Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

08.04.2020
ՄՇԱԿՈՒՅԹ


Ուշագրավ գործեր «Սասնա ծռեր» էպոսից

ՀԱՊ-ը «Հայկական էպոս. խոսքից՝ պատկեր» խորագրով ցուցահանդես է բացում

Լիանա ՍԱՐԳՍՅԱՆ
l.sargsyan@hhpress.am

Հայաստանի ազգային պատկերասրահի մասնաճյուղում՝ Արա Սարգսյանի եւ Հակոբ Կոջոյանի տուն-թանգարանում այսօր կբացվի «Հայկական էպոս. խոսքից՝ պատկեր» խորագրով ցուցահանդեսը, որում ցուցադրված կլինեն գեղանկարչական ու գրաֆիկական շուրջ 50 աշխատանք, առանձնատիպեր, կաղապարներ (կլիշե), էպոսի տարբեր հրատարակությունների գլխատառեր, գլխատողեր, անվանաթերթեր, ինչպես նաեւ 1000-ամյակի միջոցառումների արձագանքները մամուլում՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահի, Օրբելի եղբայրների տուն—թանգարանի եւ Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուներից։
ՀԱՊ հայ գեղանկարի բաժնի աշխատակից, ցուցադրության համադրող Զարուհի Դիլանյանն այս առիթով «ՀՀ»—ի հետ զրույցում անդրադառնալով ցուցահանդեսին՝ ասաց, որ հայոց հազարամյա պատմության խորքերում ծնունդ առած «Սասնա ծռեր» կամ «Սասունցի Դավիթ» դյուցազնավեպը վերջնականապես ձեւավորվել է 7—9—րդ դարերում, ժողովրդի բանավոր զրույցներում պահպանվել են դրվագներ, ստեղծվել թշնամու դեմ արդար պայքարի ելած հավաքական կերպարներ, որոնցից ամենակատարյալը Սասունցի Դավիթն է։ «Առաջին անգամ էպոսի պատումներից մեկը 1873 թ. գրի է առել եւ հրապարակել բանագետ Գարեգին Սրվանձտյանցը՝ «Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ» վերնագրով։ Բանահավաքչական մեծ աշխատանքներ է ծավալել նաեւ Մանուկ Աբեղյանը՝ 1889—ին գրառելով մեկ այլ տարբերակ։ Հայ ազգային էպոսը տասնամյակներ անց հարստացել ու հղկվել է՝ արժանանալով լայն ճանաչման։ Այդ գործում անգնահատելի է աշխարհահռչակ գիտնական, ակադեմիկոս Հովսեփ Օրբելու դերը, որի նախաձեռնությամբ 1939 թ. Երեւանում մեծ շուքով նշվել է «Սասունցի Դավիթ» էպոսի ստեղծման 1000—ամյա հոբելյանը։ Նա էպոսագետների խմբի հետ կազմել է 60 պատումների համահավաք բնագիրը եւ հրատարակել՝ հեղինակելով առաջաբանը»,–ասաց նա։
Զ. Դիլանյանն ապա հավելեց, որ այս նշանակալից հոբելյանի առթիվ կազմակերպվել են տարբեր միջոցառումներ. «Սասունցի Դավթի դարաշրջանը» ցուցահանդեսի շրջանակներում ներկայացվել են արվեստագետների՝ էպոսին նվիրված աշխատանքները, ցուցադրվել են այդ ժամանակաշրջանին առնչվող նյութեր։ 2019 թվականին լրանում է ազգային էպոսի 1000—ամյակի տոնակատարությունների 80—ամյակը։ Այդ առիթով Հայաստանի ազգային պատկերասրահի մասնաճյուղ Արա Սարգսյանի եւ Հակոբ Կոջոյանի տուն—թանգարանը ներկայացնում է «Հայկական էպոս. խոսքից՝ պատկեր» ցուցահանդեսը, որը նպատակ ունի հանրությանը ծանոթացնել էպոսի թեմաներով արվեստի գործերին՝ եւս մեկ անգամ կարեւորելով նրա դերն ու տեղը հայ ժողովրդի կյանքում»։ Դիլանյանի խոսքով՝ հայ նկարիչներից շատերն են ոգեշնչվել էպոսի հերոսական պատումներով ու կերպարներով։
Յուրաքանչյուր արվեստագետ հանդես է գալիս էպոսի ուրույն մեկնաբանությամբ։ Հակոբ Կոջոյանի, Սեդրակ Ռաշմաճյանի, Երվանդ Քոչարի եւ այլոց գործերում կերպարներն առանձնանում են տարբեր գեղարվեստական լուծումներով, սակայն բոլորին միավորում է հայոց դյուցազնավեպի էպիկական շունչը փոխանցելու ձգտումը։ «Հանրածանոթ գործերի շարքում առաջին անգամ են ցուցադրվում նկարիչ Ռազմիկ Հակոբյանի (1941—1999) օֆորտները։ Ցուցահանդեսն ունի ճանաչողական մեծ նշանակություն։ Նմանատիպ ամեն հոբելյան թարմացնում է մեր պատմական հիշողությունը՝ հարգանքի տուրք մատուցելով ազգային արժեքների պահպանման գործում մեր մեծ երախտավորներին»,–ընդգծեց նա՝ տեղեկացնելով, որ Էպոսի հազարամյա հոբելյանի շրջանակներում տոնակատարության կազմակերպչական հարցերը համակարգող հանձնաժողովի պատվերով Լենինգրադի Լոմոնոսովի անվան հախճապակու գործարանում պատրաստվել են մեծ քանակությամբ գավաթներ, սկուտեղներ՝ էպոսին առնչվող բազմապիսի դրվագներով զարդանկարված։
«Ռուս նկարիչ Միխայիլ Մոխի (1911—1978) նկարազարդումներով սկուտեղները, որոնք Հովսեփ Օրբելու շնորհիվ համալրել են Հայաստանի ազգային պատկերասրահի հավաքածուն, այժմ իրենց արժանի տեղն ունեն այս ցուցահանդեսում»,–ասաց Դիլանյանը։

20-12-2019





07-04-2020
«Ոչ տեր եմ ունեցել, ոչ ծանոթ, բայց վերեւում Աստված կա»
«Հիմա ինձ հաղթող եմ զգում, որովհետեւ ինձ համար ...


07-04-2020
Աջակցության փաթեթներն ընդգրկում են ամենամեծ սոցիալական խմբերը
Քաղաքացին կարող է ընտրել այն ծրագիրը, որն իր ...


07-04-2020
Կորոնավիրուսի նոր դեպքերի թիվն ավելացել է 20-ով, առողջացել է ևս 25 քաղաքացի
Հայաստանում առաջին անգամ կորոնավիրուսից մեկ օրում առողջացած պացինտների թիվն ...


07-04-2020
Հայոց սպորտի հմայքն ու հպարտությունը
Կանայք բազմիցս են ապացուցել, որ լինելով նուրբ եւ փխրուն ...


07-04-2020
Տասնհինգ արտահայտություն այն մասին
Թե ինչ է նշանակում լինել մայր

Աշխարհում մայրն է ...


07-04-2020
Շնորհավո՛ր տոնդ, հայ կանգուն
Երբ արդեն այն տարիքին էի, որ ամառային մի ...


07-04-2020
«Հայրենասիրությունը արժանապատվության խնդիր է»
Սվազլյան գերդաստանի հավատամքը

Հարցազրույց հայ բանագետ, ժողովրդագետ, բանահավաք, ...



07-04-2020
Երազում էր մայր դառնալ, որից զրկված էր 7 երկար տարի
Հրաշքով այսօր բազմազավակ մայր ...

07-04-2020
Արցախում տեղի ունեցած ընտրությունները
Կայացած քաղաքական համակարգի մասին են ...

07-04-2020
Մարիամ Աստվածածին
Նրան տարբեր անուններով են կոչում. Աստվածամայր, ...

07-04-2020
Ոսկե միջինի բանաձեւը
«Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթի ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +3... +5
ցերեկը +15... +17

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO