Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

22.02.2020
ՆԵՐՔԻՆ ԿՅԱՆՔ


Ինչո՞ւ ժողովուրդը կարող է ընտրությունների միջոցով ձեւավորել օրենսդիր իշխանություն

Բայց չի կարող միջամտել դատական իշխանության ձեւավորմանը

Ինչպես եւ սպասվում էր, ներքաղաքական ամբողջ օրակարգը վերջին օրերին կառուցվեց հանրաքվեի խնդրի շուրջ։ Նախագահ Արմեն Սարգսյանը ստորագրեց որոշում՝ սույն թվականի ապրիլի 5—ին հանրաքվե անցկացնելու վերաբերյալ՝ դրանով իսկ հայտնվելով ընդդիմադիր քաղաքական ուժերի թիրախում։ Բայց դրանով հանդերձ՝ ընդդիմությունը քննադատությունների հիմնական սլաքն ուղղում է իշխող քաղաքական ուժի ու Նիկոլ Փաշինյանի կողմը։
Ճիշտ է՝ հանրաքվեն ինքնին Սահմանադրության փոփոխությանը հաղորդում է լեգիտիմություն, քանի որ այդ փոփոխությունը տեղի է ունենում ամբողջ ժողովրդի կամքով, այլ ոչ մեկ քաղաքական ուժի, բայց մյուս կողմից այս գործընթացը հնարավոր չէ զերծ պահել շահարկումների ալիքից։ Մեծ հաշվով, պետք է գիտակցել, որ ինչ որոշում էլ ընդունեին իշխանությունները, անցկացնեին հանրաքվե կամ գտնեին սահմանադրական փոփոխության որեւէ այլ լուծում, քննադատություններ ու շահարկումներ, միեւնույն է, լինելու էին։
Բայց նկատենք, որ սահմանադրական հանրաքվե չանցկացնելու դեպքում Սահմանադրության 213 հոդվածի փոփոխությունը կարող էր պիտակավորվել որպես ոչ լեգիտիմ, եւ դա կարող էր հավերժ խարան դառնալ Սահմանադրության ու մեր պառլամենտարիզմի վրա, մինչդեռ այս պարագայում ներկայումս հնչող քննադատությունները կրում են այսօրեական բնույթ ու մեկ—երկու ամիս հետո, հնարավոր է, անգամ մոռացվեն։
Ինչ են պնդում ընդդիմադիր գործիչները։ Այն, որ սահմանադրական հանրաքվե անցկացնելու մասին որոշումը տեղի է ունեցել ընթացակարգային խախտումներով, բացի այդ, ԼՀԿ ղեկավար Էդմոն Մարուքյանի ձեւակերպմամբ՝ ժողովուրդը ներքաշվում է ընտրական գործընթացների մեջ։
Հանրաքվեի մասին որոշում ընդունելու ընթացակարգային խախտումների մասին պնդումների առնչությամբ տեղին է վկայակոչել ՀԱԿ–ի հայտարարությունը, որում մասնավորապես նշված է. «Առաջիկա հանրաքվեի օրինականության վերաբերյալ ծավալված բանավեճի առումով այս փուլի համար մենք բավարար ենք համարում Ազգային ժողովի կողմից հանրաքվե անցկացնելու մասին ընդունված որոշումը՝ հաստատված նախագահի հրամանագրով։ Ակնհայտ է, որ 2015 թ. լայնածավալ կեղծարարությամբ ժողովրդին պարտադրված գործող Սահմանադրության բազմաթիվ դրույթներ առաջացնում եւ մշտապես առաջացնելու են իրավական փակուղիներ եւ տեղիք են տալու հակասական մեկնաբանությունների»։
Անդրադառնանք քաղաքական շեշտադրումներին։ Երբ ասվում է, որ ժողովուրդը ներքաշվում է ընտրական գործընթացների մեջ, չպետք է մոռանալ, որ իշխանության առաջնային կրողը ժողովուրդն է, եւ առանցքային հարցերը պետք է որոշի հենց ժողովուրդը։ Ընդ որում, Ժողովուրդ ասվածը վերացական հասկացություն չէ։ Խոսքը շատ որոշակի, կոնկրետ թվով քաղաքացիների ու կոնկրետ քաղաքական ակտի՝ հանրաքվեի մասին է։ Քաղաքացիներ, որոնք իրավունք եւ որոշ առումներով անգամ պարտավորություն ունեն հանրաքվեների մասնակցելու ու կատարելու ընտրություն։
Ինչո՞ւ ժողովուրդը կարող է ընտրությունների միջոցով ձեւավորել Ազգային ժողով, ապա միջնորդավորված կերպով՝ կառավարություն, բայց օրենքով սահմանված կարգով չի կարող միջամտել դատական իշխանության, մասնավորապես, Սահմանադրական դատարանի ձեւավորման աշխատանքներին։ Մի՞թե սա չի հակասում ժողովրդավարության ոգուն։ Կարեւոր է հաշվի առնել նաեւ, որ Սահմանադրական դատարանն այս փուլում ճգնաժամի մեջ է, ինչն էլ հենց պայմանավորում է ժողովրդի ուղղակի մասնակցության հրամայականը։
Գործնականում, անկախ այս պնդումների տրամաբանական կամ ոչ տրամաբանական լինելուց, ընդդիմությունը խնդիր ունի քննադատելու իշխանություններին, դրա արդյունքում միավորներ հավաքելու, նվազեցնելու իշխանությունների վարկանիշը՝ փոխարենը բարձրացնելով սեփականը։ «Ռեալ պոլիտիկի» տեսանկյունից ներքաղաքական այս կարեւորագույն գործընթացը լավագույն առիթ է ընդդիմության համար՝ իշխանության հանդեպ դիրքորոշումներ հստակեցնելու ու «մարտի դաշտում» նրա հետ չափվելու համար։
Դավիթ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

13-02-2020





21-02-2020
Հարկային խստացումներով կիրականացվի կանխարգելման գործառույթ
Կենսառեսուրսների ողջամիտ օգտագործում՝ հանուն գալիք սերունդների

Երկիր մոլորակի ...


21-02-2020
Անկախ Արցախի ուղին
Իրադարձություններ, փաստեր, դեպքեր

Հարցազրույց մարդու իրավունքների նախկին պաշտպան ...


21-02-2020
Հայաստանի ազգային հերոս
Շառլ Ազնավուր

«Աշխատասիրությունը հայի գենի իմ ամենակարեւոր գծերից ...


21-02-2020
Նիկոլ Փաշինյանը նոր մոտեցումների, հայացքների մասին էր բարձրաձայնում
Իսկ Իլհամ Ալիեւն իր սերտած «հին երգն էր ...


21-02-2020
Մաթեւոսյանական դպրոցը
Հերոսները քաղաքում չեն կարոտում գյուղին, ոչ էլ գյուղում ...


21-02-2020
Ավելի արագ, ավելի մատչելի
Հյուպատոսական որոշ ծառայություններ կմատուցվեն նաեւ տեսակապի միջոցով

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
l.mkhitaryan@hhpress.am ...


21-02-2020
Արցախ պուրակը… վերադարձվում է Վանաձորին
Վանաձորի Արցախ պուրակը, որի մի զգալի մասը դեռ ...



21-02-2020
Առանձնակի կարեւոր է զինվորների հետ ճիշտ աշխատանքը
Ինչպես նաեւ նրանց գիտելիքների ...

21-02-2020
Արդյունավետ քաղաքականություն վարելու համար պետք են օբյեկտիվ տվյալներ
Ինչպես բժշկին է անհրաժեշտ ճիշտ ...

21-02-2020
Գրքի հետ, գրքից անբաժան
«Սուտ է, աշխարհում ոչ մեկից ու ոչ մի ...

21-02-2020
Հավաքականն սկսում է նույն դիրքից
Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը -1... -3
ցերեկը 0... +2

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO