեղմ ասած, բարեկարգ ճանապարհ չունի, բավական դժվար է գյուղ հասնելը։ Բայց Ռոբերտի կարծիքով, ավելի լավ է ծրագրի բուն գաղափարը առաջ տանել, ճանապարհը հետո էլ կլինի։ Ուշագրավ մի փաստ. երբ սկսել են ծրագրի իրականացումը, Կալավանում 98 բնակիչ է եղել։ Այսօր, ըստ Ռոբերտի, թիվն աճել է, հասել մոտ 150—ի։ Տնտեսությունների ձեւով արտահայտված՝ մոտ 50, նախկին 30—ի փոխարեն։ Դա երեւում է նաեւ անշարժ գույքի գներից. եթե նախկինում տներն արժեցել են 300 դոլար, ապա այսօր խոսում են նույնիսկ 30 հազար դոլարի մասին։ Տեղի են ունենում աճուրդներ։ Մի բան էլ նշենք՝ Ռոբերտ Ղուկասյանը գիտական կոչում չունի, սակայն ավելի քան 30 գիտական հոդվածի հեղինակ է։ Ահա թե որտեղ է թաղված նախաձեռնության գաղափարի գիտականությունը... Չի շտապում գիտությանը տրվել, երիտասարդ է, կհասցնի, առայժմ համայնքային զարգացման խնդիրն է համարում առաջնահերթություն։
Պետրոս ՍԱՐՈՒԽԱՆՅԱՆ
Լուսանկարը՝ հեղինակի

06-09-2019





 
18-09-2019
Առասպելի հրապույրը. մեթոդաբանություն
Իշխանությունների հովվերգությունը

Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
t.khachatryan@hhpress.am


Ըստ երեւույթին պետականություն ունենալը առանձին ...


18-09-2019
Սպիտակի կարի միավորում. երբեմնի փառքի երեկն ու վաղը
Շատ բան կորոշի ներկան

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Խորհրդային տարիներին Սպիտակի ...


18-09-2019
Գործարար մարդու հեղանիշը (հեղանիշ— հեղինակության նիշ, «իմիջ»)
Հիշում եք՝ նախկինում ինչ վերաբերմունք կար «գործարար մարդ» հասկացության ...


18-09-2019
Տպագիր ու էլեկտրոնային միջոցները պետք է զուգահեռ զարգանան
Ինչու գնել թերթ, եթե համացանցում ինֆորմացիայի պակաս չկա

Լիանա ...


18-09-2019
Նոյից հետո առաջին վերելքը Արարատ
Խաչատուր Աբովյանի տուն-թանգարանը հայտարարել է մրցույթ

Եվրոպական բազմաթիվ ...


18-09-2019
Անվտանգության խորհրդի հերթական նիստը
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ երեկ տեղի է ունեցել անվտանգության ...



18-09-2019
Էլեկտրամոբիլներով երթեւեկելը ժամանակի պահանջ է
Բացվել է առաջին արեւային լիցքավորման ...

18-09-2019
Դպրոցը՝ Մերուժան Ստեփանյանի անունով
Անցած տարի «Հայրենասեր» բարեգործական հասարակական ...

18-09-2019
Վերանորոգման եւ հիմնանորոգման աշխատանքներ ամբողջ հանրապետությունում
Տասնյակ տարիներ չվերանորոգված ...

18-09-2019
Հայ թենիսիստի վարպետությունը հրապուրել է ամերիկացիներին
Հայաստանի խոստումնալից թենիսիստներից մեկը՝ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +20... +22
ցերեկը +26... +28

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO