Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

19.01.2021
ՄՇԱԿՈՒՅԹ


Գրապահարանները, որպես տան կահույք, «մոդայիկ» չեն

Իսկ գրքե՞րը...

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am


Ոչ հեռավոր անցյալում՝ ինչ-որ մի ժամանակ, տան «արդուզարդի» մի մասն էին կազմում գրապահարանները՝ բեռնված բազմաբովանդակ գրականությամբ։ Այսօր այդօրինակ կահույքն այլեւս մոդայիկ չէ։ Ու գրքերն էլ տան ամենատեսանելի վայրում չեն դրվում։
Մարդիկ գիրք չե՞ն կարդում, թե՞ ժամանակի հնարավորություններն ու տեխնոլոգիաներն են ուղղորդում նման «խմբագրման». տեսակետները տարբեր են։
«Նայած գիրք, նայած ընթերող... Ընթերցող—գրող կապը խզված է։ Եվ գրականության վաճառվող չնչին քանակը պարզապես ծիծաղելի է։ Այնպես որ, մենք լուրջ խնդիր ունենք՝ ընթերցողի հետ կապը վերականգնելու։ Խոսքը ե՛ւ գեղարվեստական գրականության, ե՛ւ գրականագիտական ու հանրագիտական ուսումնասիրությունների մասին է»,–«ՀՀ»—ի հետ զրույցում ասաց բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Դավիթ Գասպարյանը։
Ասում է՝ կապի խզման մեկնարկը եղել է անկախության առաջին տարիներին, երբ հայ մարդը հիասթափության մեջ էր՝ գործ, տուն, ծանր ժամանակներ... Դավիթ Գասպարյանը պատմում է, որ այդ տարիներին գրադարանները հանում—թափում էին փողոց, այն գրադարանները, որոնք իրենց հայրերն ու պապերն էին ստեղծել։ Նրա խոսքերով՝ հայ մարդու համար պատիվ էր անձնական գրադարան ունենալը. «Բայց հայրենահիացումին հաջորդեց հայրենահիասթափությունը, եւ մի տեսակ կապը կտրվեց։ Երեւանում գիտե՞ք, թե քանի գրախանութ կար՝ ավելի քան 70։ Հիմա 3—4 գրախանութ է, ու պատերի տակ վաճառվող գրքերը, որը լավ է, վատ բան չէ։ Լավ է, որ վաճառքը կա»։
Դ. Գասպարյանը բարձրաձայնում է նաեւ գրական մամուլի բացակայության հարցը։ Իր հոդվածները տպագրելու տեղ ասում է, որ չունի։ Պրոֆեսորը խնդրի այսպիսի լուծում է առաջարկում՝ որակյալ գիրք, ճիշտ գովազդ, բուհերում, դպրոցներում հեղինակների հետ հանդիպումներ։
«Գիրք—ընթերցող կապը ոչ կարող եմ ասել՝ լավ է, ոչ կարող եմ ասել՝ վատ է։ Ուղղակի Ժողովրդի որոշակի մաս գնողունակ չէ։ Այսպիսի խոսք կա՝ ով ուզում է գիրք կարդալ, գիրք գնելու փող չունի, ով գիրք գնելու փող ունի, չի կարդում։ Հիմնական խոչընդոտը դա է։ Պետք է զարկ տալ ընդհանուր, մասսայական ընթերցարաններին, որտեղից ոչ թե կգնեն, այլ գիրքը կվերցնեն, կկարդան ու կվերադարձնեն»,–նշեց ԳԱԱ գրականության ինստիտուտի տնօրեն, գրականագետ Վարդան Դեւրիկյանը՝ ավելացնելով, որ գլխավորը ընթերցողի եւ ընթերցվող գրքերի խնդիրն է։
Նա Չարենցի խոսքերն է ցիտում ու ընդգծում. «Եթե ուզում ես երգդ լսեն, ժամանակի «շունչը» դարձիր»։ Այն, ինչ ժամանակի «շունչն» է, ընթերցվում է։ Այսօր գրասեր, ընթերցող հասարակայնությունը շատ է՝ նաեւ ընթացիկ գրականության»։
Վ. Դեւրիկյանն անկեղծանում է՝ հին գրականության մասնագետ է եւ, անկախ մասնագիտական պարտականությունից, զուգահեռ ընթացիկ գրականություն էլ է կարդում, նաեւ «վախից», որպեսզի կարողանա ընթերցողների հարցերին պատասխանել. «Ընթացիկ գրականության մասին մարդիկ այնպիսի մանրամասն հարցեր են տալիս...»։
Վարդան Դեւրիկյանը պատմում է նաեւ, որ երբ իրենից գիրք են ուզում, եւ ինքը հաստատ գիտի՝ կարդալու են, չի ուղղորդում գրախանութից գնելու։ Մի քանի դեպք պատահել է՝ գրախանութին տված գիրքը՝ նաեւ տոկոսը վճարերով, վերցրել ու տվել է ընթերցողին. «Այդպես էլ ենք կապը պահում»։
Էլեկտրոնային գրականությունն էլ իր հերթին է ընթերցող—գրականություն կապի պահպանմանը նպաստում։ Իսկ թե այսօր ի՞նչ գրականություն է նախընտրում գրականասեր հանրությունը՝ ինստիտուտի տնօրենը պատասխանում է. «Հիմա որքան «ներառվում» ենք աշխարհի մեջ, այնքան ավելի արդիական են դառնում ընդհանուր թեմաներով գործերը։ Եվ կարելի է ասել, որ թարգմանական գրականության բում է»։ Նա նկատում է նաեւ, որ արձակագիրներից ու բանաստեղծներից էլ կան մարդիկ, որոնք ակտիվորեն ստեղծագործում են։
Մեր զրուցակիցը հավատացնում է, որ գրական եռուն կյանք է, ու դա ոչ ոք չի կարող ժխտել։ Հիշեցնելով պատերազմական տարիներին ընթերցող չունենալու մասին մտահոգությունը՝ Դեւրիկյանն արձանագրում է, որ այսօր ընթերցողների ստվար բանակ կա՝ յուրաքանչյուրն իր ճաշակով ու պահանջով։ Բացի այդ, նրա դիտարկմամբ՝ այսօր գրողներն ավելի հպարտորեն են շրջում։
Ասվածը նկատի ունենալով՝ նա արձանագրում է. «Լավատեսությամբ պետք է ասենք, որ հայ գրականության թե այսօրվան, թե գալիք օրվան միայն պայծառ լավատեսությամբ կարող ենք նայել՝ ոչ թե վերացական, այլ փաստերի հիման վրա»։ Նա հղում է անում գրքերի տպաքանակին, բացվող գրախանութներին։ Ասում է՝ ամեն ինչ վկայում է մեր կյանքում գրականության աստիճանաբար խորը տեղ զբաղեցնելու մասին։ Հավատացնում է՝ այդպես էլ պետք է լիներ։

22-11-2019





19-01-2021
Բաշխման էլեկտրական ցանցերում տեխնոլոգիական կորուստները կնվազեն
Ինչ է նախատեսված 10-ամյա ներդրումային ծրագրով

Հայաստանի էլեկտրական ...


19-01-2021
Մեծ Բրիտանիան նոր «Մեծ խաղ» է նախաձեռնել
Լոնդոնը Թուրքիային դարձրել է իր զենքը սեփական շահերի առաջխաղացման ...


19-01-2021
«Իմ մահը պիտի ըլլա ոտքի վրա…»
Նա քաջ գիտակցում էր, թե ինչ է նշանակում հայ ...


19-01-2021
Նվազեցվում են ՊԵԿ աշխատակից-հարկատու շփումները
Ներդրվում է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ վարույթների էլեկտրոնային կառավարման համակարգ


19-01-2021
Թուրքիան չի հրաժարվում սպառնալիքի լեզվով խոսելուց
Կարսում նախատեսվում են թուրք-ադրբեջանական համատեղ զորավարժություններ

Հայաստանին սահմանակից ...


19-01-2021
Հայաստանի բազմաբնակարան շենքերի երեք տոկոսից ավելին անբավարար վիճակում է
Կառավարման մարմինները բնակֆոնդի պահպանման գործառույթներ պետք է իրականացնեն


19-01-2021
Սուրբ Հոգու պարգեւները
«Պարգեւները զանազան են, բայց Հոգին նոյնն է: Եւ պաշտօնները ...



19-01-2021
Կստանձնի ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնը
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ այսուհետ ...

19-01-2021
Քննարկման է ներկայացվել հակակոռուպցիոն կոմիտե ստեղծելու նախագիծ
Կառավարությունը ՀՀ Ազգային ժողովի քննարկմանն է ...

19-01-2021
Հոբելյանը կնշվի համերգային ծրագրերով
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, պետական մրցանակների ...

19-01-2021
Այս տարի էլ հաղթեց Հովիկ Հայրապետյանը
Արցախցի գրոսմայստեր Հովիկ Հայրապետյանը երկրորդ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը -1... +1
ցերեկը +1... +4

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO