Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

02.07.2020
ԱՐՏԱՔԻՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ


Առեւտուրը սահմաններ չի ճանաչում

Տարածաշրջանի տնտեսական եւ քաղաքական շահերի բախման հետեւանքները

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am


Բուլղարիայում նոյեմբերի 19-21-ը կանցկացվի Սեւծովյան տնտեսական համագործակցության խորհրդարանական վեհաժողովի Գլխավոր ասամբլեան։ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության, ՍԾՏՀ ԽՎ—ի պատվիրակության անդամ Արտակ Մանուկյանը «ՀՀ»—ի հետ զրույցում նշեց, որ տնտեսական մասով քննարկումները նվիրված են լինելու ֆինանսական գործիքներին, եւ այդ համատեքստում առաջարկում է դիտարկել, թե ինչպիսի ուղեցույցներ կան սեւծովյան տնտեսական համագործակցության անդամ երկրներում կրիպտոարժույթների կամ թվային ֆինանսական ակտիվների մասով, ինչպիսին են վերաբերմունքը եւ օրենսդրական կարգավորումներն աշխարհում տեղի ունեցող այդ միտումների վերաբերյալ։ Նշենք, որ պատգամավորը վերջերս շրջանառության մեջ է դրել «Թվային ֆինանսական ակտիվների մասին» օրենքի նախագիծը, որի ընդունման անհրաժեշտությունը տեսնում է թվային տեխնոլոգիաների զարգացման ընթացքով պայմանավորված, այդ թվում նաեւ՝ ֆինանսական ոլորտում։
Մյուս կարեւոր թեման, որի ուղղությամբ որոշակի գաղափարներ եւ առաջարկներ է պատրաստվում ներկայացնել Մանուկյանը, վերաբերում է տարածաշրջանում զբոսաշրջության հոսքերի մեծացմանը։ Սակայն այդ թեմաները դեռ պետք է ընթացակարգեր անցնեն մինչեւ կդառնան զեկուցումներ։ Նման հարցերում կարեւոր դերակատարություն ունի խորհրդարանական դիվանագիտությունը։ Եթե հարցը բավականաչափ զարգանում եւ լուծում է պահանջում, ապա պատգամավորների շահերից է բխում, որպեսզի ակտիվ դերակատում ունենան իրենց երկրներում այդ խնդիրները բարձրաձայնելու եւ լուծումներ գտնելու համար։ «Սա այն հարթակն է, որտեղ մշտապես պետք է մյուսներին ցույց տանք, թե ինչով ենք ձեռնտու որպես գործընկեր։ Եթե այդպես չվարվենք, ապա կկորցնենք պահը եւ այն զբոսաշրջիկին, որը գալիս է տարածաշրջան։ Ինչպես մենք, այնպես էլ վրացի եւ թուրք գործընկերները պետք է հետաքրքրված լինեն, որ մենք տարածաշրջանն ամբողջությամբ վաճառենք զբոսաշրջիկին, այլ ոչ թե երկրները՝ առանձին—առանձին։ Եթե մի երկրից մյուսը տեղաշարժվելու համար բարդություններ ենք ստեղծում, ապա, ըստ էության, փոխում ենք զբոսաշրջիկի տպավորություններն ամբողջ տարածաշրջանի մասին։ Թուրքիան հավակնում է լինել աշխարհի զարգացած զբոսաշրջային ուղղություններից մեկը. եթե հիմա առաջատար տասնյակում է, ապա նպատակ ունի ընդգրկվել հնգյակում։ Այս պարագայում յուրաքանչյուր զբոսաշրջիկ նրա համար պոտենցիալ հնարավորություն է մեծացնելու իր մասնաբաժինը»,–մանրամասնեց զրուցակիցս։
Խոչընդոտների վերացումը կարեւոր է ոչ միայն տարածաշրջանի երկրների տնտեսության, այլեւ զբոսաշրջիկների եւ տուրօպերատորների համար։ Բիզնեսի տեսանկյունից հեռանկարային չէ, երբ ծախսեր են արվում, գովազդում տարածաշրջանը եւ միեւնույն ժամանակ կանգնում արհեստական խոչընդոտների առջեւ։ Հայկական կողմն առաջարկում է օրինակ՝ ազգությամբ ոչ հայ զբոսաշրջիկների համար կիրառել հեշտացված ընթացակարգեր սահմանը հատելու ժամանակ, օրինակ՝ Գյումրիից։ «Սա քաղաքական դիրքորոշման հետեւանք է, իսկ մենք խոսում ենք տնտեսական հարթակի մասին, որտեղ կարեւորվում են տնտեսական խնդիրները,–նկատեց Մանուկյանը, ապա հավելեց.–Զբոսաշրջիկին հետաքրքիր չեն Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի միջեւ եղած պարտավորությունները, նա ծախսեր է անում, գալիս տարածաշրջան։ Իսկ մենք որպես պատգամավորներ պետք է ունենանք բավարար կամք եւ այն գիտակցումը, որ առեւտուրը սահմաններ չի ճանաչում եւ բիզնեսի համար արհեստական խոչընդոտներ ստեղծելով միայն բարդացնում ենք իրավիճակը»։
Թե որքանով է առեւտրային հարաբերությունների դյուրինացումը ձեռնտու երկուստեք՝ թե Հայաստանի, թե Թուրքիայի համար, զրուցակիցս նշեց, որ, օրինակ, Բաքու—Թբիլիսի—Կարս երկաթգիծը Եվրոպա գնացող ամենակարճ ուղին է։ Մյուս կողմից՝ եթե հաշվի ենք առնում այն հանգամանքը, որ անիվները եւս փոխարինվում են, իսկ ճանապարհի երկարությունը խնդրահարույց է հատկապես շուտ փչացող ապրանքների տեսանկյունից, ապա այս հարցի լուծումը լուրջ տնտեսական բաղադրիչ է ներկայացնում։ «Չմոռանանք դիտարկել նաեւ այս երեք երկրների միջեւ առեւտրաշրջանառության ծավալները։ Եթե մեծացնում ենք տնտեսական բաղադրիչը, ապա մեծացնում ենք նաեւ երկրների երկուստեք վստահությունը եւ համագործակցությունը։ Տնտեսական այս հարթակը ենթադրում է սեւծովյան ավազանի երկրների համար տնտեսական հետաքրքրությունների մեծացում, իսկ դրան պետք է հետեւեն կոնկրետ քայլեր, հակառակ դեպքում ինչո՞ւ ենք անդամակցում մի հարթակի, որտեղ կան խնդիրներ, եւ որոնք պատրաստ չենք լուծել։ Ինչ խոսք, սա շատ զգայուն հարթակ է, քանի որ մասնակից բոլոր երկրները մեկը մյուսի հանդեպ տարածքային պահանջներ կամ այլ չլուծված խնդիրներ ունեն»,–նկատեց նա։
ՍԾՏՀ անդամ պետություններից միայն երեքի՝ Թուրքիայի, Ադրբեջանի, Ալբանիայի հետ մեր երկիրը չունի երկկողմ համաձայնագրեր։ Դեռեւս սեպտեմբերին Թուրքիայի Գիրեսուն քաղաքում տեղի ունեցած ՍԾՏՀ ԽՎ տնտեսական, առեւտրի, տեխնոլոգիական եւ բնապահպանական հարցերի հանձնաժողովի 53—րդ նիստի ժամանակ անդրադարձ է եղել առեւտրային համեմատական առավելությունների վերհանմանը եւ դրա համատեքստում կրկնակի հարկումից խուսափելու եւ բիզնես հետաքրքրությունը մեծացնելու անհրաժեշտությանը։ Հայկական պատվիրակության հիմնական ուղերձն այն էր, որ Հայաստանը բաց է եւ սեւծովյան ավազանի գրեթե բոլոր երկրների հետ իրականացնում է բաց քաղաքականություն եւ ունի կնքված երկկողմ համաձայնագրեր. «Միայն երեք երկրներ են, որոնք չեն միանում Հայաստանի պարզած ձեռքին։ Եթե Ադրբեջանի դեպքում հասկանալի է պատճառը, չկա այդ երկրի հետ առեւտրաշրջանառություն, ապա վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ Թուրքիայի հետ առնվազն Հայաստանը բավականին մեծ ծավալի առեւտուր է իրականացնում՝ շուրջ 250 մլն դոլարի չափով։ Հիմնականւմ ներմուծում ենք, սակայն այդ առեւտուրն իրականացվում է արհեստական խոչընդոտներով, այսինքն՝ անցնում ենք վրացական սահմանը, հետո արդեն՝ թուրքական։ Մինչդեռ Թուրքիան ասում է, որ Հայաստանի հետ առեւտուր չունի։ Նման մոտեցումը հակասում է սեւծովյան ավազանի ոգուն եւ առավել եւս այն թեմատիկային, որն ընտրված էր քննարկման համար»։
2020 թվականի մարտին Տիրանայում տեղի է ունենալու ՍՏԾՀ ԽՎ—ի տնտեսական, առեւտրի, տեխնոլոգիական եւ բնապահպանական հարցերի հանձնաժողովի նիստը։ Մանուկյանը նշեց, որ պատրաստ է հարցադրումներ անել մասնավորապես Ալբանիայի մասով։ Չնայած մեր երկու երկրների միջեւ առեւտրաշրջանառությունը մեծ չէ, սակայն անհրաժեշտ է քննարկումներ ունենալ, որպեսզի քաղաքական առումով կառավարությունները քայլեր ձեռնարկեն։ «Բիզնեսի միջոցով է հնարավոր մեր ազդեցությունը որպես գործոն էլ ավելի մեծացնել նմանատիպ որոշումներում, ինչպիսին Բաքու—Թբիլիսի—Կարս երկաթգիծն է։ Տարածաշրջանը գրավիչ հնարավոր է դարձնել ընդհանուր հարթակ ստեղծելու, այլ ոչ թե իրար դեմ պայքարելու ճանապարհով»,–ընդգծեց պատգամավորը։

08-10-2019





02-07-2020
Առարկայական բանակցությունները հնարավոր են միայն խաղաղ պայմաններում
Հայկական օրակարգն ընդունելի է միջազգային գործընկերների համար

Նախօրեին ...


02-07-2020
Հայկական եւ ռուսական կողմերը միջուկային էներգետիկայի ոլորտում բնականոն աշխատում են
Սկսվում է մեծածավալ պլանային նախազգուշական վերանորոգումը

Հայկական ատոմակայանի ...


02-07-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 593 նոր դեպք․ ապաքինվել է 473, մահացել 6 քաղաքացի
Հայաստանում հուլիսի 2-ի ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային ...


02-07-2020
Աստծուն հաճելի է քո մեջ տեսնել…
Աստված կամենում է, որ դու ունենաս ամուր հավատք։ Դու ...


02-07-2020
Եթե չպահպանենք կանոնները
Ապա համավարակը հաղթահարելը կդառնա գրեթե անհնար

«Հայաստանի Հանրապետություն» ...


02-07-2020
Ղեւոնդ Ալիշան 200
Աննման առաքինությունը

«Ծագե՜, Հայ հանճար, փայլե՛ բյուր բոցեր,
Իմանան ազգեր,
Թե ...


02-07-2020
Հայաստանում ծխելու դեմ պայքարն առանձնակի կարեւորություն ունի
Պետությունը ծխախոտ արտադրողներին կստիպի իրազեկել դրանց վնասակարության մասին ...



02-07-2020
2019 թ. արձանագրված 7.6 տոկոս տնտեսական աճը լավ պաշար է 2020-ի համար
Գործադիրն իր գործողություններով ...

02-07-2020
Էռնեստ Հեմինգուեյն ու հայերը
«Այստեղ վիճել են Հեմինգուեյն ու ...

02-07-2020
Անգելա Մերկելը կղեկավարի ԵՄ-ն
Եվրոպական երկրների կառավարությունների ...

02-07-2020
Մխիթարյանը մնում է «Ռոմայում». ի՞նչ կփոխվի մրցաշրջանի ավարտին
Իտալական «Ռոման» պաշտոնապես հայտարարել է Հենրիխ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +17... +19
ցերեկը +31... +33

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO