Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

08.07.2020
ՍՈՑԻՈՒՄ


Զեղչերն ու մարդու հոգեբանությունը

Իջեցված գներն իրակա՞ն են ու որքանո՞վ են գայթակղիչ

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
t.muradyan@hhpress.am


Անցած ուրբաթը Հայաստանում եւս «սեւ» էր։ Իսկ ավելի հստակ՝ մի քանի տարի է՝ մենք եւս միացել ենք, այսպես ասած, զեղչային քաղաքականությանը։
«Սեւ ուրբաթը» նշվում է ԱՄՆ—ում Գոհաբանության տոնի հաջորդ օրը։ Այն սովորաբար լինում է նոյեմբերի վերջին ուրբաթ օրը։ ԱՄՆ—ում դրանից սկսվում է Ամանորի ավանդական զեղչերի տոնավաճառը։ Այդ օրը խանութները բացվում են շատ շուտ՝ առավոտյան մոտ 5—ին, իսկ որոշ մեծ առեւտրային կենտրոններ՝ նույնիսկ կեսգիշերին։ Հաճախորդներին առաջարկվում են մեծ զեղչեր։ Առաջին գնորդները ստանում են 50—80 տոկոս զեղչ։ Շուրջ 102 մլն ամերիկացի ամեն տարի մասնակցում է այս տոնին՝ ծախսելով միջինը 300 դոլար։
«Սեւ ուրբաթ» կազմակերպելու ավանդույթը հաստատվել է դեռեւս 19—րդ դարում։ Իսկ «սեւ ուրբաթ» տերմինը հայտնվել է միայն 1966 թ.՝ Ֆիլադելֆիայում։ Օրն այդպես են անվանել վարորդները՝ վիթխարի խցանումների պատճառով, որոնք առաջացել են Գոհաբանության տոնի հաջորդ օրը։
«Սեւ ուրբաթ»—ին մեզ մոտ եւս հաջորդում են նախատոնական զեղչերի մասին հայտարարություններն ու գովազդները։ Իսկ թե որքանո՞վ են դրանք իրական՝ միանշական պատասխանել հնարավոր չէ։ Խանութներ ու ապրանքանիշեր կան, որոնց մասով զեղչերն իրականում գործում են։ Բայց շատ դեպքերում էլ այդ մասին գրությունն ապահովում է միայն ձեւական կողմը։
Տեղական շուկայում զեղչը կամ զեղչված ապրանքը ներկայացնելու մի քանի տարբերակ է աչքի զարնում։
Այսպես, շատերը խանութներում տեսած կլինեն զամբյուղներ՝ «զեղչ» գրությամբ։ Դրանց մոտ, սակայն, կամ մարդ չկա, կամ էլ մեկ կամ երկու հոգի են։ Բանն այն է, որ այդ դեպքում ապրանքի զեղչումը գայթակղիչ չէ, որովհետեւ, որպես կանոն, նմանօրինակ տարաներում ներկայացված հագուստը պարզապես անմխիթար նետված է՝ այսպես ասած, «արհամարհված»։ Թվում է, թե անպիտան, վնասված, անորակ իրեր են։ Նման ներկայացվածությունը վանում է, որովհետեւ ուզածդ գտնելու համար «իրար գլխտ լցրած» անհասկանալի զանգվածը պետք է քչփորել։
Մեկ այլ դեպքի մասին էլ՝ գնորդների հատուկ խումբ բավական է կարդա «զեղչ» բառն ու առանց երկար—բարակ մտածելու գնում կատարի։ Այդ խմբի ներկայացուցիչները սովորաբար չեն էլ նայում ապրանքի նախկին գինը, որեւէ համեմատություն չեն կատարում։ Մինչդեռ պատմում են, որ իրականում պատահում է՝ վաճառվող իրը զեղչվում է ընդամենը մեկ կամ երկու հազար դրամով, կամ էլ տվյալ ապրանքը նախապես թանկացնում են ու զեղչերի շրջանում ներկայացնում նախկին գնով։ Իսկ այդ հանգամանքները չեն համապատասխանում զեղչի մասին ուռճացված հայտարարությանն ու գովազդին։
Առեւտրի ոլորտի մասնագետները հաջողությամբ տիրապետում են գնորդների հոգեբանության ու մտածելակերպի վրա ազդելու գործիքներին։ Գնային պիտակների վերջին թվերը սովորաբար ավարտվում են 99—ով, ասենք, օրինակ՝ որպես գին նշվում է 9.999 դրամ, որը իհարկե կարելի է կլորացնել ու մոտեցնել 10.000—ի։ Բայց առեւտրի դեպքում 9999—ը ոչ թե 10000—ն է, այլ 9000—ը։ Համենայն դեպս, մարդկանց մոտեցումն այդպիսին է։ Այս տրամաբանությամբ շատերն են գնումներ կատարում։
Բայց նկատենք նաեւ, որ մարդկանց տեսակ էլ կա, որոնց համար զեղչված իր գնելն ամոթի պես մի բան է, բարդութավորվում են այդպիսի գնումից։
Իսկ ահա մթերքի մասով զեղչերը հասարակության մի մասի շրջանում կասկածի տեղիք են տալիս։ Զեղչված սննդի դեպքում ուշադրություն են դարձնում պիտանելիության ժամկետին՝ կասկածելով, որ այն հին է, կամ էլ թե մոտենում է այդ ժամկետի ավարտը, ինչը, սակայն, բացառված չէ։

03-12-2019





07-07-2020
Գյուղական բնակավայրերում ծնելիությունը կխրախուսվի
Ակնկալվում է մարզերում թեթեացնել նաեւ չաշխատող մայրերի հոգսը



07-07-2020
Թանկարժեք մետաղների արտահանման նկատմամբ քվոտա կսահմանվի
Այն կկիրառվի որոշման ընդունման պահից մինչեւ 2020 թ. ...


07-07-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 349 նոր դեպք․ ապաքինվել է ևս 605, մահացել 12 քաղաքացի
Հայաստանում հուլիսի 7-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության ընդհանուր ...


07-07-2020
Մարդկային հոգին թանկ արժե…
Ավետարանում ասվում է. «Որովհետեւ ով որ կամենայ իր անձն ...


07-07-2020
Մեկ հայ՝ մեկ ոսկի
Կին, ով մահմեդական գերությունից փրկեց հայ որբ մանուկներին



07-07-2020
Նոթեր Շերլոկ Հոլմսի մասին կամ՝ պարող մարդուկների գաղտնիքը
Ամեն մի խնդիր էլ շատ հեշտ է թվում, ...


07-07-2020
Ղեւոնդ Ալիշան–200
Վսեմախոհ փիլիսոփան

«Լսեցի ես բնության ձայնը»։
Հայ երեւելի մտածողի ...



07-07-2020
Հին աշխարհը չեմ տեսել... բայց թողել է նա մի հետք
«Հնագիտությունը շատ խնամքով, ձեռքով հողը ...

07-07-2020
Հարավի կենտրոնական համայնքներում
Դիցմայրին բոլոր հնարավորություններն ...

07-07-2020
ԱՄԷ-ն նախապատրաստվում է տնտեսական ճգնաժամին
Կրճատվել է ավիացիայի համակարգի 105 ...

07-07-2020
ՀՖՖ-ն նախաձեռնել է առանցքային հարցերի քննարկում
Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ Արմեն ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +19... +21
ցերեկը +32... +34

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO