Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

14.12.2019
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Խաղ, որ կատարվում է հաճույքի համար

Անհուսալի տարրերից կարելի է չափազանց հուսալի համակարգ ստեղծել
 
Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
t.khachatryan@hhpress.am


Ոմանք պնդում են, թե մենք ազգային գաղափարախոսություն ունենք։ Եվ դա ասում են այնպիսի վստահությամբ, որ հատուկ չէ անգամ ազգայնական գաղափարներով հայտնի որոշ ուժերի։ Պետք չէ պատեպատ զարկվել, մենք այն գտել ենք՝ լոտոյի գաղափարախոսությունը, որն ավելի շուտ կարելի է կոչել «Լոտո—ռազմավարություն»։
Եվ, իրոք, փայլուն ձեւակերպած ռազմավարական այդ տեռորի դեմ ժողովուրդն ավելի անզոր է, քան ցանկացած կամայականության։ Իսկ ի՞նչը կարող է մարդկանց ավելի ամուր կապերով կապել եւ կազմակերպել, քան անզորությունը մի բանի դեմ, որ նաեւ գայթակղիչ է։ Ուրեմն, հույսը դեռ մեռած չէ, ինչպես այն ամենը, որին ունենալու ցանկությունը մեծանում է ըստ հնարավորությունների նվազման աստիճանի։ Ունենալ ցանկացած կուսակցության նախանձ շարժող քաղաքացիների այդպիսի հսկա մի բազմություն, որոնց համակել է անզորության միեւնույն զգացումը՝ շահելու հույսը, ու այլեւս ոչ մի գաղափարախոսություն պետք չէ։ Էդ ի՞նչ գաղափարախոսություն պետք է լինի, որ աներկբա, զուտ կամավորության սկզբունքով միավորի շատերին, եւ բոլորն ունենան միեւնույն նպատակը։ Չլինի՞ լիբերալ կամ ազգային արժեքները, որոնցից առաջինի վրա հոգու խորքում թքած ունենք, երկրորդին, նույնքան խորապես՝ արհամարհած։
Երկար ժամանակ գլուխ էի ջարդում՝ հասկանալու մաթեմատիկոս Նեյմանի անունով հայտնի տեսությունը, համաձայն որի՝ «անհուսալի տարրերից կարելի է չափազանց հուսալի համակարգ ստեղծել»։ Եվ ահա ապացույցը չափազանց հումանիտար ոլորտում՝ լոտոյի գաղափարախոսությունը։ Մանավանդ դրանով կարծես լուծվում է այնպիսի չարչարված մի խնդիր, ինչպիսին ազգային շահի եւ մարդու իրավունքների պահպանման անհամատեղելիության հարցն է. լոտոյի գաղափարախոսությունը ազգը համախմբում է միեւնույն շահի շուրջ՝ չոտնահարելով մարդու շահելու իրավունքները։
Հայտնի բան է, որ մեր մասին ունեցած սեփական պատկերացումները կարող են բնավ չհամընկնել մեր իսկական էության հետ, բայց որքան էլ զարմանալի է, կարող են փոխել այն։ Հետեւաբար, մեր մասին ունեցած լավ պատկերացումը կարող է մեզ զգալիորեն լավը դարձնել եւ համապատասխանաբար՝ հակառակը։ Ինքնահիպնոսի, այլ կերպ ասած՝ աուտոտրենինգի վարժանքն է, որ չհաշված, իհարկե, քաղաքականությունից փող աշխատելու անսահման հնարավորությունը։ Ուստի ընդլայնելով լոտոյի գաղափարախոսության աշխարհագրությունը հարավկովկասյան տարածաշրջանում մենք կարող ենք դառնալ ամենակազմակերպված պետությունը։
Քաղաքագետների մի ստվար հատվածի կարծիքով՝ ղարաբաղյան հակամարտությունը փոխել է իր նախնական բովանդակությունը. արդեն առաջին պլան են մղվում համագործակցության եւ փոխկապվածության խնդիրները, որոնք եւ պետք է դառնան տարածաշրջանային անվտանգության երաշխիքներ։ Հնարավո՞ր են անվտանգության ավելի հուսալի եւ անառարկելի երաշխիքներ, քան լոտոյի խաղարկությունն է, ընդ որում՝ ցանկացած ֆորմատով։ Քանի որ Բաքվում մի կերպ լոտոյի տոմս ձեռք բերած ադրբեջանցուն ավելի շուտ կհետաքրքրի վիճակախաղի խաղարկության օրը, քան Արցախը կորցնելու մոտալուտությունը։ Ուրեմն եւ՝ լոտոյի ռազմավարությամբ կարող ենք լուծել հակամարտության ամենաքրեստոմատիական թնջուկը՝ կարգավիճակի հարցը թողնելով որպես ընդամենը բանակցությունների միջոցով մանրամասնվող խնդիր։
Էլ չենք խոսում այն օգուտների մասին, եթե հայկական լոտոն հասնի ղրղըզական կամ թուրքմենական աուլ, ապա գազի թանկացման մասին խոսք լինել չի կարող, հետեւաբար՝ էներգիայի, կմնա միայն ջրի խնդիրը։ Այդքանից հետո մենք կարող ենք թոթափել կասկածի վերջին նշույլը, ըստ որի, ազգերն առաջանում են հայրենասիրության շնորհիվ։ Այդպես կարծել՝ կնշանակի հազարերորդ անգամ անցնել ճշմարտության տրորված արահետով եւ ընկնել նույն ծայրահեղության մեջ, ինչ 19—րդ դարի ռոմանտիկները, որոնք գտնում էին, թե ազգերի ձեւավորման հիմքը ընդհանուր անցյալն է։ Հակառակ դեպքում ի՞նչ անուն տաս ազգերի այն վիթխարի բանակին, որոնք ապրում են միայն ներկայով, նույնիսկ ժամանակի ավելի նվազագույն միավորով՝ ընտանեկան ակնթարթով։
Չգիտեմ, Դոն Կիխոտը մեր մշակութային գիտակցության մեջ դեր խաղացե՞լ է, թե՞ ոչ, բայց որ մեր հոգեբանության մեջ մեծ դերակատարություն է ունեցել, կարելի է չկասկածել։ Երբեմն ինձ թվում է, թե այնքան էլ լուրջ չենք վերաբերվում Աստվածաշնչի այն տեղեկությանը, որ Արարիչը մեզ ստեղծեց իր պատկերով։ Անլրջությունը մեզ ազատում է նաեւ այն պարտավորությունից, որ կարող է պարտադրել Աստծո պատկերի հետ մեր ունեցած նմանությունը։ Իսկ Տխուր պատկերի ասպե՞տը... Սեւակն է արձանագրում.
Շեքսպիրն է կյանքը ձեռ առնում՝
Իր ողբերգական դրամաներով...
Իսկ մե՜նք՝ ե՛ս ու դո՛ւ... արվեստ ենք խաղում
Եվ... մի այնպիսի՜ համոզվածությամբ,
Որ Սերվանտեսի հերոսն էլ չուներ...

08-11-2019





14-12-2019
Բարոյահոգեբանական բավարարվածությունից մինչեւ իրավական գործընթացներ
Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հերթական հանգրվանը

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am


«Կոնգրեսն այժմ ...


14-12-2019
Ամենայն հայոց բանաստեղծը՝ հայերեն եւ վրացերեն
«Արմենպրեսը» Թբիլիսիի Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարանին փոխանցեց բացառիկ լուսանկարներ



14-12-2019
Կարծես արթնացել ես մեկ շաբաթվա քնից
Տիգրան Մանսուրյանը մանկության տանը հաճախ է «լինում»

Օրերս ...


14-12-2019
Մանսուրյանը դեռ փնտրում է հայի հարատեւման գաղտնիքը
Ո՞րն է Մաեստրոյի համար անընդունելին մեր  իրականության մեջ

Լուսինե ...


14-12-2019
Թեյնիկի ջուրը լցված է, բաժակն էլ «սպասում» է մաքուր
Կարոտում է հին Երեւանը, Սոս Սարգսյանին, Հենրիկ Մալյանին…

Լիանա ...


14-12-2019
Հոգեւոր երաժշտությունը հսկայական, աներեւակայելի մեծ ուժ է
Հաջորդ հարցը կատարողի եւ ստեղծագործողի հարաբերության մասին էր, ինչին ...


14-12-2019
«…Ա՛յ մարդ, «օյաղացա», մտածում էի՝ էս ո՞ւր եմ ընկել»
Տիգրան Մանսուրյանը «ՀՀ»-ում խոսեց իր հուշերի, զգացողությունների ու ...



14-12-2019
Թուրքիան մտադիր չէ հեռանալ Սիրիայից
Էրդողանը հայտարարել է, թե Սիրիայի ...

14-12-2019
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցերը» մասնավորեցումից հետո առաջին ծավալուն ներդրումն է անում
Հոսանքազրկումների թիվն ու տեւողությունը ...

14-12-2019
«Էս երաժշտության տակ իմ տատն էլ կխաղար»
Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am



14-12-2019
«Աստված իմ, ախար ես այնքան, այնքան, այնքան ապրել եմ...»
Մեզ հետաքրքրող տասը հարցերից վարպետն հասցրեց ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +1... +3
ցերեկը +7... +9

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO