Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

05.12.2020
ԼՂՀ


«Օղակ» ռազմագործողության շարունակությունը

Վերստին հայն է բնակվում իր հայրենիքում, բերք ու բարիք են պարգեւում ազատագրված մեր հողերը

1991 թ. այս օրերին մեր ջոկատով պետք է հերթական անգամ Բերդաձոր գնայինք։ Արդեն պատրաստ էին փաստաթղթերը, եւ մնում էր պայմանավորվեինք Բերդաձորի շտաբի հետ մեկնելու օրը։ Կեսօրին Երեւանից հեռախոսակայանից զանգահարեցի Բերդաձորի փոստ։ Եվ գծի մեջ լսեցի տագնապալի խոսակցություն։ Բերդաձորից մի կին զրուցում էր Հրազդանում բնակվող դստեր հետ. «Տեղներս նեղն է, տղամարդկանց բոլորին ձերբակալել են, Անուշավանին սպանեցին...»։
3 հոգով՝ ես, Արսեն—Երեմ Խաչատրյանն ու Ստեփան Շահբազյանը, երեկոյան արդեն Գորիսում էինք։ Պարզվեց, որ «Օղակ» ռազմագործողության շրջանակներում խորհրդային բանակն ու թուրքական ՕՄՕՆ—ը հայաթափ էին արել Բերդաձորի ենթաշրջանի 4 գյուղ՝ Հին շենը, Մեծ շենը, Եղցահողն ու Տասի վերստը—Ծաղկաձորը։ Գորիսում՝ հյուրանոցում, հանդիպեցինք Տասի վերստում շինարարություն իրականացնող ջոկատի աշխղեկին. Թալիշ էր անունը։ Պատմեց՝ ինչ տանջանք են տեսել։ Իր ձեռքերն ու ոտքերը կապել էին եւ գլորել զառիթափ լանջից։ Տղամարդկանց մեծ մասը դեռ Շուշիի ու Լաչինի ոստիկանությունում էին եւ ենթարկվում էին խոշտանգումների։
Առավոտյան մեկնեցինք Խնձորեսկ։ Հադրութի շրջանից 4 գյուղի բնակիչներին նույնպես տեղահան էին արել։ Մի մասը Խնձորեսկի տարածքում էր, մի մասը՝ Կուբաթլուի։ Հանդիպում եմ Խնձորեսկի տարածքում բացօթյա ճամբարի մեր հայրենակիցների հետ։ Տեղահանվել էին հարազատ տներից, գյուղերից, թալանվել, ենթարկվել ծեծ ու ջարդի եւ հանգրվանել էին այստեղ՝ անձրեւի ու արեւի տակ։ Հնարավոր չեղավ հանդիպել Կուբաթլուի տարածքում հանգրվանածներին։ Խորհրդային բանակն ու թուրքական ՕՄՕՆ—ը շրջապատել էին տեղահանվածներին, հսկում էին նաեւ տանկերը։ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավորներ Կիմ Բալայանը, երջանկահիշատակ Իգոր Մուրադյանը վերադառնում էին Կուբաթլուի տարածքից. հանդիպել էին մեր հայրենակիցներին։ Ճանապարհին հանդիպեցի նրանց, արգելեցին մոտենալ այդ ճամբարին՝ ասելով. «Մենք պատգամավոր ենք՝ մի կերպ կարողացանք մտնել ճամբար, քեզ կձերբակալեն»։ Հետ վերադարձա։
Բերդաձորցիները Տեղ գյուղում էին։ Հանդիպում եմ մարտական ընկերներիս՝ Շիրակին, Վարուժանին, այլ տղաների, որոնց թուրքերը բաց էին թողել 2—3 օր հարցաքննելուց հետո։ Պատմեցին՝ ինչ տանջանքի ու խոշտանգման են ենթարկել տարածքի հրամանատար Առնո Մկրտչյանին, այլ տղաների, գյուղխորհրդի ու կոլխոզների նախագահներին։ Մեծ շեն գյուղում հղի կնոջը պաշտպանելու համար սպանել էին Անուշավան Գրիգորյանին, ով ընտանիքով բնակվում էր Երեւանում եւ հայրենի գյուղ էր վերադարձել՝ մասնակցելու պաշտպանությանը։ Այդ օրերի մասին իմ հեղինակած լրատվությունը՝ «Ապրելու եւ պայքարելու դաս». «Չուշացած ռեպորտաժ բռնագաղթվածների ճամբարից» վերնագրով, տպագրվեց «Երեկոյան Երեւան» (06. 06. 1991 թ.) թերթում։
Մեկ տարի անց՝ մայիսի 17—ին, ազատագրվեց Բերդաձորը, ամիսներ անց ազատագրեցինք 2 դար թշնամու գերության մեջ մնացած մեր հայրենիքի մի հատվածը՝ Լաչինի, Կուբաթլուի, Զանգելանի, Ջաբրայիլի շրջանները, Հադրութի տեղահանված բնակավայրերը։ Թշնամու գերությունից չվերադարձան շատերը։ Բաքվի բանտերում տանջամահ արվեցին Առնո Մկրտչյանը, եղցահողցի Հրաչ Պետրոսյանը, այլք։ 1992 թ. մայիսի 18—ին՝ Շուշիի ազատագրումից 10 օր հետո, ազատագրվեցին նաեւ Լաչին—Բերձորը, ապա՝ Զաբուղ—Աղավնոն, եւ կայացավ Արցախյան շարժման մեր երազանքը՝ ՄԻԱՑՈՒՄԸ։ Բացվեց կյանքի ճանապարհը։ Եվս 2 տարի մարտեր ընթացան Արցախի ազատագրման, պաշտպանության համար, մարտեր ընթացան նաեւ մայր հայրենիքի սահմաններում։ 1994 թ. մայիսի 12—ին թշնամին հրադադար աղերսեց։
Այսօր շենանում է Արցախ աշխարհը, իհարկե, դեռ անելիքներ շատ ունենք։ Առաջնայինը՝ հզորացնել մեր տնտեսությունը, բանակը, լինել միասնական։ Այս տարի, կապված նոր կորոնավիրուսի տարածումը կանխարգելելու հետ, չկայացան նախկին տարիների տոնական միջոցառումները, սակայն կարեւորը՝ կա Արցախը՝ ազատագրված ու շենացող, վերստին հայն է բնակվում իր հայրենիքում, բերք ու բարիք են պարգեւում ազատագրված մեր հողերը։
Զոհրաբ ԸՌՔՈՅԱՆ

19-05-2020





04-12-2020
Մոռացվա՞ծ են, արդյոք, Շահումյանն ու Գետաշենը
Դառը պատմությունը կարող է կրկնվել Հադրութի եւ Արցախից զավթած ...


04-12-2020
Թուրքիային կհաջողվի՞ Սիրիայում ավարտին հասցնել քրդական հարցը
Համենայնդեպս, Ջո Բայդենի նախագահության օրոք Թուրքիային նման հնարավորություն դժվար ...


04-12-2020
Զոհերի ընտանիքներն ու հաշմանդամություն ձեռք բերածները աջակցություն կստանան
Խոսքը քաղաքացիական անձանց շրջանակին է վերաբերում

2020 թ. ...


04-12-2020
Թուրքիայի հիմնական նպատակն է օրինական մուտք գործել տարածաշրջան
Այն կյանքի կոչվեց միայն մասամբ

Թուրքիայի նախագահ ...


04-12-2020
Հայկական բոլոր ռեսուրսների մեկտեղումն օրախնդիր է
Մեկնարկել է վճռական՝ դիվանագիտական ճակատամարտը

Արցախյան երրորդ պատերազմում ...


04-12-2020
Ամրապնդել բարեկամությունը, խորացնել համագործակցությունը
Եվ երկու ժողովուրդների հարաբերություններում նոր հեռանկարներ բացել



04-12-2020
Նրա համար արգելանքը առ ոչինչ էր
Վիպասանը՝ ազգային ազատագրական պայքարի մարտիկ ու քարոզիչ

Հայ ...



04-12-2020
Ֆրանսիայի ԱԺ-ն ընդունել է Լեռնային Ղարաբաղի ճանաչման հրատապ անհրաժեշտության մասին բանաձեւ
Ֆրանսիայի Ազգային ժողովն երեկ՝ Արցախի ...

04-12-2020
Հակակոռուպցիոն կոմիտեի ստեղծմամբ
Ակնկալվում է իրավախախտումների բացահայտումը ...

04-12-2020
Արմատական փոփոխություններ են առաջարկվում
Բարձրագույն կրթության եւ գիտության ...

04-12-2020
Բայրամյանը ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստն է պրեմիեր լիգայում
Հայաստանի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան Խորեն ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +2... +4
ցերեկը +4... +7

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO