Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

14.11.2019
ՄԱՐԶԵՐ


Կալավանը ֆանտաստիկ կենտրոն ունի

Համայնքային զարգացումը՝ առաջնահերթություն

Գեղարքունիքի մարզի Կալավան համայնքում երեկ տոնական տրամադրությունն էր տիրում։ Այստեղ բացվեց «Գիտական եւ արկածային զբոսաշրջային կենտրոնը», որը կոչված է նպաստելու համայնքի տնտեսական զարգացմանը եւ էկոտուրիզմի արդյունավետ կառավարմանը։ Իրողությունը կարեւորվել էր. միջոցառմանը մասնակցում էին ՀՀ կառավարության, Ռուսաստանի Դաշնության, ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալության, ՄԱԿ—ի զարգացման ծրագրի հայաստանյան գրասենյակի, Հայաստանի փոքր եւ միջին ձեռնարկատիրության զարգացման ազգային կենտրոնի, տեղական ինքնակառավարման ներկայացուցիչները ի դեմս ՀՀ տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Լիլյա Շուշանյանի, ԱԺ տարածքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, գյուղատնտեսության եւ բնապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Վարազդատ Կարապետյանի, ԱՄՆ ՄԶԳ հայաստանյան առաքելության տնօրեն Դեբորա Գրիզերի, Հայաստանում ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցիչ Դմիտրի Մարիյասինի, ՌԴ դեսպանության խորհրդական Դմիտրի Ստեպանովի, ՀՀ զբոսաշրջության կոմիտեի նախագահ Սուսաննա Սաֆարյանի եւ Գեղարքունիքի մարզպետ Գնել Մանասյանի։
Կենտրոնը հիմնադրվել է Կալավան Թայմ Լենդ հիմնադրամի, ՌԴ կառավարության կողմից ֆինանսավորվող ՄԱԶԾ «Ինտեգրված գյուղական զբոսաշրջության զարգացում» ծրագրի եւ ՓՄՁ ԶԱԿ ԱՄՆ ՄԶԳ—ի կողմից ֆինանսավորվող «Գործընկերություն հանուն գյուղական համայնքների բարգավաճման» ծրագրի համագործակցությամբ։ Կենտրոնի երկհարկանի նորակառույց շենքը ապահովված է բոլոր հարմարություններով, որպեսզի այստեղ եկող զբոսաշրջիկներն ակտիվ հանգիստ կարողանան կազմակերպել վրաններում, հանդիպումներ կազմակերպել շենքի ներսում։ Կենտրոնը, հասկանալի է, նաեւ մշակութային նշանակություն ունի համայնքի համար։ Ունի գրադարան երեխաների համար եւ այլ հնարավորություններ։ Շենքի դիզայնը եւ հարմարությունները հետաքրքիր եւ առինքնող են։ Կազմակերպիչների գնահատմամբ՝ այս կենտրոնը մի վայր է, որը միտում ունի դառնալ Հայաստանի զբոսաշրջության զարգացման հենանիշ։ Այն որոշակի աշխատատեղեր է ապահովում նաեւ գյուղի բնակչությանը։ Դմիտրի Մարիյասինը նորաբաց կենտրոնը գնահատեց, այն տեսակետից, որ այն ստեղծվել է տեղի բնակիչների ծրագրով եւ նախագծով, ունի գիտական թեքում։ Եկող զբոսաշրջիկները ոչ միայն հարմարավետ հանգիստ կարող են գտնել, այլեւ հետաքրքրվել գիտական ուսումնասիրություններով։ Օրինակ, այժմ այստեղ գիտական ուսումնասիրություններ է կատարում տարբեր երկրներից եկած գիտնականների խումբը, որի ուսումնասիրման առարկան է դարձել հազարամյակներ առաջ այս տարածքում ապրած կենդանիները։ Մասնավորապես ուսումնասիրվում են մանր կրծողները։
Ուսումնասիրվում է նաեւ մարդու բնակության վաղեմության եւ կիրառած բնական միջոցների թեման։ Գիտնականները գտել են, որ Կալավանի տարածքում մարդը բնակություն է հաստատել 60 հազար տարի առաջ։ Նա նշեց, որ կենտրոնը կարեւոր նշանակություն ունի նաեւ գյուղի բնակիչների համար, նրանք իրենց կզգան կարեւոր դերում եւ չեն մտածի լքել հրաշալի բնություն ունեցող գյուղը։ Դեբորա Գրիզերը նույնպես ընդգծեց այն միտքը, որ իրենք աջակցել են կենտրոնի ստեղծմանը այն հեռանկարով, որ համայնքի մարդիկ ավելի հարմար պայմաններ ունենան եւ մնան տեղում՝ իրենց աշխատանքով զարգացնեն էկոտուրիզմը, չլքեն գյուղը, կարողանան նաեւ բարելավել իրենց կենսակերպը՝ տեղում զբաղմունք ունենալով։ ՌԴ դեսպանության խորհրդական Դմիտրի Ստեպանովը վստահություն հայտնեց, որ հաջորդ տարի նույնպես Հայաստանում հետաքրքիր նախագծեր կլինեն, որոնք կֆինանսավորվեն իր երկրի կողմից։
Ուշագրավ է, որ այսպիսի կենտրոնի ստեղծման նախաձեռնությունը Կալավանում ծնվել է դեռեւս 2013 թվականին, սակայն ինչ—ինչ պատճառներով զարգացում չի ապրել, եւ միայն անցյալ տարի հունիսին ՄԱԶԾ—ի ներկայացուցիչների հետ հանդիպումը բացել է զարգացման ճանապարհը։ Սա առնչվում է շենքի կառուցմանը, իսկ գաղափարի հեղինակը կալավանցիներն են, գլխավորապես Ռոբերտ Ղուկասյանը։ Նա վստահ է, որ իր գյուղում ցանկացած ծրագիր կապված է լինելու գիտության հետ, քանի որ դրա դերը շատ մեծ է ներկա ժամանակներում, եւ իրենք տուրզմն ու գիտությունը համատեղել են՝ ստեղծելով գիտական եւ արկածային զբոսաշրջային կենտրոն։ «Մեզ մոտ միջատներ են ուսումնասիրվել, դրանից առաջ՝ սնկերը, հիմա՝ մանր կրծողները։ Տարբեր երկրներից են գալիս գիտնականներ։ Ներկա պահին գիտական խմբի ղեկավարը Արիել Մալինսկին է Գերմանիայից, որի խմբում կան ութ երկրի մասնագետներ։ Տարբեր երկրներից տարբեր մասնագետներ ենք հրավիրում, որ ունենանք գերժամանակակից մեթոդներով հնագիտական պեղումներ։ Ծախսերի հարցը լուծվում է ըստ իրավիճակի, հիմնականում՝ կեսը տալիս է մեր կողմը, մյուս կեսը հօգում են եկող գիտնականների համալսարանները»,–ասաց Ռոբերտը։
Կալավանը, մեղմ ասած, բարեկարգ ճանապարհ չունի, բավական դժվար է գյուղ հասնելը։ Բայց Ռոբերտի կարծիքով, ավելի լավ է ծրագրի բուն գաղափարը առաջ տանել, ճանապարհը հետո էլ կլինի։ Ուշագրավ մի փաստ. երբ սկսել են ծրագրի իրականացումը, Կալավանում 98 բնակիչ է եղել։ Այսօր, ըստ Ռոբերտի, թիվն աճել է, հասել մոտ 150—ի։ Տնտեսությունների ձեւով արտահայտված՝ մոտ 50, նախկին 30—ի փոխարեն։ Դա երեւում է նաեւ անշարժ գույքի գներից. եթե նախկինում տներն արժեցել են 300 դոլար, ապա այսօր խոսում են նույնիսկ 30 հազար դոլարի մասին։ Տեղի են ունենում աճուրդներ։ Մի բան էլ նշենք՝ Ռոբերտ Ղուկասյանը գիտական կոչում չունի, սակայն ավելի քան 30 գիտական հոդվածի հեղինակ է։ Ահա թե որտեղ է թաղված նախաձեռնության գաղափարի գիտականությունը... Չի շտապում գիտությանը տրվել, երիտասարդ է, կհասցնի, առայժմ համայնքային զարգացման խնդիրն է համարում առաջնահերթություն։
Պետրոս ՍԱՐՈՒԽԱՆՅԱՆ
Լուսանկարը՝ հեղինակի

06-09-2019





14-11-2019
Հստակեցվում են նոր ջրամբարներ կառուցելու հիմնավորումները
Ֆինանսական գնահատականները կտրվեն առանձին-առանձին

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Տարածքային կառավարման եւ ...


14-11-2019
Էրդողանի այցը ԱՄՆ հազիվ թե լուրջ ձեռքբերումներ արձանագրի
Թուրքիայի նախագահը Թրամփին կվերադարձնի «վիրավորական» նամակը

Էմմա ԲԵԳԻՋԱՆՅԱՆ
e.begijanyan@hhpress.am


Թուրքիայի ...


14-11-2019
Մենք հարյուր մեկ տարեկան ենք…
Հետաքրքիր մանրամասներ «Արմենպրես» գործակալության «ծննդի» եւ առաջին քայլերի ...


14-11-2019
Առանցքային օրենքի քննարկում տարածքային կառավարման ոլորտում
Նախագիծը մշակվել է հանրային լայն քննարկումների արդյունքում

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am




14-11-2019
Բանակցություններ, որ վճռական են որոշ երկրների հետագա քայլերի համար
Տարածաշրջանում հակամարտությունների շղթայական կապ կա

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Երեկվանից ուշադրության ...


14-11-2019
Հստակեցվում են նոր ջրամբարներ կառուցելու հիմնավորումները
Ֆինանսական գնահատականները կտրվեն առանձին-առանձին

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Տարածքային կառավարման եւ ...


14-11-2019
Քիմիան էլ անհրաժեշտություն չէ՞
«Մեռնող» մասնագիտությունների «վերակենդանացման» ուղղությունները

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am


Մի շարք մասնագիտություններ ...



14-11-2019
Ծանր լույսը
Նեղվելով իր անհատականության ...

14-11-2019
Հայ բժշկագիտության նորագույն նվաճումը
Բարեհաջող է ընթացել նաեւ լյարդի երկրորդ ...

14-11-2019
Վարդապետի քնարերգությունը Վ. Արծրունու մեկնաբանությամբ
Կոմիտասի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված ...

14-11-2019
Հաջողության բանաձեւը՝ համբերատարություն եւ կարգապահություն
Երեւանի Հրանտ Շահինյանի անվան ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +18... +20
ցերեկը +25... +27

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO