Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

03.06.2020
ԱՐՏԱՔԻՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ


Պետականակենտրոն ինքնության գաղափարը

Հայրենիք-սփյուռք համագործակցության առանցքում

«Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթի հարցերին պատասխանում է սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար Զարեհ Սինանյանը։
–Ապրիլի 24-ի ուղերձում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը համահայկական ներուժի համախմբումը դիտարկեց որպես ինքնիշխան, ուժեղ պետություն ունենալու նախապայմաններից։ Ի՞նչ առանցքի շուրջ պետք է ձեւավորվի hայրենիքի եւ սփյուռքի համագործակցությունը։
–Իրականում ե՛ւ Հայաստանում, ե՛ւ սփյուռքում մենք հետապնդում ենք ազգապահպանության գաղափարը, եւ առանցքը հայապահպանությունն է։ Հայաստանում այն արտահայտվում է մի փոքր այլ կերպ, քան սփյուռքում։ Այսօր համախմբվելով պետականակենտրոն գաղափարի շուրջ՝ հայապահպանության երաշխիքներ ենք ստեղծում ե՛ւ Հայաստանում, ե՛ւ սփյուռքում։ Այս ամենը, բնականաբար, համահայկական օրակարգի առաջնահերթություններից է, եւ ուղղակի կապված է հայրենիք—սփյուռք գործակցությանը։ Վերջերս, երբ տեսակապով հանդիպում ունեցա սփյուռքի համայնքներից մեկի հետ, հարց հնչեց, թե արդյո՞ք այսօր Հայաստան—սփյուռք հարաբերություններն առավելապես հայաստանակենտրոն չեն։
Մինչդեռ այդ հարաբերություններում հայրենիքն ու սփյուռքը իրականում մեկ ամբողջություն են, կենսական միմյանց համար, եւ նժարների վրա դնելը պարզապես ապարդյուն աշխատանք է։ Ահա այս ելակետով՝ ստեղծվել եւ կառավարության ծրագրում ամրագրվել է ուժեղ Հայաստան—ուժեղ սփյուռք բանաձեւը։
Այսպիսով՝ հայրենիք—սփյուռք համագործակցության առանցքը պետք է լինեն ուժեղ, առաջադեմ, մրցունակ, հեռանկարային Հայաստանը, որի հետ կցանկանա ասոցացվել յուրաքանչյուր հայ, եւ, իհարկե, կազմակերպված, պետականակենտրոն ինքնությամբ սփյուռքը՝ իր բազմազանությամբ, մասնագիտական, մարդկային եւ ֆինանսական ներուժով, համաշխարհային տարածվածությամբ եւ ցանցային բնույթով, ինչը 21—րդ դարի մրցակցային առավելություններից մեկն է։
Սա նաեւ մեր համահայկական նպատակն ու տեսլականն է, որ վերածել ենք համատեղ աշխատելու, միավորվելու առանցքի ու գաղափարի։ Այս բաղադրիչը դրված է նաեւ մեր գրասենյակի բոլոր ծրագրերի հիմքում։ Իհարկե, Հայաստան—սփյուռք աշխատանքը ենթադրում է անընդհատ զարգացող, խորացող, ընդլայնվող աշխատանք, այլապես մեր տեսլականներն ու գաղափարները իրականություն չեն դառնա այն չափով, որ չափով ակնկալվում է։
–Բազմաթիվ փորձեր եղել են համագործակցության հայեցակարգի մշակման ուղղությամբ՝ սկսած 90—ականներից։ Այդ նպատակով պարբերաբար կազմակերպվել են նաեւ համաժողովներ։ Բայց կարծես արդյունք չի եղել։ Նոր գործիքակազմի անհրաժեշտություն կլինի՞։ Կամ գուցե արդեն որոշակիացվա՞ծ են դրանց սահմանները։
–Երբ խոսում ենք Հայաստան—սփյուռք հստակ հայեցակարգի, այսինքն՝ ռազմավարության, գաղափարախոսության եւ գործողությունների ամբողջության մասին, պետք է նկատի ունենանք, թե որքանով ենք ճանաչում սփյուռքն իր ողջ խորությամբ, բազմազանությամբ եւ խնդիրներով։ Դուք հղում եք անում նախկինում կազմակերպված համաժողովներին, որոնց մենք բազմիցս անդրադարձել ենք։ Այժմ միայն ասենք, որ դրանք ունեցել են չափազանց ցածր արդյունավետություն եւ սփյուռքի հետ հարաբերություններում որեւէ էական արդյունք չեն գրանցել։ Հայրենադարձության գործընթացի կազմակերպում, ներդրումներ, Հայաստան—սփյուռք կապի ամրապնդում. այս ուղղություններից զատ մեր աշխատանքի առաջնահերթություններում են նաեւ սփյուռքի հետ փոխճանաչողությունը, յուրաքանչյուր համայնքի հետ առանձին աշխատանքը, ներուժի վերհանումն ու քարտեզագրումը։ Ասել է թե՝ մենք մշտապես խոսում ենք սփյուռքի կարեւորության, մրցակցային առավելության մասին, սակայն դեռ չգիտենք՝ կոնկրետ ի՞նչ ներուժ է սփյուռքը, որքանո՞վ է այն հասանելի մեզ եւ որքանո՞վ է թիրախային մեր համագործակցության դաշտում։ Այդ նպատակով մեր գրասենյակն այս տարի մեկնարկեց սփյուռքի ներուժի քարտեզագրման աշխատանքները, շարունակվեցին մեր համայնքային այցերը, այս ամենին զուգահեռ մշակվեցին սեպտեմբերին կայանալիք Համահայկական համաշխարհային վեհաժողովի օրակարգն ու բոլորովին նոր ձեւաչափը, որտեղ պետք է քննարկվեին համահայկական նշանակության հարցերը, նաեւ սփյուռքյան մարմնի ստեղծման գաղափարը։ Սակայն սկսվեց կորոնավիրուսի համավարակը, եւ այժմ ստիպված ենք որոշակի փոփոխությունների գնալ։ Բնականաբար, մեր այցերը չեղարկվել են, սակայն մեկնարկել ենք նոր ծրագիր՝ առցանց հանդիպումներ կազմակերպելով տարբեր համայնքների հետ, շարունակելով ծանոթություններն ու խնդիրների վերհանումը։ Վեհաժողովը, հավանաբար, դարձյալ կանցկացնենք առցանց եղանակով։ Այսպիսով՝ գնում ենք սփյուռքն իր ամբողջության մեջ ճանաչելու ճանապարհով, ինչը մեզ թույլ կտա ստեղծել կենսունակ, արդիական, համահայկական հայեցակարգ։
–Իսկ Հայկական աշխարհի գաղափարի՞ն ինչպես եք վերաբերվում։ Այս գաղափարին ժամանակին լրջորեն անդրադարձավ նախկին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը՝ հրապարակելով ընդարձակ հոդված։
–Անկեղծ ասած՝ խորապես ծանոթ չեմ այդ հոդվածին, հետեւաբար դրան չեմ անդրադառնա։ Այսօր մեր բանաձեւը գլոբալ ազգ—փոքր պետություն—ուժեղ պատականություն գաղափարի շուրջ է։ Պատմական իրողությունների բերումով վերածվել ենք համաշխարհային ազգի, եւ գրեթե բոլոր երկրներում առկա են հայկական համայնքներ, հայկական հետք ու ներկայություն։ Սա մեծ հնարավորություն է ընձեռում համահայկական ցանցի ստեղծման համար, որտեղ ոչ միայն կզարգանան Հայաստան—սփյուռք, այլեւ սփյուռք—սփյուռք հարաբերությունները։ Ցանցային մտածողությունը ժամանակի պահանջն է, եւ այսօր սփյուռքի հետ հարաբերություններում մենք բացառում ենք աշխատանքի ուղղահայաց ձեւաչափը։
–Առավել մանրամասնենք ցանցային բաղադրիչի թեման. ի՞նչ դերակատարություն է նրան վերապահված։
–Արդեն նախորդ պատասխանում մի փոքր անդրադարձա։ Այստեղ հատկապես կցանկանայի կարեւորել մասնագիտական ցանցերի ստեղծումը։ Ընդամենը մեկ օրինակ բերեմ. այս օրերին մեզ մեծապես օգնում է հայ բժիշկների ցանցը՝ Հայկական միջազգային բժշկական կոմիտեն՝ ցուցաբերելով ե՛ւ նյութական, ե՛ւ մասնագիտական աջակցություն։ Համահայկական այլ մասնագիտական ցանցեր եւս առկա են, եւ մեզ համար կարեւոր են նրանց ընդլայնումն ու հզորացումը։
–Ընդհանրապես ազգային ինքնության ո՞ր հարցերն իր ուսերին պետք է վերցնի հայրենիքը եւ որը մնա սփյուռքին։ Բաժանման—բաշխման անհրաժեշտություն լինելո՞ւ է։
–Շատ ընդգրկուն հարց եք տալիս, որը բազմաշերտ պատասխան է ենթադրում։ Անկասկած, Հայաստանի Հանրապետությունը, ներառյալ Արցախը, ազգային ինքնության պահպանման ամենաիրական, ամենաերաշխավորված եւ ամենահուսալի տարածքն են, եւ այդ տարածքի կենսունակության համար պատասխանատվություն են կրում բոլոր հայերը՝ անկախ իրենց բնակության վայրերից։ Այսօր առաջ տանելով պետականակենտրոն ինքնության գաղափարը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման գրավական, նպատակ ունենք աշխարհասփյուռ հայության, երիտասարդության մեջ հայկական ինքնությունը կապել այնպիսի երեւույթների հետ, ինչպիսիք են կրթությունը, նորարարությունը, ստեղծարարությունը, մարտունակությունը, մրցունակությունը։ Այստեղ կարեւոր է ազգային բրենդի ստեղծումը, որի կայացման գործում հավասարապես պետք է ներգրավված լինեն ե՛ւ պետությունը, ե՛ւ սփյուռքը։
–Մեր սփյուռքը կարո՞ղ է ինստիտուտիզացվել, այսպես ասեմ։
–Եթե խոսքը սփյուռքի համակարգայնացման մասին է, ապա որոշ մասով սփյուռքը հասել է դրան, սակայն անելիքներ դեռ շատ կան։ Սփյուռքահայերի մեծ մասը ներգրավված չեն որեւէ կառույցում ու կազմակերպությունում, ակտիվ չեն համայնքային կյանքում, սակայն սա չի նշանակում, որ մենք չպետք է աշխատենք նրանց հետ։ Չփորձելով խառնվել համայնքների ներքին գործերին՝ խրախուսում ենք նրանց ինքնակազմակերպման արդյունավետ դրսեւորումները։
Գոհար ՍԱՐԴԱՐՅԱՆ

16-05-2020





03-06-2020
Բնակարանների շուկայական արժեքի եւ գույքահարկի հավասարակշռումն անհրաժեշտ է
Օրերս կառավարությունն ընդունել է որոշում, որով նախատեսվում է 2021 ...


03-06-2020
ԱԺ-ի դերը սահմանադրական փոփոխությունների հարցում
Ինչ խնդիրներ կան խորհրդարանական կառավարման համակարգի կայացման ճանապարհին



03-06-2020
Հայաստանում հաստատվել է COVID-19-ի 515, մահվան 12 նոր դեպք
Հայաստանում հունիսի 3-ին, ժամը 11:00-ի դրությամբ հաստատվել է կորոնավիրուսային ...


03-06-2020
Մայրությունը չի կարող լինել առօրյա
«Եւ մոռցաք այն մխիթարութիւնն որ ձեզ հետ ինչպէս որդիների ...


03-06-2020
Դիմակ կրելն անհրաժեշտ է, բարեկամնե՛ր
Մի քիչ մարդասեր ու կարգապահ լինելը մեզ չի ...


03-06-2020
Որտե՞ղ է ընկել արտասովոր երկնաքարը
Պարզաբանում է Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրենը

«Առհասարակ, եթե ...


03-06-2020
Մտքում՝ Աստված, ձեռքին՝ գրիչ
Հայ անվանի գրող Պերճ Պռոշյանի ծննդյան օրվա առթիվ

Սիրում ...



03-06-2020
Միջնադարյան խազերի վերծանման թեման այսօր էլ է օրակարգում
Հայ երաժշտական մտածողության հիմնական ...

03-06-2020
Ուխտագնացություն Բերդաձոր
Մայիսի 30-ին Քաշաթաղի շրջանի մի խումբ ...

03-06-2020
Լիբիայում հակամարտությունները նոր փուլ են մտնում
Լիբիայում շարունակվում են հակամարտությունները, ...

03-06-2020
Լեւոն Արոնյանի հերթական մեկնարկը
Լեւոն Արոնյանը պատրաստվում է մասնակցել շախմատի ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +12... +14
ցերեկը +26... +28

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO