Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

27.09.2020
ԱՅԼՔ...


Պարտատոմսերի տոկոսագումարներն ազատվել են եկամտային հարկից

Ի՞նչ նախադրյալներ են ստեղծվում արժեթղթերի շուկայի զարգացման համար

Լուսինե ՆԱԶԱՐՅԱՆ
l.nazaryan@hhpress.am


Տարեվերջյան ասուլիսներից մեկում ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Խաչատրյանն անդրադարձել էր արժեթղթերի շուկային՝ համոզմունք հայտնելով, որ Հայաստանում այժմ, ինչպես երբեւէ, վերջին 1,5 տարվա ընթացքում արձանագրվող միտումների եւ կառավարության որդեգրած քաղաքականության շնորհիվ արժեթղթերի շուկայի ու բորսայի զարգացման իրական նախադրյալներ են ստեղծվում։
Այն, որ պարտատոմսերի շուկան զարգանում է, փաստում է նաեւ վիճակագրությունը։ Եթե 2014—ին կորպորատիվ պարտատոմսերն ընդամենը 13—ն էին, ապա այսօր դրանց թիվն ավելի քան 84 է, իսկ թողարկողները 19—նն են։ Նման աճը հիմնականում պայմանավորված է այն բանով, որ ստեղծվում են հատուկ խթաններ բանկերի համար, եւ պարտատոմսով գումար ներգրավելը օր օրի դառնում է ավելի շահավետ։ Եթե 2018—ին շուկայում պարտատոմսերի շուկայական ծավալը եղել է ավելի քան 150 մլրդ դրամ, ապա 2019 թ. դեկտեմբերի 3—ի դրությամբ կազմել է 216 մլրդ դրամ։
Ինչու՞մն է պարտատոմսերի գրավչությունը։ Բանկերը, սովորաբար, ցածր տոկոսով դեպոզիտ եւ վարկեր են ներգրավում, հետո ավելի բարձր տոկոսով տրամադրում վարկեր։ Այս պարագայում ավանդատուների ապահովության համար ՀՀ կենտրոնական բանկը պահանջում է դեպոզիտի որոշ չափը դրամով պահեստավորել՝ որպես ապահովագրություն։ Գումարը պարտատոմսի միջոցով ներգրավելու դեպքում պահեստավորման տոկոսը շատ ավելի ցածր է, երբ պարտատոմսը ցուցակված է։ Այս մեխանիզմով բանկերի համար պարտատոմսով գումար ներգրավելը առավել շահավետ է, ինչն իր դրական անդրադարձն է ունենում շուկայի զարգացման վրա։
Արժեթղթերի շուկայի զարգացման ինչպիսի՞ իրատեսական նախադրյալներ են ստեղծված եւ ի՞նչ բարեփոխումներ են ընթանում շուկան ավելի թափանցիկ ու գրավիչ դարձնելու համար։ Այս հարցերի շուրջ «ՀՀ»—ն զրուցել է Հայաստանի ֆոնդային բորսայի (AMX) գլխավոր տնօրեն Հայկ Եգանյանի հետ։ Ըստ նրա՝ կապիտալի շուկայի զարգացման նախադրյալները մի քանիսն են, մասնավորապես՝ տնտեսական աճի եւ թափանցիկության առկայությունը, ինչը նպաստում է ներդրումային ոլորտին։ Խթանող նախադրյալներից է նաեւ բիզնեսի թափանցիկ գործելաոճը, որը բխում է պետական քաղաքականությունից եւ օրենսդրական որոշ բարեփոխումներից։
«Այն բարեփոխումը, որը վերջերս երկրորդ ընթերցմամբ ԱԺ—ն ընդունեց, վերաբերում է այդ խթանող գործիքներին, որպեսզի ձեռնարկությունները շահագրգռված լինեն քննարկելու բաց բաժնետիրական ընկերություն դառնալու մեխանիզմները եւ կատարեն հավելյալ ծախսեր օրինական աուդիտի, կորպորատիվ կառավարման սկզբունքների պահպանման մասով, որոնք ենթադրում են հավելյալ ֆինանսական բեռ։ Եթե ընձեռվում են որոշակի հարկային խթաններ, ապա ընկերությունները պարզ հաշվարկ են անում, եթե կա հարկային խթան, ապա որքա՞ն կտնտեսեն այդ պարագայում, եթե իրենց գործունեությունը դարձնեն էլ ավելի թափանցիկ եւ ցուցակվեն՝ գումար ներգրավելու համար։ Այսինքն, նախընտրելի է գույքի    գրավադրումով վարկ վերցնե՞լը, թե՞ ավելի թափանցիկ ընկերություն դառնալու միջոցով պարտատոմս ձեռք բերելը»,— նշեց Հայկ Եգանյանը՝ մատնանշելով արժեթղթերի շուկայում կարեւոր բարեփոխումներից, մասնավորապես, հարկային խթանը։ Այսինքն, պարտատոմսերի եկամտահարկը ազատվեց հարկումից։ Օրենքի նախագծով կորպորատիվ պարտատոմսերի տոկոսագումարներն ազատվել են եկամտային հարկից՝ պայմաններ ստեղծելով այդ շուկայի առաջանցիկ զարգացման համար՝ միաժամանակ ապահովելով պետական եւ կորպորատիվ արժեթղթերով գործարքների սպասարկման միասնական գործընթացներ։ Օրենսդրական բարեփոխումը հնարավորություն կտա նվազեցնելու նաեւ գործառնական ծախսերը։
«Եթե որեւէ ընկերություն, օրինակ, ունի 7 բաժնետիրական մաս (ի դեպ, նման ընկերությունները շատ են ՏՏ ոլորտում), ապա տարվա վերջում շահաբաժին ստանալու համար պետք է շահաբաժնի 5 տոկոսը հարկ վճարի։ Որպեսզի իրենք կարողանան այսուհետ խնայել իրենց միջոցները, պետք է դառնան առավել թափանցիկ եւ ցուցակվեն։ Եթե ցուցակվում ես բորսայում, մեծանում է ներդրումներ ներգրավելու հավանականությունը, հետեւապես, կարող ես վաճառել բաժնետոմսը եւ առանց հավելյալ հարկ վճարելու միջոցներ ներգրավել եւ արդյունավետ միջոց ստեղծել հավելյալ շահույթի համար»,–հավելեց Հայաստանի ֆոնդային բորսայի գլխավոր տնօրենը։
Նախորդ տարին կորպորատիվ պարտատոմսերի թողարկման առումով աննախադեպ էր։ Հայկ Եգանյանը հատկանշական համարեց, որ վերջին մի քանի տարիներին, երբ ֆինանսական հատվածում, բացի ֆինանսական կառույցներից, պարտատոմսեր թողարկողներ չկային, 2019—ին առաջին անգամ ոչ ֆինանսական հատվածից եղան առաջին երեք խոշոր թողարկողները։ Բիզնեսի տեսանկյունից պարտատոմս ձեռք բերելն, ըստ Եգանյանի, դարձել է գրավիչ՝ տարբեր գործոններով պայմանավորված, ինչպես վերը նշեցինք։ Կապիտալի շուկայի զարգացման խթան է նաեւ վերջին երկու տարիներին նոր ներդրումային ընկերությունների ստեղծումը։
Եթե ոլորտում չլինեն ակտիվ ներդրողներ, շուկան չի զարգանա, խոսքը նաեւ ծառայություններ մատուցողների մասին է։ Ֆոնդային բորսան հարթակ է մի կողմից՝ թողարկողների եւ մյուս կողմից՝ խնայողություններ ունեցողների համար, որտեղ միջնորդներ են դառնում շուկայի օպերատորը՝ բորսան, եւ ներդրումային բանկերը։
Եթե զարգանում է պարտատոմս թողարկելու եւ փող ներգրավելու երեւույթը, փողի գինն իջնում է, որովհետեւ բիզնեսի համար անմիջականորեն խնայողներից փող ներգրավելու հնարավորություն է ստեղծվում։ Այսպիսով՝ փողի ներգրավման ծախսերը պակասում են։
«Պարտատոմսերի շուկա բիզնեսը կարող է մուտք գործել եւ միջոց ներգրավել միայն մասնագիտացված ներդրումային ծառայություն մատուցող ընկերությունների միջոցով։ Դրանք են ներդրումային մասնագիտական ընկերությունները եւ բանկերը։ Ընդհանուր առմամբ, եթե կապիտալի շուկան զարգացած է, ապա տնտեսությունն ավելի արագ է աճում, քանի որ փողի տեղաշարժը՝ խնայողություններից դեպի փողի հանդեպ պահանջ, ավելի մատչելի ու արագ է դառնում»,–եզրափակեց Հայաստանի ֆոնդային բորսայի գլխավոր տնօրեն Հայկ Եգանյանը՝ մատնանշելով տարեցտարի նոր ներդրումային ընկերությունների ստեղծման միտումը։

05-02-2020





26-09-2020
Կտրուկ քայլ՝ տեղական արտադրությունը պաշտպանելու համար
Արգելվում է Հայաստանի համար ռազմավարական նշանակության սեւ եւ գունավոր ...


26-09-2020
Ճնշում է գործադրվում Կիպրոսի վրա
ԱՄՆ-ը պնդում է այլեւս չարգելափակել Բելառուսի նկատմամբ ԵՄ-ի պատժամիջոցների ...


26-09-2020
Իդլիբը՝ Մոսկվայի ու Անկարայի միջեւ
Ստատուս-քվոն պահպանվում է

Մոսկվան ու Անկարան որոշում են ...


26-09-2020
Էներգախնայողությունը` էներգիայի նոր աղբյուր
Ինչ ներուժ ունի Հայաստանը եւ ինչ քայլեր է ձեռնարկում ...


26-09-2020
Նա՝ մեր անլռելի զանգակատունը
Սերմ էր, որ ընկնելու էր հողի մեջ, որպեսզի հողը ...


26-09-2020
Հումանիտար ականազերծման կենտրոն՝ Արցախում
Հիմնադիրներն արցախյան պատերազմի մարտական սպաներն են

Երկրորդ ամիսն ...


26-09-2020
Ինչպես ենք մենք վայելում Աստծուն
Որպեսզի ընդունենք Աստծուն, մենք պարտավոր ենք դեմքով շրջվել դեպի ...



26-09-2020
«Հայաստանի հետ պետք չէ խոսել ուժի եւ սպառնալիքի լեզվով»
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը կառավարությունում ...

26-09-2020
Դավիթ Տոնոյանը ՌԴ-ում ներկա է «Կովկաս-2020» զորավարժության հիմնական փուլին
ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանն ...

26-09-2020
ՀՀ նախագահը շնորհավորել է «Ավրորա» մրցանակաբաշխության 5-ամյակը
Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը ...

26-09-2020
Արոնյանը ձգտում է եզրափակիչ
Լեւոն Արոնյանը երկրորդ հաղթանակը տանելով ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +16... +19
ցերեկը +24... +26

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO