Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

25.10.2020
ՄՇԱԿՈՒՅԹ


«Լեռնային կակաչներ»

Անգամ հուսահատված վիճակում մարդիկ չպետք է կորցնեն միմյանց երջանկացնելու կարողությունը

1990-ական թվականներ՝ պատերազմ, մութ ու ցուրտ տարիներ, միեւնույն ժամանակ մարդկային ջերմ ու բարի հարաբերություններ։ Հ. Հակոբյանի «Լեռնային կակաչներ» ներկայացման հերոսներն անգամ հոգեբուժարանի ներսում փնտրում էին սեր, ջերմություն, հարազատություն (ռեժ.՝ Հրաչյա Գասպարյան, արխիվային ներկայացում, 1992 թ.)։
Բեմը վերածվում է «անառողջ» մարդկանց ապրումների լիրիկական մեկնության։ Բեմի խորքում գորշ պատուհանը գիշերային տպավորություն է ստեղծում, իսկ բեմահարթակի կենտրոնում սեղան է իր աթոռակներով։ Բեմադրակարգը հոգեհարազատ է դառնում հերոսների ապրումներին՝ միմյանց հետ զրուցելու, թեյելու, իսկ պատուհանը լավ է, որ կա՝ կտեսնեն աշխարհի մյուս կողմում ինչ է կատարվում՝ գուցե, հարազատներից որեւէ մեկը կգա՞ տեսակցության։ Ցավոք, հերոսները մեջքով էին պատուհանին՝ ոչ ոքի չունեին իրենցից բացի…
Բեմադրության առաջնախաղում հերոսները ներկայանում են քնարական շնչով։ Հոգեբուժարանի բնակիչներից Արմինեի դերակատար Կարինե Ջանջուղազյանը բեմ է գալիս ինքն իր համար երգելով «Տերեւն ինձ ասաց բարեւ», աջ ու ձախ տանելով ձեռքի ծառը, որի արմատները աշնան շունչ են հաղորդում՝ թեեւ կինը իր տերեւ երգով գարուն է երազում։ Ռեժիսորի համար կարեւորվում է մարդկանց միայնության, չհասկացված լինելու զցացումը։ Ներկայացման երկրորդ պատկերում բնակիչներին իրար «հանդիպեցնելով»՝ ռեժիսորը շեշտում է յուրաքանչյուր մարդու անձնական ողբերգությունը, որի պատճառով մեկուսացել են շրջապատից։ Տիկին Իսկուհի —Նոնա Պետրոսյանը բեմի կենտրոնական հատվածում, մի կետի սեւեռված, հիշում է ամուսնու ավտովթարը։ Ամեն անգամ, երբ հիշում է ամուսնուն՝ լսվում է ավտոմեքենայի վթար կանխորոշող ձայնը, որը թվում է միշտ հերոսուհու ականջների մեջ է եւ հանգիստ չի տալիս իրեն։ Բեմի մյուս հատվածում Արմինե—Կ. Ջանջուղազյանն է, ով ձեռքից բաց չի թողնում գլոբուսը. կարծես մոլորակը չի պտտվում հոգեբուժարանի պատերի ներսում եւ «հիվանդ» մարդն է, որ փորձում է ինքը տեղից աշխարհը շարժել։ Պրոֆեսոր—Մայիս Կարագյոզյանը, ով իր ամբողջ կյանքում հաշվարկների հետ է գործ ունեցել, այդպես էլ չհարմարվեց թվերին…։ Լուսի—Նելլի Խերանյանը, քչախոս այդ կինը, բեմի թաքնված մասում դիտողն է այս ամենի, ով սիրում էր, երբ բոլորը քնած են լինում՝ բեմի կիսախավարում միայնակ նստել ինքն իր հետ։ Իսկ Ենոք—Դավիթ Հակոբյանը պոետ է։ Նա չի կարող ընդունել որեւէ կապանք։ Երբ նրան զսպաշապիկ են հագցնում՝ հանդիսավոր կանգնում է աթոռի վրա, հայացքը հանդիսասրահի կողմը, շուրթերին՝ «Մեր հայրենիք» օրհներգը։ Որքան էլ տարբեր են հերոսները, ռեժիսորը նրանց մտերմացրել է՝ բեմում ստեղծելով ընտանիք։
Հր. Գասպարյանը հետեւողականորեն շեշտում է մարդկային անկեղծ ու ջերմ փոխհարաբերությունները, ինչը միայն կարող է փրկել մարդուն կործանումից։ Ենոքի ծննդյան օրվա արարողությունը դրա վառ ապացույցն է։ Բնակիչները բեմ են գալիս դիմակներով, պարային շարժումներով, իսկ բեմի կենտրոնից Ենոք—Դավիթ Հակոբյանը հետեւում է իր շուրջը հավաքված հարազատներին։ Անգամ ինքն է մոռացել իր ծննդյան մասին՝ նրանք ինչպե՞ս են հիշել։ Բեմի լուսավորության մեջ պար, երգ, ծիծաղ։ Լույսի, հնչյունների, ծիծաղի մթնոլորտում հանդիսատեսը չի մոռանում նախորդ տեսարաններում հերոսների ողբերգական ապրումները, այլ սիրով է լցվում՝ տեսնելով, որ անգամ այդ հուսահատված վիճակում մարդիկ չեն կորցնում միմյանց երջանկացնելու կարողությունը։
Դերասանախաղի միջոցով բացահայտվում են հերոսների ապրումները։ Ենոքը, ով երազում է լեռներ բարձրանալու մասին, կիսախավար բեմում պոետիկորեն, ոգեշնչված խոսում է ազատության մասին. «Մարդ մի անգամ գոնե պետք է բարձրանա լեռները, որպեսզի մի անգամ գոնե այնտեղից նայի աշխարհին», իսկ Լուսինեն հափշակված Ենոքի պոետիկական խոսքերից՝ ժպտում է, հավատում, որ լեռներում իսկապես մարդիկ երջանիկ են, ազատ…
Ներկայացման մեջ հերոսների ապրումները ոչ միայն դերասանախաղով են ընդգծվում, այլեւ երաժշտական ձեւավորմամբ։ Այն տեսարաններում, երբ Ենոքը երանությամբ է խոսում լեռների մասին, զուգահեռ հնչյունների լեզվով վերարտադրվում է բնության ազատ շունչը՝ այն խաղաղությունը եւ հոգեւոր հանգստությունը, որ կա լեռներում, իսկ քամու ձայնը կարծես լեռներից է գալիս, ինչը ստիպում է բնակիչներին մտածել ազատության մասին։
Ռեժիսորը ներկայացման լավատեսական կողմը հաստատում է, երբ առաջին պատկերը վերարտադրվում է նաեւ վերջին պատկերում։ Այս անգամ «Բարեւ տերեւ» երգի ու ծառի հետ ավելանում են ժապավեն—երազանքները, որոնց «մերկ» արմատները զարդարում են բնակիչները, այն հույսով, որ գարունն ու կանաչ տերեւը անպայմանորեն լինելու են…
Հասմիկ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ

22-05-2020





24-10-2020
Պետությունը ժամանակը տվել է վերադասավորվելու՛ համար
Ոչ թե թուրքական ապրանքների նոր խմբաքանակներ ներմուծելու

Թուրքական ...


24-10-2020
Դու ունես ճիշտ այնքան իրավունք, որքան դիվիզիա
Էրդողանը Հունաստանին սպառնում է պատերազմով

Թուրքական իշխանությունները հայտարարել ...


24-10-2020
1800 դոլար ԼՂ-ի դեմ կռվելու համար
Ռուսական «Նովայա Գազետա» թերթը հրապարակել է ծավալուն հետաքննական հոդված, ...


24-10-2020
Պատերազմական հանցագործներին պատժելը յուրաքանչյուրի պարտականությունն է
Գերմանահայ իրավաբանները դիմել են գլխավոր դաշնային դատախազին

Գերմանահայ ...


24-10-2020
Ահաբեկիչների վտարումը տարածաշրջանից այլընտրանք չունի
Ռազմաճակատում է «գրվում» դիվանագիտական սեղանին դրվելիք փաստաթուղթը

Արցախի ...


24-10-2020
«Պետք է ապրել երկու μանի համար՝ լինելու եւ գործելու»
Իսկական հայի տիպարը

«Ամեն մարդ աշխարհ է գալիս ...


24-10-2020
«Եւ այն օրերումը մարդիկ մահը կխնդրեն եւ չեն գտնիլ նորան»
Առաջին չորս փողերն ազդարարում են ծառերի, ջրերի, նավերի կործանումը: ...



24-10-2020
Հայկական կողմերը ընդգծում են հրադադարի եւ վերիֆիկացիոն մեխանիզմի կարեւորությունը
Հայկական կողմերը ընդգծում են հրադադարի եւ ...

24-10-2020
Սարգսյանն ու Մակրոնն ընդգծել են հրադադարի պայմանավորվածությունների իրականացման անհրաժեշտությունը
Ելիսեյան պալատում տեղի է ունեցել Հայաստանի ...

24-10-2020
Թուրքիայում հայերը հայտնվել են ատելության խոսքի եւ սպառնալիքների թիրախում
Թուրքիայում ատելության խոսքն ու հայերի նկատմամբ ...

24-10-2020
ՈւԵՖԱ-ի անընկալելի որոշումը
ՈւԵՖԱ կոչվող կազմակերպությունը, դրսեւորելով իր ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը +16... +19
ցերեկը +24... +26

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO